Mua điện thoại trả góp qua Home Credit: Cẩn trọng không sẽ vào danh sách nợ xấu

Tá hỏa vì dính nợ xấu sau khi mua trả góp qua Home Credit

Mua trả góp là một loại hình dịch vụ của vay tín dụng tiêu dùng. Những khoản vay tiêu dùng thường không quá lớn, song nếu khách hàng trả quá hạn không chỉ bị chịu lãi phạt mà còn bị liệt vào danh sách nợ xấu sau này khó có cơ hội tiếp cận các khoản vay khác. Anh Cao Chí Hào (ngụ tại tổ 5, ấp Tân Hạnh, Tân Quới, Bình Tân, Vĩnh Long) là một trường hợp như vậy.

Cụ thể, vào tháng 10/2015 anh có mua trả góp 1 chiếc điện thoại Samsung Galaxy J3 có giá 4 triệu đồng ở cửa hàngThế Giới Di Động tại thị xã Bình Minh, Vĩnh Long. Vì chưa có đủ tiền mặt trả 1 lần nên anh quyết định sử dụng gói dịch vụ trả góp do nhân viên tại đây tư vấn. Theo đó, anh Hào sẽ trả góp trong vòng 12 tháng.

Tuy nhiên, sau 4 tháng (22/1/2016) người nhà anh Hào đã thanh toán hết tiền hoàn toàn số tiền còn lại của gói trả góp tại nhà do nhân viên Nguyễn Thanh Nhã (Mã số nhân viên 819) đến thu. Như vậy, anh Hào đã thanh toán xong trước thời 8 tháng.

Để chắc chắn người nhà anh Hào có đặt câu hỏi "trả như này đã hết nợ chưa" thì nhân viên Nhã khẳng định "đã hết nợ rồi". Chắc mẩm đã hết nợ nên anh Hào và gia đình yên tâm không đả động gì đến vấn đề trên nữa.

Tuy nhiên, một thời gian sau, do có công việc cá nhân nên anh Hào có nhu cầu vay thêm một khoản vay khác tại ngân hàng. Thế nhưng, ngân hàng cho biết tên của anh bị bôi đen trên hệ thống CIC (hệ thống nợ xấu). Hiện anh Hào đang nợ tiền quá hạn đến 283 ngày (số nợ xấu quy ra tiền là 1.045.000 đồng). Do vậy, trường hợp của anh Hào không đủ điều kiện để vay thêm bất kỳ khoản vay nào nữa.

Tá hỏa trước sự việc trên, anh Hào có gọi điện lên tổng đài của công Home Credit để thắc mắc: "Tại sao tôi thiếu tiền mà công ty không gửi giấy xuống nhà hoặc gọi điện báo để khách hàng biết. Sau rất nhiều tháng tôi rơi vào tình trạng nợ xấu và không thể vay được khoản vay nào khác?".

Biên lai thu tiền của Home Credit. (Ảnh nhân vật cung cấp)

Cùng thời điểm đó, anh Hào cũng yêu cầu được gặp nhân viên thu tiền để yêu cầu nhân viên giải trình sự việc nhưng tổng đài không cho. Theo anh Hào, nhân viên tổng đài Home Credit trả lời anh hết sức thời ơ: "Hồ sơ của anh chuyển qua luật sư rồi. Tiền phí trả góp hàng tháng liên quan đến quyền lợi của anh, anh không để ý giấy tờ rõ ràng nên bên em không thể hỗ trợ được gì nữa".

Không bằng lòng với câu trả lời hời hợt từ phía công ty Home Credit, anh Hào tiếp tục gọi điện yêu cầu nhân viên tư vấn giải thích rõ ràng. Sau nhiều lần gọi anh vẫn chỉ nhận được câu trả lời: "Hồ sơ của anh lâu quá nên đã chuyển qua luật sư, có việc gì anh liên hệ luật sư để xử lý".

Khách hàng nợ xấu - thiệt đủ đường

Cho vay tiêu dùng được coi là thị trường nhiều tiềm năng ở nước ta vì nhu cầu của người dân đang tăng mạnh. Hiện quy mô thị trường này đã lên tới khoảng 10 tỷ USD và đang tăng trưởng với mức 2 con số.

Theo Cục Quản lý cạnh tranh (Bộ Công thương), do điều kiện vay vốn của các công ty tài chính tiêu dùng rất dễ dãi, nên nhiều người không có khả năng trả nợ vẫn nhắm mắt ký bừa, dẫn tới rủi ro nợ xấu rất cao. Có khoảng 80% khiếu nại trong lĩnh vực tài chính, ngân hàng gửi về Cục này thời gian qua liên quan đến tín dụng tiêu dùng.

Mặc dù đã có nhiều thông tin cảnh báo nhưng số vụ việc dấu hiệu vi phạm quyền lợi người tiêu dùng vẫn tiếp tục tăng cao. Trong đó, các hành vi vi phạm chủ yếu được đưa ra là do nhân viên tư vấn có dấu hiệu cung cấp thông tin hời hợt, thoái thác trách nhiệm... Chính nguyên nhân này đã khiến anh Cao Chí Hào phải long đong lận đận không biết tại sao mình rơi vào vòng quay nợ xấu.

Mặt khác, nợ xấu cũng xuất hiện do nhân viên tư vấn không cung cấp hợp đồng để người tiêu dùng tham khảo trước khi ký và lưu giữ sau khi ký. Nhiều khách hàng phản ánh, khi ký kết nhân viên chỉ giải thích qua loa nội dung hợp đồng sau đó nhanh chóng đề nghị ký hợp đồng, khi ký xong nhân viên giải thích hợp đồng sẽ được gửi qua địa chỉ bưu điện cho người tiêu dùng.

Khi xảy ra tranh chấp, việc liên hệ và phản ánh tới công ty cung cấp dịch vụ (thường là các công ty tài chính) rất khó khăn và tốn kém: tổng đài liên tục bận; lời thoại hướng dẫn rất dài; chỉ tiếp nhận phản ánh qua điện thoại, không hỗ trợ tiếp nhận trực tiếp tại văn phòng công ty hoặc email…Việc kéo dài thời gian giải quyết như vậy sẽ phát sinh thời gian, qua đó, làm tăng số tiền phạt mà NTD phải nộp cho công ty trong một số vụ việc.

Hơn nữa khi đi vay, tâm lý người vay thường chỉ chú trọng vào việc được vay nên thường bỏ qua hoặc không chú ý tới các điều khoản, điều kiện của hợp đồng. Chỉ đến khi xảy ra tranh chấp và được cung cấp các hợp đồng đã ký kết thì người vay mới nhận thức được các yếu tố ràng buộc nghĩa vụ và trách nhiệm của mình. Do đó, rất khó có thể bảo vệ được quyền lợi của người tiêu dùng vì hợp đồng đã được ký kết, hiệu lực thi hành đã được áp dụng.

Theo các chuyên gia, vay tiêu dùng là phân khúc có độ rủi ro cao, càng rủi ro thì càng dễ gây nợ xấu mà nợ xấu càng nhiều thì lãi suất cho vay sẽ càng cao. Vì vậy việc thẩm định, xếp hạng tín dụng khách hàng là cần thiết để hạn chế rủi ro cho các tổ chức tín dụng.

TS Nguyễn Trí Hiếu, chuyên gia tài chính, ngân hàng trao đổi trên báo chí, ở các nước, xếp hạng điểm tín dụng cá nhân là cơ sở để xét duyệt cho vay. Khi người dân có nhu cầu vay vốn, ngân hàng sẽ kiểm tra điểm xếp hạng tín dụng để xét duyệt cho vay rất nhanh chóng và tương đối an toàn.

Bảo Châu