Lạm thu tiền trường tại TP HCM: Những kiểu thu quái chiêu

Phụ huynh Trường THPT Nguyễn Đình Chính hoa mắt trước thông báo quy định và các khoản thu đầu năm học. Ảnh: Q.Định

Nhiều khoản thu lạ

Năm học này, học phí các cấp học phổ thông trong nội thành TPHCM đã tăng từ 5 đến 7 lần. Khi học phí tăng, nhà trường sẽ có thêm khoản thu để cân đối, tăng thu nhập cho giáo viên và chi thêm cơ sở vật chất để nâng cao chất lượng dạy và học. Tuy nhiên, các kiểu lạm thu của nhiều trường ngay đầu năm học 2013-2014 đã không giảm đi chút nào mà còn biến tướng thành các kiểu mà dù có tưởng tượng phong phú đến mấy phụ huynh cũng không bao giờ nghĩ ra.

Chị Hồng cho biết, từ ngày tựu trường đến giờ đã gần một tháng, chị phải “è cổ” ra đóng hàng chục thứ tiền học cho con mà vô lý nhất, làm chị “tức anh ách” là khoản hỗ trợ bán trú. Con chị kể: “Học bán trú sướng lắm mẹ ơi. Buổi trưa cô bảo mẫu đi từng bàn rủ rỉ kể chuyện cho con và các bạn ngủ. Bạn nào khó ngủ, cô ngồi lại nhỏ to kể chuyện, có bạn còn được cô… gãi lưng cho”. Cái giá của “kể chuyện và gãi lưng cho các bạn buổi trưa” đã được nhà trường… hiện thực hóa bằng 200.000 đồng/tháng cho mỗi học sinh.

Tại Trường THCS C.L (quận 3) còn có kiểu thu tiền ăn bán trú… theo yêu cầu học sinh. Nhiều phụ huynh cho rằng đây đúng là kiểu thu… rất trời ơi. Theo đó, học sinh bán trú hôm trước sẽ yêu cầu cô bảo mẫu lên thực đơn bữa ăn cho ngày mai. Học sinh tha hồ chọn món, món nào được nhiều học sinh lựa chọn thì cô bảo mẫu sẽ yêu cầu nơi cung cấp thức ăn bán trú thực hiện cho học sinh vào ngày hôm sau. Học chưa đến một tháng mà tiền chọn món ăn của mỗi học sinh trường này đã tròm trèm 300.000 đồng. “Chiều học sinh cái kiểu gì kỳ vậy?”, anh Lê Công - có con là học sinh lớp 7 của trường kêu trời.

Trường THCS N.T.T (quận 3) thì có khoản thu tiền bao tập khiến phụ huynh bất bình. Theo đó, để có tính mỹ thuật và đồng bộ, học sinh phải đóng khoảng 80.000 đồng /học kỳ để cô bảo mẫu mua giấy bọc sách vở: màu vàng là sách vở Toán, màu đỏ là sách vở Anh văn, màu xanh dương sách vở Lý, màu cam là sách vở Sinh hóa, màu tím là sổ Dặn dò…

Còn Trường THCS Đ.T.H (quận 1) có khoản thu 450.000 đồng/năm tiền sổ liên lạc điện tử. Thắc mắc về khoản thu này thì phụ huynh được giải thích, đây là tiền tin nhắn mà giáo viên chủ nhiệm gửi cho phụ huynh vào khoảng 19h hằng ngày để phụ huynh nhắc nhở con em mình học và làm bài tập cho ngày mai. “Vậy thì nhà trường duy trì sổ Dặn dò để làm gì?”, một phụ huynh (xin giấu tên) thắc mắc. Với thắc mắc đó, vị phụ huynh này được nhà trường giải thích, ở lứa tuổi THCS, học sinh và thậm chí cả phụ huynh rất… hay quên nên ngoài việc ghi dặn dò những bài gì phải làm ở nhà, phải học cho ngày mai, thì nhà trường thêm cái tin nhắn cho… chắc ăn.

Lý giải về quy định cấm kỳ lạ của trường, ông Trần Thanh Hà – Phó hiệu trưởng Trường THPT Nguyễn Đình Chính cho biết, sở dĩ nhà trường chỉ cho học sinh mặc đồng phục có dán phù hiệu của trường vì ngay trước ngày tựu trường, nhà trường đã đặt may đồng phục, sau đó dính cứng phù hiệu lên đồng phục rồi. Do phù hiệu đặt có hạn nên không còn phù hiệu để dán cho các học sinh mua đồng phục ở bên ngoài. Còn bà Nguyễn Ngọc Thu Trang – Phó hiệu trưởng Trường THCS Sông Lô thì lý giải, với sách giáo khoa, nhà trường quy định chỉ mua sách do nhà trường bán và bọc plastic cho từng cấp lớp. Trong đó, có cả bài tập Anh văn, sách hướng dẫn học tin học căn bản, các sách hướng dẫn dạy và học các môn kỹ năng… nên nhà trường “bao trọn gói” để bán cho học sinh nhằm mục đích đồng bộ sách giáo khoa từng cấp lớp.

Cái sướng, cái tiện cho nhà trường đã được cụ thể hóa bằng những số tiền cụ thể. Nhưng để “lách” các quy định của ngành giáo dục, nhiều trường “chẻ” việc thu tiền này thành những khoản nhỏ, nay thì 100.000 – 200.000 đồng, tuần sau thì 300.000 – 400.000 đồng. “Lẻ mẻ, lắt nhắt như vậy để phụ huynh khỏi… xót ruột, thắc mắc vì phải đóng một cục cả triệu đồng. Nhưng cộng lại thì cũng cỡ đó chứ không ít”, chị Hồng ngao ngán nói.

Ngành giáo dục bó tay?

Không chỉ sáng tác ra các khoản thu, một số trường còn có các kiểu cấm rất kỳ lạ. Như ở Trường THCS Sông Lô (quận Phú Nhuận), đầu năm học mới, hàng trăm phụ huynh ngã ngửa vì nhà trường chỉ cho phép học sinh của trường sử dụng bộ sách giáo khoa có… con dấu của trường. Quy định kỳ lạ này khiến cả trăm phụ huynh méo mặt bởi trước khi bước vào năm học mới, họ đã cùng con em mình mua sắm đồng phục, tập vở, sách bút với tất cả sự nao nức chờ đón ngày khai trường. Cuối cùng thì sau ngày khai giảng, tất cả đều “dở khóc dở cười”.

Tại Trường THPT Nguyễn Đình Chính (quận Phú Nhuận) cũng vậy. Nhà trường chỉ cho phép học sinh mua đồng phục có dán phù hiệu của trường. Học sinh nào lỡ mua đồng phục ở ngoài (dù giống hệt: quần/váy xanh, áo trắng) mà thiếu cái phù hiệu thì chỉ còn nước… bỏ đi.

Trao đổi về những kiểu cấm, lạm thu rất quái chiêu này, bà Nguyễn Ngọc Kim Thanh-Phó Giám đốc Sở GD&ĐT TPHCM cho biết, thanh tra của ngành giáo dục thành phố sẽ xử lý mạnh tay khi phát hiện trường nào “né” các quy định về thu và phụ thu mà ngành giáo dục đã ban hành đầu năm học 2013-2014. Nhưng khi được hỏi là ngành giáo dục sẽ xử lý mạnh tay như thế nào, xử phạt và chế tài ra sao thì bà Thanh cũng chỉ biết là làm theo những quy định về thanh kiểm tra, xử lý, xử phạt của ngành từ nhiều năm nay (?). Đây cũng là câu trả lời kiểu… hòa cả làng của ngành giáo dục TPHCM trong buổi làm việc với các đại biểu HĐND TPHCM vào giữa tháng 8 vừa qua, khiến nhiều đại biểu HĐND thành phố rất bất bình.