Mở chợ ảo, mua kịch bản để “vá” màn nhung

Nghệ sĩ Trung Kiên - “cha đẻ” của chợ kịch phát biểu trong buổi họp báo. Ảnh: K.Toàn.

Sàn giao dịch… trí tuệ!

Ra đời vào cuối tháng 7 với tên miền “chokich.vn”, website này đã nhanh chóng thu hút được khá nhiều sự quan tâm của những người hoạt động trong lĩnh vực sân khấu. “Chợ kịch” được thiết kế gồm ba mục: “Giới thiệu tác giả”, “Tác phẩm” và “Chợ ý tưởng”. Thời điểm đầu, “Chợ kịch” sẽ tự trang trải toàn bộ kinh phí để vận hành. Quá trình tiếp nhận, đăng tải, giới thiệu tác phẩm và tìm kiếm, liên hệ, phục vụ khách hàng sẽ được diễn ra hoàn toàn miễn phí. “Chợ” chỉ thu phí hoạt động khi tác phẩm được ký hợp đồng mua - bán tác quyền thành công.

Ở thời điểm này, “chợ kịch” đã có 48 tác giả chuyên và không chuyên nhận lời tham gia và đang tích cực hoàn thiện tác phẩm đăng tải. Trong số đó có nhiều tác giả tên tuổi như: Lê Duy Hạnh, Vương Huyền Cơ, Hà Đình Cẩn, Lương Tử Đức, Lê Chức, Chu Thơm, Đăng Chương… Về lâu dài, “Chợ kịch” sẽ tìm đến các nhà biên kịch phía Nam và khuyến khích cả các tác giả không chuyên, miễn là có tác phẩm tốt cùng tham gia. Dự kiến, cuối năm 2013, “chợ kịch” sẽ có sự xuất hiện của nhiều tác giả khu vực miền Trung và miền Nam để có được một “ngân hàng kịch bản” dồi dào, khai thác tối đa hiệu quả sử dụng của các tác phẩm sân khấu.

Quy trình hoạt động của “chokich.vn” là các tác giả sẽ gửi tác phẩm ưng ý của mình, cả cũ lẫn mới về Ban quản trị để đăng tải trên website chào hàng. Để bảo đảm thực hiện tốt bản quyền tác giả, Ban quản trị sẽ chỉ đăng tải nội dung kịch bản dưới dạng trích đoạn một cách ngắn gọn nhất và khóa chức năng cắt dán. Nếu khách hàng đọc các đoạn trích thấy phù hợp với yêu cầu sẽ liên hệ với Ban quản trị để có kịch bản chi tiết hay giao dịch với tác giả. Việc tác giả đã gửi kịch bản về “chokich.vn” rồi mà vẫn giao dịch với người mua, người mua sử dụng kịch bản đó cũng coi như vi phạm bản quyền bởi trước khi gửi kịch bản cho Ban quản trị, tác giả kịch bản phải ký cam kết mọi giao dịch sẽ được thực hiện thông qua “chợ”.

Đốt đuốc tìm tài năng trẻ

Tránh “đụng hàng” cho các nhà hát ““Chợ kịch” sẽ giúp hạn chế tối đa việc các nhà hát hoặc các đoàn nghệ thuật “đụng hàng” trong các liên hoan sân khấu thường niên. Bên cạnh đó, nếu “chợ” thu hút được đội ngũ các cây viết trẻ tham gia sẽ giúp các kịch bản mang nhiều hơi thở mới, gần gũi với thị hiếu của người xem và phù hợp với xu thế phát triển chung của nghệ thuật sân khấu. Đó là điều mà nhiều nhà hát đang rất cần”. NSƯT Thuý Mùi (Giám đốc Nhà hát Chèo Hà Nội)

NSƯT Triệu Trung Kiên cho biết, hoạt động trong lĩnh vực sân khấu, anh cảm thấy rất có “lỗi” khi bó tay đứng nhìn các sân khấu đang “tàn lụi” vì thiếu thốn kịch bản. “Toàn quốc hiện có trên 100 đoàn nghệ thuật, nếu tính cả những đoàn ngoài công lập thì số lượng lên tới vài trăm. Hằng năm, các đoàn sẽ cần một lượng lớn kịch bản để duy trì sân khấu trong khi nguồn cung về kịch bản lại tương đối hạn hẹp... Từ thực tế đó, tôi trăn trở phải làm việc gì đó có lợi cho cả ngành. Và chúng tôi đã nghĩ ra “chợ” ảo này nhằm góp một phần vào việc tháo gỡ tình trạng “bí” kịch bản bấy nay”.

Tuy nhiên, việc khó nhất hiện nay là tìm ra được những tác giả trẻ viết kịch bản có phong cách và dấu ấn để mời họ tham gia. Bởi với anh, đó mới là đội ngũ kịch bản gia “tiềm năng” cho tương lai. Bản thân nghệ sỹ Trung Kiên mặc dù đang giảng dạy (thỉnh giảng) ở lớp biên kịch sân khấu dân tộc (Trường ĐH Sân khấu - Điện ảnh Hà Nội) nhưng anh cũng chỉ có thể tìm được vài ba học trò có tay viết “tương đối ổn” để khuyến khích họ viết kịch bản cho “Chợ kịch”. Người mới đây nghệ sỹ Trung Kiên tìm được và mời tham gia viết kịch bản cho “chợ” của mình là tác giả trẻ Nguyễn Toàn Thắng (Nhà hát kịch Quân đội).

Ở một khía cạnh khác, để thúc đẩy việc “mua” – “bán” đúng luật, “Chợ kịch” cũng chủ trương không nêu đích danh tên tác giả khi đăng tải các kịch bản lên website. Chỉ khi việc giao dịch thực sự diễn ra thì “Chợ kịch” mới kết nối cho 2 bên gặp nhau. Việc này cũng đồng nghĩa: “Chợ kịch” sẽ đóng vai trò trung gian và sẽ có mặt trong tất cả các cuộc ký kết của tác giả kịch bản với người có nhu cầu sử dụng kịch bản.

NSƯT Chí Trung, Phó Giám đốc Nhà hát Tuổi Trẻ (Hà Nội) cho hay, anh rất mong chờ những tín hiệu khả quan từ ý tưởng này. Bởi thực tế, Nhà hát Tuổi Trẻ của anh dù vẫn có một đội ngũ cộng tác viên viết kịch bản nhưng luôn trong tình trạng “khát” kịch bản hay, chất lượng tốt. Cá nhân anh đã từng không ít lần “kêu gào” trên Facebook về việc này. Điều anh kỳ vọng nhất ở “Chợ kịch” đó là sẽ phát hiện được nhiều cây viết trẻ có tài năng, những người dồi dào về ý tưởng nhưng chưa có nhiều cơ hội để thể hiện mình. Theo anh, “Chợ kịch” nên tạo một diễn đàn để giúp các tác giả thoải mái trao đổi kinh nghiệm sáng tác hoặc kết hợp ý tưởng với nhau.