Khốn khó những mảnh đời mất đất giữa thủ đô

Mất đất, đi nhặt rác mưu sinh

Đã nhiều năm nay, kể từ ngày mảnh đất nông nghiệp duy nhất ở khu Trầm Dừa (xã Tân Triều, huyện Thanh Trì) bị thu hồi, bà Cao Thị Thỏa (SN 1963, trú tại xóm Lẻ, thôn Triều Khúc, xã Tân Triều) chẳng biết mưu sinh bằng nghề gì. Cuộc đời thiếu thốn vì không chồng con, bà Thỏa phải sống nhờ vào sự tình thương, đùm bọc của anh em trong nhà.

Xã Tân Triều, Thanh Trì, TP Hà Nội: Đất của dân bỗng dưng mang tên UBND xã

GiadinhNet - Trong quá trình lập hồ sơ đền bù giải phóng mặt bằng (GPMB) thực hiện dự án xây dựng đường giao thông từ làng nghề xã Tân Triều đi khu đô thị Văn Quán, Chủ tịch UBND xã Tân Triều đã làm sai lệch hồ sơ. Hậu quả, suất đất tái định cư của gia đình bà Hằng đã rơi vào người khác…

“Trước đây tôi sống nhờ vào 340m2 đất nông nghiệp ở đấy mà mẹ tôi trước khi mất đã cho để trồng rau, nuôi con gà, con lợn. Cuộc sống tuy không giàu sang nhưng cơ bản cũng đủ ăn, đủ mặc.

Tuy nhiên, khi bị thu hồi để nhường cho dự án Khu đô thị Tây Nam Kim Giang 1, tôi bị mất tất cả. Bây giờ, để không bị chết đói, tôi phải đi bộ khắp nơi để nhặc túi ni lon, chai nhựa về bán lấy tiền mua gạo. Khổ cực đủ đường nhưng chẳng biết kêu ai”, bà Thỏa chia sẻ.

Từ khi bị mất đất, bà Cao Thị Thỏa phải đi nhặt rác mưu sinh.

Chỉ tay vào đống bao ni-lon vừa nhặt được trong mấy ngày mưa gió, bà Thỏa cho biết, mỗi ngày đi khắp ngõ ngách, nhiều thì được vài chục nghìn đồng, còn lại thì ngày năm đến mươi nghìn. “Biết là cùng cực thì mới mưu sinh bằng nghề nhặt rác, nhưng không làm nghề này thì tôi không biết lấy gì mà sống” - bà Thỏa chia sẻ.

Theo trình bày của bà Thỏa, gia đình bà có mảnh đất nông nghiệp 340m2 tại khu Trầm Dừa mang tên mẹ bà là Hoàng Thị Túi (nhưng trong GCNQSDĐ lại mang tên là Đặng Thị Túi).

Ngày 10/5/2000, bà Túi được ông Nguyễn Văn Huy, Phó chủ tịch UBND huyện Thanh Trì cấp giấy Chứng nhận quyền sử dụng 340m2 đất tại tờ bản đồ 08, số thửa 60, mục đích sử dụng là sản xuất nông nghiệp, thời gian sử dụng 20 năm kể từ ngày 1/4/1999 là đất được giao theo Nghị định 64-CP.

Ngày 5/3/2003, bà Hoàng Thị Túi, ông Vũ Minh Thắng, Nguyễn Huy Sâm, Nguyễn Huy Thọ gửi đơn lên UBND xã Tân Triều, HTX Triều Khúc xin chuyển đổi số ruộng thuộc khu Trầm Dừa từ đất trồng lúa sang đào ao, thả cá, trồng cây ăn quả (mô hình VAC).

Trong đó, diện tích đất xin chuyển đổi của bà Túi là 340m2, ông Thắng 776m2, ông Sâm 850m2, ông Thọ 341m2. Đơn xin chuyển đổi này đã được UBND xã Tân Triều xác nhận và đề nghị không trồng cây lâu năm.

Ngày 12/11/2013, UBND huyện Thanh Trì ra Quyết định số 7641/QĐ-UBND về việc thu hồi 340m2 đất tại xã Tân Triều của bà Túi để đầu tư xây dựng công trình GPMB và san nền sơ bộ Khu đô thị Tây Nam Kim Giang I theo địa giới hành chính huyện Thanh Trì.

Từ đó đến nay, mảnh đất nông nghiệp cuối cùng của bà Thỏa bị thu hồi và cũng là từng đó ngày bà Thỏa phải mưu sinh bằng nghề nhặt rác.

Không có đất sản xuất, gia đình ông Triệu Khắc Thiện thêm khó khăn sau khi ông bị tai biến.

Cùng hoàn cảnh với bà Cao Thị Thỏa, là gia đình vợ chồng ông Triệu Khắc Thiện, bà Nguyễn Thị Bình.

Theo trình bày của ông Thiện, ngày 10/5/2000, ông được UBND huyện Thanh Trì cấp giấy chứng nhận Quyền sử đụng đất 850m2, thửa 65, bản đồ 08 để sử dụng vào mục đích đất nông nghiệp. Thời gian là 20 năm, kể từ ngày 1/4/1999.

Sau khi bị thu hồi đất để thực hiện dự án khu đô thị Tây Nam Kim Giang I, gia đình bà Bình, ông Triệu phải ra đầu ngõ dựng quán để bán cháo, kiếm tiền mưu sinh. Cuộc sống đã khó khăn, chật vật, nay ông Thiện lại bị tai biến không làm được gì, phải ở nhà và thường xuyên vào viện để điều trị bệnh.

Nhà có 5 khẩu, sau khi bị thu hồi đất, gia đình đã nhiều lần gửi đơn lên UBND huyện, xã đề nghị được hỗ trợ bồi thường và tái định cư nhưng đến nay mọi thứ đều rơi vào im lặng.

Cùng bị thu hồi đất, vì sao chính sách đền bù khác nhau?

Theo những tài liệu và hồ sơ mà chúng tôi thu thập được, cả bà Cao Thị Thỏa (đất của bà Hoàng Thị Túi) và gia đình ông Triệu Khắc Thiện khi bị thu hồi đất đều không được tái định cư. Trong khi chính sách của TP Hà Nội, nếu đất nông nghiệp bị thu hồi 30% trở lên đã được xem xét tái định cư.

Chính vì chính sách GPMB không đồng bộ, không thống nhất nên khiến cho nhiều hộ dân ở đây rất bức xúc và phải khiếu kiện để đòi quyền lợi.

Đơn cử theo Quyết định số 8044/QĐ-UBND ngày 22/11/2013 của UBND huyện Thanh Trì (về việc phê duyệt phương án bồi thường thu hồi đất) thì một số hộ dân được bồi thường hỗ trợ chuyển đổi nghề và tạo việc làm bằng đất ở (60m2). Trong khi đó, các hộ dân khác cùng một nguồn gốc đất như nhau thì lại được nhận khoản hỗ trợ này bằng tiền, không có hỗ trợ tái định cư.

Nhiều người dân bức xúc vì cùng thu hồi đất nhưng chính sách đền bù khác nhau.

Việc chênh lệch quyền lợi này khiến các hộ dân đặt câu hỏi, liệu có sự khuất tất ở đây hay không? Các gia đình như bà Thỏa, hay ông Triệu đều bức xúc cho rằng, toàn bộ diện tích đất nông nghiệp của họ bị thu hồi 100%. Trong khi họ làm ăn và sinh nhai bằng chính diện tích đất đó mà không hỗ trợ tái định cư, chỉ hỗ trợ chuyển đổi nghề bằng tiền thì họ biết làm gì và ở đâu?

Được biết, để thực hiện Dự án Khu đô thị Tây Nam Kim Giang I trên địa bàn UBND xã Tân Triều, UBND TP Hà Nội đã thu hồi hơn 30ha, đa số người dân ở xóm Lẻ có đất nông nghiệp ở đây đêu bị thu hồi 100%.

Theo ông Như Đức Tâm, cán bộ địa chính xã Tân Triều thì Dự án Tây Nam Kim Giang 1 được thực hiện từ rất lâu, từ năm 2007 – 2008. Lúc này, thực hiện Nghị định 84, nếu thu hồi diện tích đất nông nghiệp trên 30% thì được tái định cư.

Trước thắc mắc của người dân là chính sách đền bù, tái định cư khác nhau, ông Đặng Ngọc Quyền, Phó chủ tịch UBND xã Tân Triều cũng cho biết, việc cùng một thửa đất, cùng hoàn cảnh sử dụng đất giống nhau nhưng chính sách tái định cư khác nhau là hoàn toàn đúng.

Ông Quyền cho biết, do chính sách thay đổi nên những ai nhận đền bù trước thì sẽ có đất tái định cư, nếu ai không nhận đền bù thì đến nay không có đất tái định cư.

“Đến nay, UBND huyện Thanh Trì đã có văn bản gửi UBND TP Hà Nội xin ý kiến về việc tái định cư cho một số hộ dân nhưng UBND TP Hà Nội không đồng ý. Sau đó, UBND huyện tiếp tục có văn bản đến UBND TP Hà Nội nhưng đến nay vẫn chưa có văn bản trả lời”, ông Quyền nói thêm.

Đằng sau những Dự án chung cư cao tầng là những mảnh đời khốn khó sau khi bị thu hồi đất.

Theo ông Tâm, để thực hiện Dự án khu đô thị Tây Nam Kim Giang, có 400 trường hợp bị thu hồi đất, nhưng chính sách đền bù không giống nhau.

“Chúng tôi là những người thừa kế công việc của khoá trước nên anh em “đã rồi” nên không thể nắm cụ thể được. Để cho rõ nhất thì anh em báo chí cần làm việc với TT Phát triển quỹ đất của UBND huyện. Đối với chúng tôi, trong quá trình GPMB, chúng tôi chỉ phối hợp với TT Phát triển quỹ đất”, ông Tâm cho biết.

“Đối với trường hợp bà Cao Thị Thoả và ông Triệu Khắc Thiện đã được UBND xã mời lên rất nhiều lần để nhận tiền đền bù nhưng không nhận nên chúng tôi đã gửi vào kho bạc.

Sau khi nhận được đơn của các hộ dân, UBND huyện cũng đã xin UBND TP xin cơ chế đặc thù nhưng đến thời điểm hiện tại vẫn chưa được. Về phía UBND huyện cũng đã xin một khu đất ở phường Hoàng Liệt, quận Hoàng Mai để tái định cư cho những hộ bị thu hồi đất nhưng đến nay cũng chưa được”, ông Tâm thông tin thêm.

Nhóm PV