Kỷ niệm 40 năm hợp tác Việt Nam – UNFPA: Quan hệ hợp tác sẽ tiếp tục phát triển hơn nữa

Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Viết Tiến phát biểu khai mạc Lễ kỷ niệm 40 năm hợp tác Việt Nam - UNFPA và Ngày Dân số Thế giới 11/7. Ảnh: Chí Cường

Sự giúp đỡ quý báu

Phát biểu tại buổi lễ kỷ niệm, bà Astrid Bant cho biết: Năm 1977, chương trình hợp tác đầu tiên giữa Chính phủ Việt Nam và UNFPA được xây dựng. Đến nay, Chính phủ Việt Nam và UNFPA đã cùng đồng hành và thực hiện 9 chương trình hợp tác, với thời gian 5 năm cho mỗi chương trình và với tổng số gần 100 dự án. Các dự án này được triển khai ở tất cả các cấp từ Trung ương đến địa phương (tại 12 tỉnh trên toàn quốc).

UNFPA đã hỗ trợ tài chính cho Việt Nam với tổng số tiền lên tới 190 triệu USD và cung cấp hỗ trợ kỹ thuật cho Chính phủ và các cơ quan hữu quan nhằm tăng cường tiếp cận của người dân tới các dịch vụ chăm sóc sức khỏe sinh sản và sức khỏe tình dục có chất lượng, đẩy mạnh hoạt động thu thập dữ liệu dân số và phát triển có chất lượng cao, giải quyết các vấn đề về bình đẳng giới, xây dựng năng lực quốc gia trong xây dựng, thực hiện và giám sát các chính sách dựa trên bằng chứng về các lĩnh vực trên.

Ông Kamal Malhotra – Điều phối viên thường trú Liên Hợp Quốc tại Việt Nam cho biết: Hiện nay, UNFPA đang hỗ trợ Chính phủ Việt Nam xây dựng Luật Dân số trên cơ sở đảm bảo quyền con người và áp dụng cách tiếp cận theo vòng đời nhằm giải quyết các thách thức mới nổi về nhân khẩu học và phát triển. Trong hai năm tới, Liên Hợp Quốc tại Việt Nam sẽ tích cực ủng hộ UNFPA với tư cách là cơ quan đầu mối tiếp tục thực hiện các hoạt động hỗ trợ Chính phủ Việt Nam thực hiện cuộc Tổng điều tra Dân số và Nhà ở năm 2019. Tổng điều tra Dân số và Nhà ở được thực hiện với chu kỳ 10 năm một lần và đây là lần thứ 5, UNFPA thực hiện hỗ trợ kỹ thuật cho Chính phủ Việt Nam thực hiện Tổng điều tra này.

Tham dự buổi lễ với tư cách là Đại sứ hình ảnh về phòng chống bạo lực với phụ nữ và trẻ em gái của UNFPA, ca sĩ Phạm Anh Khoa cho biết, trong suốt khoảng thời gian theo sát các hoạt động của UNFPA, anh thấy các chương trình, dự án của UNFPA thực sự mang lại nhiều ý nghĩa đối với người dân Việt Nam, nhất là bà con ở vùng sâu vùng xa. Người dân rất vui khi được biết thêm về các quyền của mình cũng như những kiến thức về chăm sóc sức khỏe sinh sản mà trước đây họ chưa có cơ hội được tiếp cận tới. Riêng với bản thân mình, Phạm Anh Khoa mong muốn tiếp tục được đồng hành cùng với các chương trình hoạt động của UNFPA trong việc phòng chống bạo lực với phụ nữ và trẻ em gái nói riêng và sự nghiệp nâng cao chất lượng dân số của Việt Nam nói chung.

Là đại diện cho những người khuyết tật trên khắp cả nước tham dự Lễ kỷ niệm, Vũ Thị Quyên – cô gái mắc bệnh xương thủy tinh từ lúc mới sinh cho biết, do việc di chuyển gặp nhiều khó khăn nên em không trực tiếp tham gia nhiều vào các hoạt động thực tế của UNFPA tại địa phương. Tuy nhiên, điều em cảm thấy tâm đắc nhất là UNFPA cũng như các tổ chức xã hội của Việt Nam đã giúp em vượt qua sự tự ti, mặc cảm về số phận để vươn lên trong cuộc sống; cho em cơ hội để thể hiện những khả năng, thế mạnh của mình và truyền tải thông điệp về người khuyết tật đến với cộng đồng.

Phát biểu tại buổi lễ kỷ niệm, Phó Chủ tịch nước Đặng Thị Ngọc Thịnh đã gửi lời cảm ơn sâu sắc tới UNFPA, đồng thời mong muốn quan hệ hợp tác giữa hai bên sẽ tiếp tục phát triển hơn nữa trong thời gian tới. “Sự giúp đỡ này thật là quý giá. Có thể nói, quan hệ hợp tác giữa Việt Nam và UNFPA rất quan trọng trong chương trình DS-KHHGĐ của Việt Nam. Là tổ chức gắn bó liên tục và bền bỉ với công tác DS-KHHGĐ của Việt Nam suốt 40 năm qua, UNFPA còn đóng vai trò là cầu nối, mở rộng quan hệ của Việt Nam với các tổ chức quốc tế và các đối tác khác trong lĩnh vực DS-KHHGĐ, giúp Việt Nam xây dựng cơ sở nền tảng để triển khai công tác dân số và đến nay Việt Nam đã kiểm soát được tốc độ gia tăng dân số cũng như từng bước nâng cao chất lượng dân số”, Phó Chủ tịch nước Đặng Thị Ngọc Thịnh nhấn mạnh.

Những kết quả đáng mừng

Theo Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Viết Tiến, với sự quan tâm, đầu tư của Chính phủ Việt Nam và sự hỗ trợ của UNFPA, chương trình DS-KHHGĐ của Việt Nam đã đạt được những kết quả to lớn. Trong giai đoạn 1977-2017, số con trung bình của một cặp vợ chồng trong độ tuổi sinh đẻ đã giảm từ 5,6 con xuống còn 2,09 con tại thời điểm 2016. Duy trì mức sinh thay thế trong suốt 10 năm qua. Tỷ lệ phát triển dân số giảm từ mức 3%/năm xuống còn 1,08% năm 2016. Các chỉ số sức khỏe như tử vong mẹ đã giảm từ 233/100.000 trẻ sơ sinh sống vào những năm 1990 xuống 69/100.000 năm 2009 và còn 58.3/100.000 vào năm 2016.

Bên cạnh đó, một thành tựu đáng kể trong công tác DS-KHHGĐ là chất lượng dân số Việt Nam ngày càng được cải thiện, tuổi thọ trung bình ngày càng tăng lên (từ 40 tuổi năm 1960 lên 73,3 tuổi năm 2015); chuẩn mực gia đình ít con và hạnh phúc đã ngày càng được đại đa số người dân chấp nhận và thực hiện. Những kết quả trong việc giảm sinh và duy trì mô hình gia đình ít con đã góp phần quan trọng vào việc xóa đói giảm nghèo, tạo điều kiện thuận lợi cho việc thực hiện thành công các chương trình phát triển kinh tế - xã hội của đất nước, nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân.

Với những kết quả trên, Phó Chủ tịch nước Đặng Thị Ngọc Thịnh chúc mừng và đánh giá cao những kết quả mà công tác DS-KHHGĐ đạt được trong thời gian qua, đồng thời biểu dương Bộ Y tế, các cơ quan hữu quan cùng đội ngũ làm công tác dân số đã nỗ lực không biết mệt mỏi vì sự nghiệp nâng cao chất lượng dân số.

Theo Phó Chủ tịch nước Đặng Thị Ngọc Thịnh, mặc dù đã đạt được những thành tựu quan trọng trong việc phát triển kinh tế - xã hội, song để đạt được các mục tiêu phát triển bền vững của Liên Hợp Quốc đến năm 2030 và phấn đấu sớm đưa nước ta cơ bản trở thành nước công nghiệp theo hướng hiện đại, Việt Nam còn phải tiếp tục vượt qua không ít khó khăn, thách thức. Riêng trong lĩnh vực dân số, với quy mô dân số khá lớn và tiếp tục gia tăng; kết quả kiểm soát tốc độ gia tăng dân số chưa thực sự vững chắc, chưa đồng đều; xu hướng già hóa dân số diễn ra nhanh chóng, tạo sức ép ngày càng lớn đến việc đảm bảo an sinh xã hội; tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh đã và đang diễn ra mạnh, lan rộng ở nhiều vùng, miền địa phương; việc tận dụng lợi thế của cơ cấu dân số vàng còn hạn chế... là những thách thức không nhỏ đối với công tác dân số trong thời gian tới.

Bên cạnh đó, Phó Chủ tịch nước nhấn mạnh, trong bối cảnh chuyển hướng chiến lược từ DS-KHHGĐ sang Dân số và Phát triển theo hướng giải quyết toàn bộ các vấn đề về dân số cả về quy mô, cơ cấu, phân bổ và nâng cao chất lượng dân số, sự quan tâm hơn nữa của các ngành, các cấp và toàn thể xã hội sẽ góp phần giải quyết những khó khăn, thách thức trong công tác dân số, thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội và xây dựng đất nước ngày càng giàu đẹp, văn minh.

Kỷ niệm Ngày Dân số Thế giới năm nay với chủ đề "Kế hoạch hóa gia đình: Nâng cao vị thế con người và phát triển đất nước phồn vinh”, ông Kamal Malhotra - Điều phối viên thường trú Liên Hợp Quốc tại Việt Nam khẳng định: “Đầu tư cho kế hoạch hóa gia đình chính là đầu tư nhằm cải thiện sức khỏe và góp phần thực hiện các quyền của phụ nữ và các cặp vợ chồng trên toàn thế giới. Sự đầu tư này sẽ mang lại rất nhiều lợi ích về kinh tế và các lợi ích khác, đây chính là động lực thúc đẩy quá trình phát triển. Đầu tư vào kế hoạch hóa gia đình đóng một vai trò quan trọng trong việc đảm bảo sự thành công của Chương trình nghị sự 2030 về Phát triển bền vững và 17 Mục tiêu Phát triển bền vững được ban hành kèm theo Chương trình nghị sự này”.

Mai Thùy - Chí Cường