Khi người già đột nhiên tính tình thay đổi lớn: Cần cảnh giác bệnh teo não, hãy làm ngay điều này để giảm nguy cơ

Bệnh teo não ở người già có chữa được không?

Teo não có thể khiến bệnh nhân mất đi khả năng sinh hoạt, sống phụ thuộc vào người khác. Không những vậy, sức khỏe của người bệnh cũng chịu nhiều ảnh hưởng tiêu cực do căn bệnh này gây ra.

Năm ngoái, tại Hắc Long Giang (Trung Quốc), một cụ bà gần 70 tuổi đã đem toàn bộ 100.000 Nhân dân tệ tiền tiết kiệm của gia đình ra cắt vụn. Sau khi làm việc đó, bà không hề hối hận, còn nói rằng mình đã cắt rất vui. 

Người bạn đời nhìn thấy cảnh tượng đó thì vô cùng suy sụp, bởi đó là toàn bộ số tiền ông dành dụm được suốt nhiều năm đi nhặt ve chai.

Được biết, sau khi bị liệt cách đây vài năm, tính tình của cụ bà đã thay đổi lớn, và hai năm gần đây thì càng trở nên nghiêm trọng, thường xuyên phá hoại đồ đạc trong nhà. 

Khi đi khám, bác sĩ phát hiện bà bị teo não nghiêm trọng, đây chính là "thủ phạm" khiến tính cách của bà thay đổi.

1. Teo não là gì? Có cần điều trị không?

Teo não không phải là một căn bệnh, mà là một sự thay đổi bệnh lý, chỉ sự biến đổi của não bộ do các yếu tố bên ngoài tác động. Sự thay đổi này có thể là ác tính như loét, khối u, hoặc cũng có thể là teo não lành tính thường gặp ở người cao tuổi.

Nếu cơ thể không có triệu chứng gì, và các kết quả khám khác đều bình thường, bạn không cần lo lắng. Đây là một dạng bệnh lý lành tính, không cần điều trị đặc biệt. 

Bộ não của chúng ta có khoảng 16 tỷ tế bào, so với số lượng khổng lồ đó, phần bị teo chỉ là một phần rất nhỏ, không ảnh hưởng đến hoạt động bình thường của não.

Chỉ cần các tế bào ở vùng chức năng chính vẫn nguyên vẹn, sức khỏe sẽ không bị ảnh hưởng, và tự nhiên cũng sẽ không dẫn đến sa sút trí tuệ. Đối với người cao tuổi, teo não là một hiện tượng bình thường khi về già, giống như việc tóc bạc khi lớn tuổi vậy.

Mức độ teo não tỷ lệ thuận với tuổi tác. Teo não sinh lý thường xảy ra ở chất trắng, có thể teo 20% trong độ tuổi từ 50 đến 90. Sau tuổi 60, dung tích não giảm khoảng 0,5% đến 1% mỗi năm.

Tuy nhiên, nếu teo não là do chấn thương, khối u hoặc ký sinh trùng thì cần được can thiệp kịp thời, nếu không sẽ ảnh hưởng đến chức năng não. Những trường hợp này cũng có thể xảy ra ở người trẻ. 

Ngoài ra, một số nghiên cứu cho thấy căng thẳng ở mức độ cao trong thời gian dài có thể dẫn đến teo não ở người trung niên, và nghiện game lâu dài cũng có thể gây teo não ở người trẻ.

Về mối liên hệ giữa teo não và sa sút trí tuệ, hai khái niệm này không thể đánh đồng. Sa sút trí tuệ là tình trạng suy giảm nghiêm trọng chức năng nhận thức, gây ra bởi nhiều bệnh khác nhau như Alzheimer, bệnh mạch máu não, chấn thương sọ não..., trong đó teo não chỉ là một trong các biểu hiện bệnh lý. 

3 loại thực phẩm gây hại cho não, có thể bạn vẫn ăn hằng ngày!

Ngoài những nguyên nhân trên, chế độ ăn uống không hợp lý cũng có thể gây hại cho sức khỏe não bộ. Bạn nên hạn chế ăn những loại thực phẩm sau:

Chất béo chuyển hóa (Trans fat)

Chất béo chuyển hóa được sử dụng rộng rãi trong việc làm bánh quy và bánh ngọt. Hấp thụ một lượng lớn chất béo này trong thời gian dài sẽ làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch. 

Dữ liệu của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cho thấy mỗi năm có hơn 500.000 người chết vì bệnh tim mạch do hấp thụ quá nhiều chất béo chuyển hóa. 

Thực phẩm dùng đường thay thế

Các chất tạo ngọt như Aspartame và Sucralose có thể gây rối loạn sự cân bằng của chất dẫn truyền thần kinh trong não. Hấp thụ lâu dài sẽ ảnh hưởng đến quá trình trao đổi chất của mô não. Nếu đồng thời hấp thụ cả đường thay thế và carbohydrate, não bộ sẽ giảm độ nhạy cảm với đường, gây tổn thương chức năng của tuyến tụy. 

Thực phẩm siêu chế biến

Gà rán, coca, xúc xích... đều là thực phẩm siêu chế biến. Những loại thực phẩm này có hàm lượng đường, muối và chất béo cao, hấp thụ lâu dài sẽ ảnh hưởng đến các mô và thể tích não, đồng thời làm tổn hại đến sự toàn vẹn của hàng rào máu não, gây bất lợi cho sức khỏe não bộ.

Khi não bắt đầu teo, cơ thể có thể xuất hiện 4 tín hiệu

Khi não bị teo, cơ thể sẽ có một số dấu hiệu bất thường. Một khi các triệu chứng này xuất hiện, bạn nên đi khám kịp thời.

Chân tay không phối hợp

Tiểu não chịu trách nhiệm kiểm soát sự cân bằng và phối hợp vận động của cơ thể. Khi tiểu não bị teo chức năng, hoạt động tay chân sẽ trở nên bất thường. Ban đầu, bạn có thể cầm đũa không vững, không thể thực hiện các động tác tinh tế như buộc dây giày. Về sau, bạn sẽ đi lại loạng choạng, giống như người say rượu. 

Dễ bị hạ huyết áp

Sau khi teo não, bệnh nhân rất dễ gặp vấn đề hạ huyết áp tư thế. Khi thay đổi tư thế, huyết áp không thể duy trì bình thường, bạn sẽ cảm thấy mắt tối sầm lại, thậm chí đau đầu, chóng mặt. 

Rối loạn trí nhớ

Thùy thái dương và hồi hải mã là khu vực cốt lõi phụ trách trí nhớ. Khi bị teo, chức năng ghi nhớ sẽ suy giảm. 

Loại rối loạn trí nhớ này có đặc điểm rõ rệt: Bạn sẽ nhanh chóng quên những chuyện vừa mới xảy ra, nhưng lại nhớ rất rõ những chuyện đã xảy ra từ nhiều năm trước. 

Về sau, tình trạng này sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng đến cuộc sống bình thường, ví dụ như mua lặp lại cùng một món đồ hoặc bị lạc đường trên những con đường quen thuộc. 

Tính cách thay đổi lớn

Một số bệnh nhân teo não sẽ có những thay đổi lớn về cảm xúc. Họ có thể cảm thấy buồn bã, tiêu cực, lãnh đạm, chán nản một cách vô cớ, thậm chí trở nên thô bạo.

Làm thế nào để trì hoãn sự lão hóa của não?

Để làm chậm tốc độ lão hóa của não, bạn có thể làm thêm những điều này trong cuộc sống hằng ngày.

Ăn thực phẩm tốt cho não

Trứng

Trứng rất giàu lecithin, một chất cấu trúc cơ bản quan trọng của tế bào não, rất cần thiết cho sức khỏe não bộ. Nên ăn trứng luộc, hạn chế các món trứng nhiều dầu mỡ. 

Hải sản

Hải sản rất giàu DHA, được mệnh danh là "vàng cho não bộ". Thường xuyên ăn hải sản có lợi cho hệ thần kinh và có tác dụng chống viêm. 

Rau lá xanh

Các loại rau lá xanh phổ biến như cải thìa, rau muống, rau bina, hẹ... đều rất tốt. 

Những loại rau này giàu vitamin E, axit folic và các hợp chất flavonoid, giúp làm chậm quá trình lão hóa não. Nên ăn ít nhất 500g rau mỗi ngày, trong đó rau lá xanh chiếm hơn một nửa. 

Luyện tập lưỡi

Nghiên cứu của Nhật Bản cho thấy luyện tập lưỡi có thể kích thích thần kinh não và mặt, làm chậm quá trình lão hóa và ngăn ngừa lão hóa cơ mặt. 

Bạn có thể luyện tập lưỡi bằng 3 động tác: duỗi lưỡi ra phía trước hết mức rồi cuộn lại, lặp lại 10 lần; hoặc đảo lưỡi trong miệng theo chiều kim đồng hồ 10 vòng, sau đó ngược chiều kim đồng hồ 10 vòng; hoặc dùng đầu lưỡi chạm vào vòm miệng, mặt ngoài hàm răng trên, mặt ngoài hàm răng dưới và mặt trong của hàm răng dưới, mỗi vị trí 10 giây. 

Tăng cường hoạt động xã hội

Thường xuyên tham gia các hoạt động xã hội, trò chuyện nhiều hơn với mọi người, đọc sách... đều có thể kích hoạt hoạt động của vỏ não, giúp não bộ hoạt động bình thường và ngăn ngừa lão hóa.

Teo não lành tính là một biểu hiện bình thường của sự lão hóa não. Nếu cơ thể không có triệu chứng khó chịu, bạn không cần lo lắng. Nhưng nếu xuất hiện các triệu chứng bất thường rõ rệt, hãy đi khám và điều trị kịp thời.

Theo Aboluowang