Mục tiêu số một là giảm tỷ số giới tính khi sinh

Tư vấn kiến thức làm mẹ an toàn, KHHGĐ cho người dân tại xã Cẩm Phúc, huyện Cẩm Giàng, Hải Dương. Ảnh: T. Lương

 

Báo cáo về công tác dân số năm 2013, quý I năm 2014 do ông Nguyễn Văn Sai – Chi cục trưởng Chi cục DS-KHHGĐ tỉnh Hải Dương trình bày cho thấy: Trong năm 2013, tỷ suất sinh thô, tỷ lệ sinh con thứ 3 của địa phương này (10,93%) đã giảm nhưng còn cao so với mức chung của cả nước. Tại huyện Cẩm Giàng, 3 tháng đầu năm, tỷ lệ sinh con thứ 3 trở lên đã tăng đến gần 13%.

Đặc biệt, năm 2013, tỷ số giới tính khi sinh của Hải Dương là gần 118,9 bé trai/100 bé gái, tiếp tục là một trong những tỉnh “dẫn đầu” cả nước. Ông Sai cho hay: Dù đã giảm 2,4 điểm phần trăm so với năm 2012, nhưng vẫn cao hơn rất nhiều so với toàn quốc (112,4/100) và khu vực Đồng bằng sông Hồng (117/100). Toàn tỉnh Hải Dương có 12 huyện, thành phố, thì có tới 7 huyện có tỷ số cao hơn mức chung của tỉnh. Ba tháng đầu năm nay, tỷ số giới tính khi sinh còn 114,9 bé trai/100 bé gái, đã giảm 7 điểm phần trăm so với cùng kỳ 2013. Tuy nhiên, để giữ được tỷ số (dù còn cao) này trong năm nay, vẫn là thử thách rất lớn.

Chi cục DS-KHHGĐ tỉnh Hải Dương cho biết, sẽ tiếp tục phối hợp với Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy tham mưu cho Ban Thường vụ Tỉnh ủy ban hành Chỉ thị Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với việc giải quyết tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh. Ông Đoàn Mạnh Tiến – Giám đốc Sở Y tế Hải Dương cho hay: Sở đã thành lập các đoàn đến các cơ sở y tế tư nhân, cơ sở khám, siêu âm thai nhi, để tuyên truyền, ngăn chặn các hành vi lựa chọn giới tính khi sinh. Đồng thời, phối hợp cùng các ngành liên quan kiểm tra sách, báo để nghiêm cấm tuyên truyền các cách sinh con theo ý muốn.

Về vấn đề vận động nguồn lực hỗ trợ công tác dân số, năm 2014, ngân sách tỉnh dành 28 tỷ đồng chi cho các hoạt động. Hiện nay, Hải Dương đã tuyển toàn bộ cán bộ chuyên trách dân số làm viên chức tại trạm y tế xã. Tại huyện Cẩm Giàng, 19 cán bộ chuyên trách đều là Phó Ban Dân số xã. Đặc biệt, đối với cộng tác viên dân số, ngoài số tiền 100.000 đồng từ Chương trình Mục tiêu Quốc gia, Hải Dương hỗ trợ thêm 20.000 đồng/người/tháng. Ngoài ra, năm 2014, Trung ương chi ngân sách triển khai Chiến dịch tăng cường truyền thông lồng ghép cung cấp dịch vụ chăm sóc SKSS/KHHGĐ tại 5 xã. Hải Dương đã hỗ trợ triển khai thêm 100 xã/260 xã còn lại.

 

Tại các buổi làm việc, TS Dương Quốc Trọng đã cảm ơn sự quan tâm, ủng hộ của lãnh đạo Tỉnh ủy, UBND, HĐND tỉnh đối với công tác dân số Hải Dương trong thời gian qua, TS Dương Quốc Trọng đánh giá cao sự đồng thuận trong các ban, ngành, đoàn thể đã chung tay, chia sẻ trách nhiệm trong công tác DS-KHHGĐ.

Hải Dương là tỉnh có số dân trung bình lớn so với cả nước (hơn 1,7 triệu dân) và vẫn tiếp tục tăng. Hải Dương nói chung và huyện Cẩm Giàng nói riêng đã đạt và duy trì mức sinh thay thế, nhưng vẫn cao hơn mức chung cả nước (tổng tỷ suất sinh là 2,07 con so với mức xấp xỉ 2 con của cả nước). Thời gian tới, Hải Dương cần duy trì mức sinh này.

Điểm sáng trong bức tranh dân số của Hải Dương là vấn đề chất lượng dân số. So với cả nước, tỷ lệ trẻ em suy dinh dưỡng, tỷ lệ chết trẻ em dưới 1 tuổi, dưới 5 tuổi, tỷ suất chết mẹ ở Hải Dương thấp hơn; tuổi thọ và tỷ lệ người cao tuổi lại cao hơn (chiếm 12,1%). Cứ gần 5 người dân Hải Dương mới có 1 trẻ em dưới 15 tuổi là điều kiện tốt để tập trung chăm sóc sức khỏe, nâng cao chất lượng giáo dục tốt cho người dân.

Liên quan đến vấn đề này, TS Dương Quốc Trọng đánh giá: Có được chất lượng dân số như vậy là do Hải Dương đã thực hiện các dịch vụ chăm sóc người dân tương đối tốt. Tuy nhiên, nhóm tuyên truyền vận động (một trong hai nhóm giải pháp trong công tác dân số, cùng với nhóm dịch vụ) tại đây cần phải cố gắng hơn nữa. Nếu truyền thông vận động không tốt, công tác dân số sẽ thất bại. Bởi công tác dân số luôn được khẳng định là một cuộc vận động lớn, đòi hỏi sự kiên trì, bền bỉ của từng cán bộ dân số và sự vào cuộc tích cực của cả hệ thống chính trị.

Theo TS Dương Quốc Trọng, mục tiêu số một của Hải Dương trong thời gian tới là giảm tỷ số giới tính khi sinh. Tổng cục trưởng mong muốn Chi cục DS-KHHGĐ tỉnh cùng Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy sẽ tham mưu cho Ban Thường vụ Tỉnh ủy Hải Dương sớm ban hành Chỉ thị Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với việc giải quyết tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh. Đây là chìa khóa huy động hệ thống chính trị vào cuộc giải quyết tình trạng “nóng” này. Ngoài ra, cội rễ của tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh là vấn đề văn hóa, do đó, cần vận động bền bỉ để người dân thay đổi tập quán, thói quen, phong tục từ ngàn đời nay đã “ăn sâu bám rễ” với người dân.

 

Tại các buổi làm việc, Tổng cục trưởng Dương Quốc Trọng đã giới thiệu mô hình tổ chức bộ máy công tác dân số tại tuyến huyện, xã. Đó là Trung tâm DS-KHHGĐ trực thuộc UBND huyện, trực tiếp tham mưu cho Ban Chỉ đạo công tác dân số huyện; tăng cường sự phối hợp của các ban, ngành, đoàn thể... Đối với cấp xã, cán bộ chuyên trách dân số là viên chức của Trung tâm DS-KHHGĐ, biệt phái làm việc tại UBND xã, giúp việc trực tiếp cho đồng chí Trưởng ban Dân số xã. Hiện đã có 11 tỉnh, thành trên cả nước áp dụng mô hình này và đang lan rộng ra. Việc quyết định đưa Trung tâm DS-KHHGĐ về trực thuộc UBND huyện thuộc thẩm quyền quyết định của tỉnh.