Mối nguy từ thói quen ăn cơm chan canh
GĐXH - Một bát cơm nóng chan ngập nước canh có thể khiến bữa ăn trở nên dễ nuốt và "trôi" nhanh hơn. Nhưng nếu biến đây thành thói quen, nhiều người có thể vô tình nhai ít, ăn nhanh, khó nhận biết cảm giác no và nạp nhiều tinh bột hơn nhu cầu.
Chan canh vào cơm dễ khiến bạn nhai ít hơn
Quá trình tiêu hóa thức ăn bắt đầu ngay từ miệng. Khi nhai, thức ăn được nghiền nhỏ và trộn với nước bọt trước khi xuống dạ dày. Với cơm khô và thức ăn đặc, người ăn thường phải nhai kỹ hơn để thức ăn đủ mềm trước khi nuốt. Ngược lại, khi cơm đã được chan nhiều nước, hỗn hợp trở nên mềm và trơn, khiến nhiều người có xu hướng ăn nhanh, nhai ít rồi nuốt. Điều này đặc biệt dễ xảy ra ở trẻ em hoặc những người có thói quen ăn vội.
"Thực tế, nhai kỹ không chỉ liên quan đến tiêu hóa mà còn giúp cơ thể có thời gian nhận biết cảm giác no. Khi ăn quá nhanh, tín hiệu no có thể xuất hiện muộn hơn, khiến một người ăn nhiều hơn trước khi nhận ra mình đã đủ". BS.CK2 Châu Thị Anh, phụ trách Khoa Dinh dưỡng - Bệnh viện Đa khoa Xuyên Á TP HCM trả lời trên Ngôi sao.
Vì vậy, nếu sau bữa cơm thường xuyên có cảm giác quá no, đầy bụng hoặc ăn hết một bát cơm rất nhanh, thói quen chan canh cũng đáng được xem xét.

Không phải cứ uống canh là "hại dạ dày"
Một hiểu lầm phổ biến là nước canh khi vào dạ dày sẽ làm loãng axit, khiến thức ăn không tiêu hóa được hoặc làm giảm hấp thu protein.
Thông tin từ trang web của BV Vinmec cho hay: Thực tế, hệ tiêu hóa có khả năng điều chỉnh lượng dịch tiêu hóa để phù hợp với thức ăn. Việc uống một lượng nước hoặc canh vừa phải trong bữa ăn không khiến dạ dày mất khả năng tiêu hóa thức ăn. Do đó, không cần kiêng uống canh chỉ vì lo "loãng dịch vị".
Một bát canh rau thanh nhẹ dùng cùng bữa ăn hoàn toàn có thể nằm trong chế độ ăn cân đối. Ngược lại, nếu bát canh chứa nhiều muối, nhiều dầu mỡ hoặc được chan vào một lượng cơm lớn, vấn đề dinh dưỡng lại nằm ở chính thành phần và tổng khẩu phần đó.
Cơm chan canh có thể khiến bạn ăn nhiều tinh bột hơn
Khi cơm được chan canh, thức ăn trở nên mềm và dễ ăn. Một số người vì thế có thể ăn hết bát này đến bát khác mà không cảm thấy "ngán". Đặc biệt, nếu bữa ăn có ít rau, ít protein nhưng lại có nhiều cơm chan canh, tổng lượng tinh bột nạp vào có thể tăng lên đáng kể.
Điều này cần được lưu ý hơn ở những người đang kiểm soát cân nặng, đường huyết hoặc có nguy cơ mắc các rối loạn chuyển hóa.
Không phải bản thân nước canh làm đường huyết tăng đột ngột. Lượng cơm, loại tinh bột, tổng khẩu phần và thành phần của cả bữa ăn mới là những yếu tố quan trọng quyết định đáp ứng đường huyết sau ăn.
Vì vậy, thay vì quá lo lắng về việc "cơm chan canh làm tăng đường huyết", hãy quan tâm đến câu hỏi thực tế hơn: mình đang ăn bao nhiêu cơm và ăn nhanh đến mức nào?

Ăn canh thế nào để vừa ngon vừa tốt cho sức khỏe?
Một cách đơn giản là dùng canh như một món trong bữa ăn thay vì chan thật nhiều vào cơm. Có thể ăn vài thìa canh trước hoặc trong bữa, sau đó ăn cơm cùng thức ăn đặc và nhai chậm.
Với những món khô, chỉ cần thêm một lượng canh vừa đủ để dễ ăn, không nhất thiết phải biến cả bát cơm thành một hỗn hợp lỏng.
Quan trọng nhất là ăn chậm và nhai kỹ. Hãy dành thời gian cảm nhận độ mềm, mùi vị của cơm, rau, cá hoặc thịt thay vì ăn thật nhanh cho xong bữa.
Một bữa cơm cân đối cũng nên có rau, nguồn protein phù hợp và lượng tinh bột vừa phải. Nếu muốn kiểm soát đường huyết và cân nặng, có thể ưu tiên ngũ cốc nguyên hạt hoặc các nguồn tinh bột giàu chất xơ thay cho việc ăn quá nhiều cơm trắng.
Người già, trẻ nhỏ có nên chan canh vào cơm?
Với trẻ nhỏ, người cao tuổi hoặc người gặp khó khăn khi nhai nuốt, việc làm thức ăn mềm hơn có thể giúp ăn uống dễ dàng hơn. Tuy nhiên, chan nhiều nước vào cơm không phải giải pháp duy nhất.
Có thể nấu cơm mềm, cắt nhỏ thức ăn, hầm nhừ thịt cá, chế biến rau mềm hoặc sử dụng cháo, súp phù hợp với khả năng ăn uống của từng người.
Nếu một người thường xuyên bị ho, nghẹn, sặc khi ăn uống, đặc biệt là người cao tuổi, không nên chỉ dựa vào việc chan thêm canh để thức ăn "trôi xuống". Những trường hợp này cần được đánh giá khả năng nuốt nếu tình trạng lặp lại.

