Lời tiên tri HN tròn nghìn năm sẽ có người "bắt Rồng"

GS.TSKH Nguyễn Duy Tiến đã có dự cảm về một chàng trai Hà Nội sẽ nhận được giải thưởng Fields từ cách đây 10 năm. Ảnh: Phạm Thịnh

Khi biết mong muốn của tôi tìm hiểu những câu chuyện về GS Ngô Bảo Châu, GS Tiến mỉm cười rồi mở chiếc máy vi tính của ông, chỉ cho tôi xem bản thảo cuốn sách “Kể chuyện về toán và những nhà toán học” của ông sắp xuất bản. GS Ngô Bảo Châu là một trong những nhà toán học xuất chúng được kể trong cuốn sách của GS Tiến. Tuy vậy, lúc đó tôi vẫn chưa hiểu GS Tiến định cho tôi xem cái gì mà quan trọng đến thế.

Dù tới thời điểm đó (chiều tối 17/8) là trước thời điểm GS Ngô Bảo Châu được giải thưởng Fields mấy ngày, nhưng GS Tiến vẫn khẳng định “Tôi tin anh Châu sẽ được giải thưởng Fields. Điều này tôi đã có dự cảm từ 10 năm trước”. Nói rồi ông chỉ cho tôi xem bài viết trên Tạp chí Toán học và Tuổi trẻ cách đây đã 10 (năm 2000) với tiêu đề: "Toán học thế kỷ XXI cơ hội và thách thức".

Trong bài viết này và một bài viết tiếp đăng theo có tiêu đề "Bắt rồng", GS Tiến đã có một dự cảm lớn lao vào năm 2010, khi Thủ đô Hà Nội tròn nghìn năm tuổi sẽ có một người con của Thủ đô bắt được “rồng”. Câu chuyện cách đây 10 năm mà GS Tiến đã kể cho các thế hệ học trò có nội dung tóm tắt như sau:

GS Ngô Bảo Châu trong ngày nhận giải thưởng Fields.

GS Ngô Bảo Châu cùng thế hệ "tiền bối" đến chơi nhà GS Nguyễn Duy Tiến.

Tôi hỏi tại sao GS Tiến có thể có những dự cảm chính xác thế, ông chỉ mỉm cười không đáp. Dù rất tin tưởng vào GS Ngô Bảo Châu sẽ giành giải thưởng Fields danh giá, nhưng trong bài "Bắt rồng", GS Tiến cũng chỉ "dám" dự đoán 95% cơ hội để GS Châu làm được điều này.

Chàng trai Hà Nội Ngô Bảo Châu đã bắt được rồng

Tất cả những điều này cho phép ta hy vọng (với độ tin cậy 95%) là: Đúng vào dịp lễ kỷ niệm 1000 năm Thăng Long, Hà Nội, một chàng trai Hà Nội sẽ mang về cho dân tộc Việt Nam (con Rồng cháu Tiên) một Chú Rồng tuyệt vời.

GS Ngô Bảo Châu bên GS.TSKH Nguyễn Duy Tiến

Tất cả những điều trên đều là những dự đoán của GS Tiến được ông viết ra cách đây nhiều tháng, thậm chí khi GS Ngô Bảo Châu vẫn chưa về nước. Ông luôn có một niềm tin tuyệt đối rằng sẽ có một kết thúc có hậu cho câu chuyện “Bắt rồng” mà ông đã viết vào trong cuốn sách.

Ngày 12 giờ 55 ngày 19/8/2010, sau khi có thông tin từ Đại hội toán học thế giới tại Ấn Độ thông báo GS Ngô Bảo Châu giành giải thưởng Fields cao quý, tôi nhấc luôn điện thoại gọi điện cho GS Tiến để chia vui cùng ông. GS Tiến đã mừng vui như bật khóc. Ông hỏi lại tôi nhiều lần “Thật không? Thật không?”. Ông như reo lên vui mừng qua điện thoại: “Vậy là dự cảm của tôi đã đúng. Toán học Việt Nam là một ngành trẻ mà đã đạt được giải thưởng cao quý Fields thì mình có thể ngẩng cao đầu được rồi”.

Để hoàn thiện cuốn sách “Kể chuyện về toán và các nhà toán học”, ông vội vàng lên mạng, tìm những hình ảnh mới nhất về GS Ngô Bảo Châu nhận giải, gửi bổ sung cho nhà xuất bản trước khi quyết định in chính thức.