Marie Stopes Việt Nam hỗ trợ phát triển bền vững dịch vụ KHHGĐ tại y tế công tuyến cơ sở

Sáng 10/5, Tổng cục Dân số - Kế hoạch hóa gia đình phối hợp với Văn phòng tổ chức phi chính phủ Marie Stopes International tại Việt Nam (MSV) tổ chức hội thảo giới thiệu và triển khai chương mô hình mang tên: “Tăng cường năng lực y tế công trong lĩnh vực kế hoạch hóa gia đình”.

Nằm trong kế hoạch kéo dài từ năm 2015 tới hết năm 2020 nhằm cải thiện sức khỏe sinh sản phụ nữ vùng nông thôn, MSV cam kết 5 triệu đô la Mỹ, tương đương 105 tỉ đồng Việt Nam và Tổng cục Dân số- Kế hoạch hoá gia đình (KHHGĐ) cam kết đối ứng tối thiểu 50% hoặc hơn cho việc thực hiện chương trình.

Một số khảo sát được thực hiện bởi Marie Stopes International gần đây cho thấy rất nhiều phụ nữ tại các vùng nông thôn có nhu cầu sử dụng biện pháp tránh thai nhưng chưa được đáp ứng vì nhiều nguyên nhân.

Một số khảo sát được thực hiện bởi Marie Stopes International gần đây cho thấy rất nhiều phụ nữ tại các vùng nông thôn có nhu cầu sử dụng biện pháp tránh thai nhưng chưa được đáp ứng. Bên cạnh đó các dịch vụ KHHGĐ, đáp ứng được nhu cầu của cộng đồng tại tuyến xã còn rất hạn chế.

Bên cạnh đó, ngân sách quốc gia cho KHHG hàng năm liên tục giảm cũng ảnh hưởng. Ngoài ra, hiện nay, Chính phủ có chủ trương chuyển dịch mạnh mẽ từ bao cấp sang xã hội hóa các phương tiện 
tránh thai và dịch vụ KHHGĐ.

Trong khi đó, việc thiếu hụt các phương tiện tránh thai trong Chương trình DS-KHHGĐ có thể dẫn tới tăng số phụ nữ mang thai hay số sinh con ngoài ý muốn, tăng số ca phá thai hay tăng dân số, nhất là vùng có mức sinh cao và chưa ổn định.

Tình trạng này sẽ tạo ra gánh nặng về kinh tế đối với cá nhân, gia đình và xã hội đồng thời tạo áp lực lên hệ thống chăm sóc sức khỏe nhân dân và an sinh xã hội của Việt Nam.

Người dân được tư vấn về các biện pháp tránh thai, KHHGĐ tại trạm y tế xã.

Trước năm 2011, 80% tổng cầu PTTT tại Việt Nam được hỗ trợ từ nguồn vốn ODA của cộng đồng các nhà tài trợ quốc tế. Từ năm 2011, khi Việt Nam trở thành quốc gia có thu nhập trung bình, các nhà tài trợ quốc tế chuyển trọng tâm hỗ trợ sang lĩnh vực khác hoặc quốc gia khác, đến nay chưa có nhà tài trợ quốc tế nào cam kết nguồn vốn ODA để hỗ trợ phương tiện tránh thai để cấp “miễn phí” như trước đây.

Tỉ lệ dân cư có nhu cầu về phương tiện tránh thai chưa được đáp ứng còn khá cao, với 11,2% trong nhóm phụ nữ đã kết hôn, 22,7% trong nhóm phụ nữ chưa kết hôn, và khoảng 34,3% trong nhóm vị thành niên/thanh niên.

Ước tính nhu cầu ngân sách cho chương trình mục tiêu y tế dân số giai đoạn 2016-2020, Việt Nam cần khoảng 8.913 tỷ đồng (392 triệu USD) trong đó dự kiến chi hoạt động DS-KHHGĐ là rất hạn chế, chỉ bẳng 46% kinh phí cho giai đoạn 2011-2015.

Trong bối cảnh nói trên, mô hình Tăng cường năng lực cung ứng dịch vụ KHHGĐ tại y tế công tuyến cơ sở do Marie Stopes International đề xuất, hỗ trợ tài chính và hỗ trợ kĩ thuật hứa hẹn mang lại giải pháp thực tế, khả thi nhằm: Gia tăng sự sẵn có, Thúc đẩy tiếp cận, Nâng cao chất lượng của các dịch vụ KHHGĐ thiết yếu tại y tế tuyến cơ sở; và từ đó tạo ra Các tác động quan trọng về sức khỏe cho phụ nữ và gia đình của họ.

Bên cạnh đó, mô hình Tăng cường năng lực Cung cấp dịch vụ KHHGĐ tại Y tế công tuyến cơ sở sẽ hỗ trợ thử nghiệm phương thức thu phí dịch vụ, góp phần từng bước giảm gánh nặng cho ngân sách nhà nước, đảm bảo người nghèo, cận nghèo và người thuộc diện chính sách sẽ được nhận dịch vụ miễn phí, trong khi những người có khả năng chi trả sẽ có trách nhiệm chi trả toàn phần hoặc một phần phí dịch vụ. Cách tiếp cận này sẽ giúp gia tăng được nguồn tài chính để tái đầu tư cho các hoạt động cung cấp dịch vụ KHHGĐ tại tuyến xã.

Theo bà Nguyễn Thị Bích Hằng, Trưởng đại diện Tổ chức Marie Stopes International tại Việt Nam, mô hình tăng cường năng lực cung ứng dịch vụ KHHGĐ tại y tế công tuyến cơ sở sẽ hỗ trợ tích cực cho việc hoàn thành các mục tiêu về dân số và phát triển của Việt Nam trong những năm tới. Đặc biệt cách tiếp cận chú trọng đầu tư vào trạm y tế xã sẽ giúp cho các dịch vụ KHHGĐ thiết yếu được sẵn có một cách bền vững tại tuyến gần dân nhất, từ đó góp phần giảm chi phí tiếp cận dịch vụ cho người dân và giảm tải cho y tế tuyến trên.

Bà Hằng cũng cho rằng mô hình này cũng đồng thời chú trọng tập huấn nâng cao năng lực cho người cung ứng dịch vụ, tăng cường năng lực quản lí các chương trình dân số và KHHGĐ của địa phương, và thúc đẩy mạnh mẽ chủ trương xã hội hóa các dịch vụ y tế dự phòng của chính phủ Việt Nam.

Q.An