Miễn nhiệm lãnh đạo ngân hàng vượt trần lãi suất

Theo đó sẽ đình chỉ hoặc miễn nhiệm chức vụ của người quản lý, người điều hành tổ chức tín dụng trong thời hạn 3 năm khi phát hiện vi phạm quy định về mức lãi suất huy động.

Tại Chỉ thị 02-NHNN, ngày 7/9, lần đầu tiên Ngân hàng Nhà nước (NHNN) chính thức thừa nhận, có chuyện vượt trần lãi suất huy động tại các tổ chức tín dụng. Chỉ thị viết: “Trong thời gian qua, hầu hết các tổ chức tín dụng đã thực hiện lãi suất huy động đồng Việt Nam và lãi suất huy động đô la Mỹ cao hơn mức lãi suất quy định”. Hành động này được NHNN đánh giá bằng các cụm từ cứng rắn là “vi phạm nghiêm trọng quy định” và “tiềm ẩn nguy cơ gây rủi ro cho tổ chức tín dụng”.

Theo quy định của Thông tư 02/2011-NHNN, tổ chức tín dụng ấn định lãi suất huy động vốn bằng đồng Việt Nam bao gồm cả khoản chi khuyến mại dưới mọi hình thức không vượt quá 14%/năm; riêng các Quỹ tín dụng nhân dân cơ sở được áp dụng mức không vượt quá 14,5%/năm. Thông tư 14/2011-NHNN quy định lãi suất huy động vốn tối đa bằng đô la Mỹ với tổ chức là 0,5%/năm; với cá nhân là 2%/năm. Mức lãi suất này đã bao gồm cả khoản chi khuyến mại dưới mọi hình thức. Tuy nhiên, thực tế mức lãi suất huy động của các ngân hàng được cho là cao hơn rất nhiều quy định.

Cũng tại Chỉ thị 02 - NHNN yêu cầu các cơ quan thanh tra, giám sát NHNN chi nhánh tỉnh, thành phố thiết lập đường dây nóng để tiếp nhận thông tin các vi phạm về lãi suất. Cùng với các biện pháp thanh tra, các chế tài mạnh cũng lần đầu tiên được nhắc đến. Theo đó, sẽ đình chỉ hoặc miễn nhiệm chức vụ của người quản lý, người điều hành tổ chức tín dụng vi phạm quy định về mức lãi suất huy động. Người bị đình chỉ, miễn nhiệm sẽ không được đảm nhiệm lại chức vụ quản lý, điều hành tại chính tổ chức tín dụng đó trong thời hạn 3 năm. Tổ chức tín dụng vi phạm cũng đồng thời chịu hình thức kỷ luật “Hạn chế mở rộng phạm vi, quy mô, địa bàn hoạt động trong thời hạn 1 năm”. Đơn vị trực tiếp vi phạm sẽ bị “Hạn chế hoặc tạm đình chỉ hoạt động huy động và cho vay”. Chánh Thanh tra, giám sát Ngân hàng có thẩm quyền áp dụng các biện pháp kỷ luật này.

Chấn chỉnh tình trạng vượt trần lãi suất huy động được coi là bước đầu tiên trong nỗ lực đưa lãi suất cho vay về mức doanh nghiệp có thể “chịu đựng được”. Trước đó ngày 5/9, NHNN đã phát đi thông cáo, chỉ đạo 12 ngân hàng thương mại lớn đồng thuận giảm mặt bằng lãi suất cho vay VND đối với lĩnh vực sản xuất, kinh doanh xuống mức 17-19%/năm. Tuy nhiên, nỗ lực hạ lãi suất huy động và sau đó là lãi suất cho vay trong một sớm một chiều sẽ không dễ thực hiện trong bối cảnh lạm phát được dự báo là ở mức 2 con số trong năm nay.        

Đắc Kiên