Lùm xùm sau màn đấu giá “đất vàng” 120 Quán Thánh: Bộ Tư pháp vào cuộc xác minh

Bộ Tư pháp sẽ vào cuộc vụ đấu giá tài sản Nhà nước ở 120 Quán Thánh (Hà Nội). Ảnh: Minh Anh

Từng có tình trạng lập rào cản, gây khó cho người mua

Trong cuộc họp báo tại Bộ Tư pháp ngày 17/4, ông Trần Tiến Dũng - Chánh Văn phòng Bộ Tư pháp cho biết đã nắm được thông tin trên báo chí đăng tải sự vụ trong cuộc đấu giá nhà 120 Quán Thánh và 164 Trần Quang Khải do Công ty CP đấu giá Thành An tổ chức. “Trước những thông tin như vậy, Bộ Tư pháp sẽ xem xét tiến hành cho kiểm tra, nếu phát hiện những dấu hiệu vi phạm như báo chí nêu thì sẽ tiến hành lập đoàn thanh tra chuyên ngành. Quy trình là vậy, phải từng bước một… phải xem hồ sơ, phải có dựa trên hồ sơ và căn cứ, bởi đây là một vụ việc cụ thể”, ông Trần Tiến Dũng nói. Cũng theo ông Dũng, hai đấu mối là Thanh tra Bộ Tư pháp và Cục Bổ trợ tư pháp sẽ tiếp nhận hồ sơ liên quan đến vụ việc. Sau khi có hồ sơ, hai đơn vị nêu trên của Bộ Tư pháp sẽ cùng phối hợp để xem xét.

Liên quan đến các qui định hoạt động đấu giá, về khoản tiền đặt trước 15% và thời hạn đặt trước cũng như bảo lãnh thanh toán 85%, bà Nguyễn Thị Mai - Cục phó Cục Bổ trợ tư pháp cho rằng: “Theo Nghị định 17 về thủ tục đấu giá thì không có quy định về thời gian nộp số tiền đặt trước 15% là bao lâu so với thời điểm dự kiến mở bán đấu giá. Hiện nay trong lĩnh vực đấu giá cũng chỉ có Nghị định 17 là văn bản pháp lý cao nhất và thực tế hiện cũng có những điểm còn chưa theo kịp so với thực tế. Do vậy hiện nay chúng tôi đang xây dựng Luật Đấu giá. Thực tế qua các cuộc kiểm tra, chúng tôi cũng ghi nhận không ít công ty đấu giá đã dựa vào những quy định không có trong… quy định để làm thành rào cản, gây khó khăn cho người mua. Về thời gian đặt tiền, Nghị định 17 không quy định, nhưng Thông tư số 48/2012/TT-BTC của Bộ Tài chính ban hành ngày 16/3/2012 thì có yêu cầu về thời gian nộp tiền đặt trước trong đấu giá đối với bất động sản là 4 ngày so với ngày dự kiến mở bán đấu giá. Còn bảo lãnh thanh toán 85% thì Nghị định 17 không quy định. Đây là thỏa thuận giữa các bên”.

Như vậy, nếu đã là thỏa thuận giữa các bên thì phải dựa trên sự tự nguyện và cơ sở pháp luật cho phép, ở đây thỏa thuận 85% chỉ là thỏa thuận giữa chủ tài sản là Tổng công ty Vật tư nông nghiệp (Vigecam) và đơn vị bán đấu giá là Công ty CP đấu giá Thành An, còn khách hàng không được thỏa thuận. Khách hàng không chấp nhận phải có bảo lãnh thanh toán 85% thì sẽ không đủ điều kiện tham gia đấu giá. Vậy liệu đây có phải là rào cản với khách hàng? Với nội dung này, bà Nguyễn Thị Mai cho rằng: “Chúng tôi phải xem xét cụ thể toàn bộ hồ sơ của phiên đấu giá đó, bởi đây là một vụ việc cụ thể”.

Quy định làm khó khách hàng?

Trước các thông tin Báo GĐ&XH đăng tải, các chuyên gia trong lĩnh vực đấu giá cho rằng, với trình tự thủ tục một phiên bán đấu giá thông thường thì các tổ chức đấu giá sẽ thực hiện quy trình: Bán hồ sơ mời tham gia đấu giá (có nhiều tổ chức phát không cho khách hàng) để khách hàng tham khảo trước; Xem tài sản; Nộp hồ sơ đăng ký tham gia; Nộp tiền đặt trước đối với các khách hàng có đủ điều kiện được tham gia đấu giá; Cuối cùng là tổ chức phiên đấu giá.

Tuy nhiên, theo hồ sơ mà Công ty CP đấu giá Thành An bán cho khách hàng trong vụ đấu giá khu “đất vàng” 120 Quán Thánh cho thấy có sự bất hợp lý trong trình tự thực hiện. Theo đó, Công ty CP đấu giá Thành An bán hồ sơ cho khách hàng từ ngày 9-13/2. Thời gian, địa điểm nộp tiền đặt trước, bảo lãnh thanh toán từ ngày 9-14/2. Thời gian, địa điểm nộp hồ sơ, xem tài sản tham gia đấu giá từ ngày 9/2 đến ngày 9/3.

Từ các mốc thời gian nêu trên cho thấy, các khoảng thời gian dành cho nhiều hạng mục không quan trọng gồm xem tài sản, nộp hồ sơ thì khá dài (1 tháng) nhưng khâu quan trọng nhất, ảnh hưởng lớn tới quyền lợi khách hàng và sự thành công của cuộc đấu giá như thời gian bán hồ sơ, thời gian nộp tiền đặt trước và tiền bảo lãnh lại quá ngắn (chỉ 4-5 ngày). Với khoảng thời gian ngắn như quy định trong hồ sơ của Công ty CP đấu giá Thành An thì số khách hàng đáp ứng được là rất thấp. Thêm vào đó, để doanh nghiệp có được thư bảo lãnh thanh toán của ngân hàng phải trải qua các khâu và có các giấy tờ gồm: Biên bản họp hội đồng quản trị; Phương án kinh doanh có hiệu quả; Báo cáo tài chính năm trước; Phải có vốn đối ứng tự có là 30-50%. Sau khi nhân viên ngân hàng nhận được hồ sơ còn phải rà soát rồi mới trình lên cấp trên phê duyệt. Quy trình này thuận lợi cũng mất ngót cả tuần làm việc.

Về thông tin do Công ty CP đấu giá Thành An công bố về tài sản được đấu giá cho thấy có nhiều vấn đề cần cơ quan chức năng xem xét. Theo quy định tại điều 18, Nghị định 17, nghĩa vụ của tổ chức bán đấu giá phải cung cấp đầy đủ hồ sơ có liên quan đến tài sản cho khách hàng. Các doanh nghiệp bán đấu giá minh bạch, rõ ràng thì tất cả các hồ sơ có liên quan đến tài sản phải được đóng thành quyền hồ sơ có đóng dấu giáp lai, chứ không thiếu chuyên nghiệp như hồ sơ do Công ty CP đấu giá Thành An bán cho khách hàng.

Động thái của cơ quan chức năng về vụ việc đấu giá tài sản nhà nước ở số 120 Quán Thánh đã rõ ràng. Dư luận đang chờ kết quả xác minh, trả lời của Bộ Tư pháp về vụ việc nêu trên. Đây cũng là thực tiễn quan trọng, hữu ích khi Bộ này đang xây dựng Luật Đấu giá. Sự ra đời của Luật này sẽ tạo điều kiện tốt cho người mua chính đáng và bảo đảm tài sản nhà nước được bán đúng giá, tránh thất thoát.

Minh Anh/Báo Gia đình & Xã hội