Loại học sinh trung bình khỏi trường chuyên: Có cần phải nghiệt ngã như vậy không?

Sở GD&ĐT Hà Nội vừa ban hành văn hướng dẫn gửi hiệu trưởng các trường THPT về công tác chuyển trường của học sinh THPT, chuyển trường và tuyển bổ sung học sinh vào lớp chuyên đợt đầu học kỳ II năm học 2019 - 2020. Theo văn bản này, đầu học kỳ II, Sở tổ chức chuyển trường và tuyển bổ sung học sinh vào các lớp 10 chuyên và lớp 11 chuyên của các trường: THPT chuyên Hà Nội - Amsterdam, THPT chuyên Nguyễn Huệ, THPT Chu Văn An và THPT Sơn Tây.

Ngoài ra, trường chuyên (hoặc trường có lớp chuyên) tổ chức sàng lọc học sinh chuyên lớp 10, lớp 11 và chuyên sang trường THPT không chuyên hoặc lớp không chuyên của trường những học sinh thuộc một trong các trường hợp sau: Phải lưu ban; Xếp loại hạnh kiểm từ trung bình trở xuống; Xếp loại học lực từ trung bình trở xuống.

Như vậy, sẽ là tin mừng cho những học sinh có mong muốn vào trường chuyên, lớp chuyên do trước đây không đỗ, nay lại có thể tham dự kỳ thi để vào các suất học còn trống. Tuy nhiên, để vào trường chuyên, các học sinh phải có học lực giỏi, hạnh kiểm tốt… Ngoài ra, sẽ phải tham gia làm bài kiểm tra đầu vào giống như một kỳ thi tuyển.

Thí sinh dự thi vào lớp 10 trường THPT Chuyên Hà Nội - Amsterdam. Ảnh: Q.A

Chia sẻ với PV báo GĐ&XH, nhiều phụ huynh có con học tại trường THPT chuyên hoặc có lớp chuyên tại Hà Nội tỏ ra khá lo lắng, nhất là những trường hợp đang học lớp 10, nghĩa là mới "chân ướt chân ráo" vào trường chuyên chưa đầy một học kỳ, nay lại thấp thỏm lo lắng bị "bật bãi" sau đợt khảo sát sắp tới.

Không ít ý kiến cho rằng, học sinh không đủ năng lực để theo học bị loại cũng không có gì phải nuối tiếc. Tuy nhiên, vì sao một học sinh đáp ứng đầy đủ các tiêu chí gắt gao, vượt qua kỳ thi tuyển chọn có tỷ lệ "chọi" cao lại là học sinh trung bình, hạnh kiểm trung bình chỉ trong vòng một học kỳ? Sẽ có những em chưa quyết tâm học dẫn đến sa sút, nhưng ở đây cần nói đến vai trò của gia đình và nhà trường trong kèm cặp học sinh.

Lãnh đạo một trường THPT tại Hà Nội (không tiện nêu tên) thẳng thắn cho biết: "Có những học sinh dùng cách nào đó để vào trường chuyên mà không học được điều này làm khổ chính các em chứ không phải ai khác, vì thế cần phải học những trường phù hợp với năng lực của chính mình. Những em bị loại khỏi trường chuyên, lớp chuyên và cả các em thi trượt nữa cũng sẽ dễ bị tâm lý, thậm chí dẫn đến trầm cảm, chán học... Vì thế, khâu tuyển sinh phải chặt chẽ, hợp lý, không nên gây xáo trộn".

Trong thời gian qua, trường chuyên và mục đích của trường chuyên là để làm gì cũng đã được thảo luận rất nhiều. Bởi với mô hình này, từ lâu được lập ra để làm nơi phát triển năng khiếu của học sinh, để phát triển năng lực sở trường của học sinh… Nhưng dần dần, trường chuyên và mô hình trường chuyên lại không có một tiêu chí cụ thể nào, được biết đến là nơi có cuộc đua quyết liệt đầu vào, gian nan trong học tập. Có ý kiến cho rằng, trường chuyên chỉ là nơi đào tạo "gà nòi" cốt để đi thi mang về thành tích tại các kỳ thi trong nước, quốc tế.

Có một thực tế, trường chuyên cũng là mục tiêu của nhiều gia đình bởi trường được đầu tư cơ sở vật chất tốt, đội ngũ giáo viên tuyển chọn… Và hầu như phụ huynh nào cũng tự hào khoe rằng con đang học trường chuyên và học sinh trường chuyên trở thành nhân vật "con nhà người ta" mỗi khi mang ra so sánh. Trong khi, cũng không ít phụ huynh lại không muốn cho con vào học bởi sự cạnh tranh, áp lực ganh đua trong học tập, điểm số, học lệch, thành tích các kỳ thi là rất lớn.

Suy cho cùng, mục tiêu của giáo dục là để làm nên những con người có ích cho xã hội, chứ không phải đào tạo ra các tài năng, ganh đua điểm số, bởi thành công từ những học sinh "trường làng", con nhà nghèo thời gian qua là một minh chứng rõ nét nhất.

Một học sinh học trung bình, hay chẳng may mắc lỗi đó là chuyện bình thường ở biết bao ngôi trường trên cả nước, của lứa tuổi học trò hồn nhiên đầy tinh nghịch, nhưng trường chuyên thì không. Nơi đó, các em mắc lỗi, hay có những điểm số trung bình sẽ không còn cơ hội để sửa sai, làm lại. Ngậm ngùi xách cặp khỏi lớp học trong sự xì xào của bạn bè, các em sẽ đối diện ra sao khi đang là "niềm tự hào" có con học trường chuyên của các bậc phụ huynh?.

Từ kết quả đánh giá PISA: Học sinh Việt Nam giỏi hay kém so với thế giới?

Quang Huy