“Khóc thét” với thực đơn của một “sumo nhí”

Tẩm bổ cho trẻ quá nhiều, ăn uống không khoa học sẽ rất dễ xảy ra tình trạng béo phì. Ảnh: T.L

 

Chị Hải Anh (ngụ phường Linh Trung, quận Thủ Đức, TP HCM) sinh con đầu lòng được 2,9kg. Sau 1 tháng, Hải Anh ngán ngẩm khi cu cậu chỉ mới cán mốc 3,5kg. Sốt ruột, Hải Anh quyết định tẩm bổ sữa ngoại nhập cho con hằng mong cháu mau lớn “như Tây”. Ba tháng, bà mẹ trẻ này cho con ăn bột ăn dặm. Từ đó đến lúc con 24 tháng, mỗi ngày chị “nhồi” 2 cữ bột hoặc cháo và 4 cữ sữa. Hai tuổi, cháu nặng gần 12kg.

Nhìn đi nhìn lại vẫn thấy con ốm, chị cho uống thuốc bổ. Thấy con ăn khỏe hơn, chị chuyển chiến thuật nhồi ăn. “Hồi trước cho con ăn cực khổ. Giờ bao tử nó quen rồi, ăn nhanh lắm nhá!”, chị Hải Anh khoe. Ba tuổi, cháu đi học mẫu giáo. Sợ con không được ăn đầy đủ, sáng chị cho con uống 150ml sữa, 4h chiều về cho ăn một bát cơm canh, ăn trái cây, 6h30 tối uống thêm 200ml sữa, 2 tiếng sau ăn thêm một tô cháo. Trước khi ngủ, lại sợ con đói, chị cho uống thêm 180ml sữa. Đó là chưa kể thứ Bảy, Chủ nhật con được nghỉ học, với tâm lý ăn cho cả tuần sau đi học, chị “bồi bổ” sáng cho con uống 200ml sữa, 10h sáng lại cho con ăn cháo, 12h uống thêm 300ml sữa rồi cho con đi ngủ đến 4h chiều. Sau đó, thực đơn của con lại áp dụng như ngày thường. Kết quả con 4 tuổi nặng 24kg cao hơn 1m. Trong khi năm 3 tuổi con chỉ nặng 14kg, tức là 1 năm con tăng 10kg.

Còn chị Hoàng Lan (ngụ tại quận 5, TP HCM) lại khóc dở mếu dở vì… bà nội. Ngay khi chị nhập viện sinh mổ cháu đầu, bà nội đã tất tả bỏ hết việc ở quê lên thành phố chăm cháu đích tôn. Lo con dâu sinh mổ không có sữa nên bà “ra chỉ thị”: Cho cháu bú sữa ngoài cho nó cứng cáp, trông chờ sữa mẹ thì cháu bà chết đói. Hai tháng, bà đã chuẩn bị cho cháu ăn dặm dần với lý do: “Nhỡ tháng sau mẹ cháu không đủ sữa thì sao?”.

Cháu cứ ăn nhiều thì trớ, nhưng cứ trớ chừng nào bà nội lại bổ sung chừng đó. Chả hiểu vì bà cho ăn bổ sung sớm hay như thế nào mà từ tháng thứ 3 cháu lên cân vù vù, đến khi 10 tháng thì tròn 12kg. “Tôi sợ quá lén bà nội cắt giảm đồ ăn đi để “hãm” cân mà con vẫn chẳng giảm được lạng nào. Khi 1 tuổi thì con tròn 15kg, tôi lại càng lo hơn nữa vì sợ con bị béo phì...”.

Nhưng điều làm chị Lan lo lắng hơn là bé rất hay ốm, dăm bữa nửa tháng lại đau bụng, ho, sốt…10 tháng cháu chưa biết lẫy, biết bò. Một tuổi không có dấu hiệu mọc răng, lại còn rụng một mảng tóc phía sau gáy, nếu có vết trầy xước thì còn lâu mới khỏi. Đã thế, mong chờ con gọi “bà”, gọi “mẹ” mãi chưa thấy, chị sốt ruột bảo bà cho con đi khám vì các chị trong cơ quan “chẩn đoán” bảo cháu bị suy dinh dưỡng. Đem câu chuyện này về nói với bà, bà đã quát: “Vớ vẩn. Cháu tôi to lớn thế này thì làm sao mà còi xương được cơ chứ?! Chắc tại cho nó nằm nhiều nên bị “chiếu liếm” như các cụ vẫn bảo. Trăng đến rằm lại tròn, bò với lẫy, không bò lúc này thì bò lúc khác!”.

 

Theo báo cáo của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), tại Việt Nam, số trẻ dưới 6 tháng tuổi được nuôi hoàn toàn bằng sữa mẹ chỉ đạt 19,6%, trong khi đó, số trẻ bị suy dinh dưỡng thể thấp còi lại chiếm tới gần 1/3. Hiện nay, tỷ lệ trẻ ăn sữa bột thay thế sữa mẹ và ăn bổ sung trước 6 tháng có xu hướng ngày càng tăng. Việt Nam đang đối diện với thách thức kép khi tỷ lệ trẻ em suy dinh dưỡng nhẹ cân, thấp còi vẫn cao thì tỷ lệ trẻ béo phì đang tăng nhanh.

GS.TS Lê Thị Hợp – Hội Dinh dưỡng và Thực phẩm Việt Nam nhận định: Việt Nam đang có nhiều trẻ không thấp còi thì bị béo phì. Có nghĩa là, nhiều trẻ có vấn đề về rối loạn dinh dưỡng.

Lào Cai và Gia Lai là hai tỉnh có tỷ lệ trẻ thấp còi chiếm trên 40%, cao nhất cả nước. Trong khi đó, theo số liệu mới được công bố vào đầu tháng 8/2014, tại TP HCM – nơi có tốc độ phát triển đô thị hóa vào bậc nhất của nước ta, tỷ lệ thừa cân béo phì ở trẻ em dưới 5 tuổi tăng gấp 3 lần trong hơn 10 năm.

BSCKII Đỗ Thị Ngọc Diệp, Giám đốc Trung tâm Dinh dưỡng TP HCM cho rằng: Quá trình đô thị hóa mạnh kéo theo sự gia tăng dân số cơ học, xu hướng già hóa dân số, sự thay đổi lối sống và ảnh hưởng của thói quen tiêu thụ nhiều thức ăn nhanh đã dẫn tới một số bất cập trong vấn đề dinh dưỡng của trẻ em. Với quan niệm ăn nhiều đồ bổ mới tốt, trẻ bụ bẫm mới khỏe, ăn “để dành” khi đau bệnh, nhiều bậc phụ huynh đã quên mất tầm quan trọng trong việc xây dựng dinh dưỡng cân đối cho trẻ.

Ngoài ra, cách thức cho trẻ ăn của cha mẹ hiện nay chưa khoa học, trẻ thường bị ép ăn, ăn vặt, ăn khuya và trẻ ít vận động. Do đó, theo các chuyên gia, việc thay đổi quan niệm, nhận thức của các bậc phụ huynh về cân bằng dinh dưỡng cho con là cả một “cuộc chiến” lâu dài và “khó hơn lên giời” vì tâm lý chung ai ai cũng thích nhìn con em mình “bụ bẫm” hơn là “lòng thòng”, thậm chí còn cho rằng: Con đang tuổi ăn tuổi lớn phải cho ăn thật nhiều.

 

BSCKII Đỗ Thị Ngọc Diệp (Giám đốc Trung tâm Dinh dưỡng TP HCM) khuyến cáo: “Trẻ thừa cân, béo phì là thực trạng đáng báo động, bởi nếu không có sự bắt tay đồng hành từ nhiều phía (gia đình – nhà trường), nguy cơ trẻ sẽ mắc các bệnh liên quan đến tình trạng béo phì như: Tim mạch, gan nhiễm mỡ, đặc biệt là bệnh đái tháo đường. Ngoài ra, trẻ bị béo phì ở lứa tuổi đi học dễ bị bạn bè xa lánh, trêu chọc, lâu ngày khiến trẻ dễ mắc các bệnh trầm cảm. Khi đó, trẻ sẽ hạn chế giao thiệp với bạn bè, kém tự tin, giảm khả năng học tập”.