Mất cân bằng giới tính khi sinh ở Hưng Yên: Thực trạng và giải pháp

Tỉ lệ sinh con thứ 3 trở lên chiếm 17,8%, tăng 2% so với năm 2016 và tăng gần gấp đôi so với năm 2011 là 8,5%. Nguyên nhân của tình trạng này là do có một số cán bộ, đảng viên sinh con thứ 3, làm giảm tính gương mẫu trong tuyên truyền.

Cùng với đó là tỉ lệ mất cân bằng giới tính khi sinh tuy đã giảm từ 131 bé trai/100 bé gái năm 2009 xuống còn 120 bé trai/100 bé gái năm 2017 nhưng vẫn ở mức cao so với mức trung bình của cả nước là 113 bé trai trên 100 bé gái. Đặc biệt cao là ở các huyện Khoái Châu, Văn Lâm, Yên Mỹ.

Nguyên nhân chính là do các cấp ủy Đảng chính quyền ở một số địa phương chưa thật sự đầu tư, quan tâm đến công tác dân số. Phụ cấp cho các cộng tác viên dân số thấp khiến một số người không còn mặn mà với công tác. Việc kiểm soát, xử lý các điểm khám, phát hiện giới tính thai nhi chưa được coi trọng...

Bên cạnh đó, quan niệm phải có con trai để nối dõi tông đường là một quan niệm vốn đã ăn sâu vào suy nghĩ của nhiều người dân, nhiều gia đình. Không ít người cho rằng: “Nhất nam viết hữu, thập nữ viết vô”. Những vấn đề này đã tạo ra áp lực lớn cho người phụ nữ về việc phải sinh được con trai. Chính vì quan niệm ấy, nên nhiều cặp vợ chồng đã lạm dụng tiến bộ khoa học công nghệ như chọc ối, siêu âm, cấy phôi… cùng với đó là sự thuận tiện, sẵn có các dịch vụ, bất chấp quy định của pháp luật nghiêm cấm, đáp ứng nguyện vọng nạo phá thai… để thực hiện lựa chọn giới tính thai nhi, cũng có không ít gia đình chỉ thực hiện KHHGĐ khi đã sinh được con trai.

Ảnh minh họa: hungyentv.vn

Trước thực trạng mất cân bằng giới tính khi sinh ở Việt Nam, trong đó Hưng Yên là 1 trong 10 tỉnh, thành phố có tỷ số chênh lệch giới tính khi sinh cao nhất cả nước, Quỹ Dân số Liên hợp quốc (UNFPA) đã cảnh báo: Nếu xu hướng này lặp lại ở Việt Nam và lan rộng, diễn ra với tốc độ nhanh sẽ trở thành vấn đề nghiêm trọng trong tương lai, ảnh hưởng đáng kể đến cơ cấu giới tính và nhân khẩu học.

Cũng theo dự báo của UNFPA nếu tiếp tục tăng như vậy các năm tiếp theo sẽ tác động nặng nề đến thế hệ nam thanh niên được sinh ra sau năm 2005 vì khi bước vào độ tuổi lập gia đình vào những năm 2030 thì nhóm nam giới này sẽ dư thừa khoảng 10% so với phụ nữ cùng lứa tuổi. Nếu không có can thiệp hiệu quả để giảm mất cân bằng giới tính khi sinh thì sau 20 năm nữa, Việt Nam sẽ có 4,3 triệu thanh niên ít có cơ hội lấy được vợ trong nước. Dù làm tốt can thiệp để giảm mất cân bằng giới tính khi sinh thì con số đó cũng còn tới 2,3 triệu người.

Nhận thức rõ tầm quan trọng của công tác dân số - KHHGĐ và những hậu quả nghiêm trọng trong tương lai của việc mất cân bằng giới tính khi sinh, trong những năm qua, Chi cục Dân số - KHHGĐ tỉnh đã triển khai nhiều hoạt động can thiệp tích cực. Trong đó tiếp tục thực hiện Đề án Giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh tại 100% số xã, phường, thị trấn; tổ chức chiến dịch truyền thông lồng ghép với dịch vụ KHHGĐ; tổ chức các buổi tọa đàm đánh giá thực trạng và đề xuất các giải pháp giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh, giảm tình trạng sinh con thứ ba trở lên; cán bộ dân số cơ sở đẩy mạnh tuyên truyền, tư vấn, vận động người dân nắm bắt và thực hiện chính sách DS-KHHGĐ. Đồng thời phối hợp với Thanh tra Sở Y tế tổ chức kiểm tra việc thực hiện các quy định về nghiêm cấm lựa chọn giới tính thai nhi đối với các cơ sở cung cấp dịch vụ y tế trên địa bàn…

Lily (th)