Hà Nội
23°C / 22-25°C

Mùi thơm thực phẩm có thể gây ung thư

Thứ hai, 14:34 07/03/2011 | Sống khỏe

Qua nghiên cứu, các nhà khoa học đã chỉ ra được 19 loại chất thơm đa vòng (PAHs) có trong thực phẩm khi được nhiệt phân cũng như khi sưởi ấm, đun nấu.

Các chất này có thể bị tích tụ trong cơ thể và ảnh hưởng về lâu dài.

Nhiệt độ cao sản sinh 19 loại PAHs

Các hợp chất thơm đa vòng (PAHs) sinh ra từ các quá trình tự nhiên và nhân tạo. Trong đó, nguồn nhân tạo chủ yếu bao gồm các hoạt động của người dân gồm: đốt gỗ, củi, khí gas, dầu, than đá và các quá trình sản xuất công nghiệp khác như sản xuất nhôm, sắt, thép, dầu có xúc tác, quá trình thiêu đốt và sản xuất nhựa đường, luyện cốc. Các hợp chất PAHs ít tan trong nước, nhưng lại dễ dàng hòa tan trong các chất béo, dung môi hữu cơ hay axit hữu cơ.
 

Trong chế biến thực phẩm có sử dụng nhiệt như chiên, nướng... hay trong quá trình bảo quản thịt, cá bằng xông khói thường làm cho thực phẩm bị nhiễm PAHs. Các nghiên cứu chỉ ra rằng, khi nhiệt phân các gluxit và lipit ở nhiệt độ 500 - 700 độC thì đã tạo ra 19 loại PAHs, trong đó có benzo (á) pyren, các lipit là những chất tiền thân tốt nhất cho quá trình tạo ra PAHs. Điều này rất nguy hại khi người tiêu dùng hiện nay có thói quen sử dụng nhiều thực phẩm chiên, nướng hay những thực phẩm chế biến sẵn như đồ hun khói.

PAHs hấp thụ vào cơ thể thông qua các chuỗi thức ăn. Các chất này có khối lượng phân tử lớn thì ít gây độc hơn là các PAHs có khối lượng phân tử nhỏ. Tuy nhiên, các PAHs phân tử lượng lớn lại khó phân huỷ  sinh học hơn, chúng thường bị tích tụ rất lâu trong cơ thể.

Ngoài ra, con người có thể bị nhiễm PAHs thông qua thức ăn, nước uống, khí  thở hoặc trực tiếp tiếp xúc với các vật liệu có chứa PAHs. PAHs xâm nhập vào cơ thể người qua các con đường khác nhau, nhưng chúng đều có xu hướng tích tụ nhiều hơn ở thận, gan và các mô mỡ; Một lượng nhỏ có thể tích tụ ở lá lách, tuyến thượng thận và buồng trứng. Tuỳ theo cấu tạo của các PAHs và đối tượng tác động mà PAHs có các mức độ tác động khác nhau.
 
Trong rất nhiều trường hợp, sự có mặt ở những liều lượng nhất định của PAHs thường gây ra những tác động không tốt đến sự sinh sản, sinh trưởng, phát triển và khả năng miễn dịch. Sau một thời gian dài tích tụ trong cơ thể, PAHs sẽ gây ảnh hưởng trực hoặc gián tiếp đến sức khỏe con người thông qua một số con đường khác nhau.
 
Nhận biết ảnh hưởng ban đầu
 

PAHs ảnh hưởng rất mạnh đến lưỡi, gây cảm giác cay, nóng, cảm giác ngứa khi tiếp xúc với đầu lưỡi, dẫn đến gây mất cảm giác cục bộ. PAHs ở dạng lỏng hay rắn, khi tiếp xúc trực tiếp với mắt sẽ gây cảm giác ngứa, rát và sưng tấy; nếu sự tiếp xúc này kéo dài liên tục thì có thể gây tổn thương đến các mô của mắt.

Các PAHs thường gây hại khi tiếp xúc với liều lượng nhỏ trong một thời gian dài. Rất nhiều PAHs là những chất gây ung thư và gây đột biến gen. Những PAHs trong phân tử có 2 - 3 vòng benzen thì khả năng gây ung thư và đột biến gen thường rất yếu.
 
Chỉ những PAHs có 4 vòng thơm trở lên mới bắt đầu xuất hiện khả năng gây ung thư và đột biến gen mạnh. Tuy nhiên hoạt tính ung thư thường chỉ tập trung vào các PAHs có 4, 5, 6 vòng thơm. Các PAHs có cấu trúc phân tử góc cạnh có hoạt tính ung thư nguy hiểm hơn cấu trúc thẳng, hoặc cấu trúc khối. 
 
Trong môi trường làm việc, sưởi ấm và đun nấu, hãy cảnh giác với PAHs hình thành phát và không khí; Điều này sẽ gây ảnh hưởng tới sức khoẻ. PAHs có mùi thơm từ dễ  chịu đến khó chịu và chúng là những hợp chất kích thích khứu giác, gây rát tấy màng nhầy. PAHs tiếp xúc với mô phổi sẽ gây nên viêm và hủy hoại mô phổi.
 
Chỉ cần một lượng nhỏ PAHs được hít vào phổi đã có thể làm vết thương phổi lan rộng và làm tổn thương mạnh đến phổi. Khi PAHs lỏng tiếp xúc trực tiếp với da sẽ gây nên hiện tượng khô da và rát; Khi tiếp xúc lâu PAHs lỏng sẽ chuyển vào phần mỡ dưới da, điều này có thể gây nên sự khô, bong vẩy, khô nứt của da.
Theo PGS.TS Đỗ Quang Huy
Bee
thuhuyen
Bình luận (0)
Xem thêm bình luận
Ý kiến của bạn
70 tuổi vẫn đi bộ có 5 dấu hiệu này: Tuổi thọ thường vượt xa mong đợi

70 tuổi vẫn đi bộ có 5 dấu hiệu này: Tuổi thọ thường vượt xa mong đợi

Sống khỏe - 2 giờ trước

GĐXH - Nếu người 70 tuổi vẫn giữ được một số đặc điểm tích cực khi đi bộ, đây có thể là tín hiệu cho thấy cơ thể còn dẻo dai và có khả năng sống thọ.

Người bệnh ung thư nên ăn gì và ăn thế nào để hỗ trợ điều trị hiệu quả hơn?

Người bệnh ung thư nên ăn gì và ăn thế nào để hỗ trợ điều trị hiệu quả hơn?

Sống khỏe - 10 giờ trước

GĐXH - Chủ động xây dựng chế độ ăn khoa học, kết hợp theo dõi sát tình trạng dinh dưỡng chính là chìa khóa quan trọng giúp người bệnh ung thư đi đường dài một cách vững vàng hơn.

Dấu hiệu cảnh báo sớm suy thận, người Việt cần cảnh giác

Dấu hiệu cảnh báo sớm suy thận, người Việt cần cảnh giác

Sống khỏe - 13 giờ trước

GĐXH - Suy thận là bệnh lý nguy hiểm nhưng thường tiến triển âm thầm, khiến nhiều người chỉ phát hiện khi chức năng thận đã suy giảm nghiêm trọng.

Dấu hiệu cảnh báo suy thận: Đi bộ thấy biểu hiện này cần đặc biệt lưu ý

Dấu hiệu cảnh báo suy thận: Đi bộ thấy biểu hiện này cần đặc biệt lưu ý

Sống khỏe - 1 ngày trước

GĐXH - Dấu hiệu như đi nhanh mệt, chân nặng hoặc phù chân... không phải lúc nào cũng do suy thận, nhưng nếu kéo dài, người bệnh cần được khám sớm.

Thói quen uống hết nước phở: Ngon miệng nhưng không phải ai cũng nên duy trì

Thói quen uống hết nước phở: Ngon miệng nhưng không phải ai cũng nên duy trì

Bệnh thường gặp - 1 ngày trước

GĐXH - Dù mang lại cảm giác trọn vị, việc uống cạn nước phở có thể tiềm ẩn rủi ro nếu lặp lại thường xuyên, đặc biệt với một số nhóm người.

Người phụ nữ 70 tuổi nhập viện sau khi ăn nhầm gói chống ẩm trong túi bánh

Người phụ nữ 70 tuổi nhập viện sau khi ăn nhầm gói chống ẩm trong túi bánh

Y tế - 1 ngày trước

GĐXH - Người bệnh nữ 70 tuổi vô tình ăn phải gói chống ẩm trong túi bánh, dẫn đến rối loạn tiêu hóa chỉ sau vài giờ.

Đừng lầm tưởng gỏi cuốn là 'thần dược healthy': 4 nhóm người đại kỵ ăn đồ cuốn thường xuyên

Đừng lầm tưởng gỏi cuốn là 'thần dược healthy': 4 nhóm người đại kỵ ăn đồ cuốn thường xuyên

Bệnh thường gặp - 2 ngày trước

GĐXH - Các món cuốn từ rau sống, thịt và hải sản được nhiều người ưa chuộng nhờ cảm giác nhẹ bụng, ít ngấy. Tuy nhiên, không phải ai cũng nên ăn thường xuyên, đặc biệt là một số nhóm đối tượng có nguy cơ ảnh hưởng sức khỏe nếu sử dụng không đúng cách.

Nam sinh 19 tuổi bị 'bàn chân rủ', dáng đi biến dạng vì 1 thói quen nhiều người Việt đang mắc phải

Nam sinh 19 tuổi bị 'bàn chân rủ', dáng đi biến dạng vì 1 thói quen nhiều người Việt đang mắc phải

Sống khỏe - 2 ngày trước

GĐXH - Nam thanh niên bất ngờ bị tê yếu chân, không thể gấp cổ chân, dáng đi biến dạng vì thói quen ngồi khoanh chân.

Người đàn ông phát hiện ung thư gan giai đoạn muộn thừa nhận 1 sai lầm nhiều người Việt mắc phải

Người đàn ông phát hiện ung thư gan giai đoạn muộn thừa nhận 1 sai lầm nhiều người Việt mắc phải

Sống khỏe - 2 ngày trước

GĐXH - Người bệnh ung thư gan giai đoạn muộn biết mình mắc viêm gan B từ trước. Tuy nhiên, do lầm tưởng bệnh đã ổn định nên không duy trì theo dõi định kỳ.

Bé 14 tuổi suy tim rơi vào sốc tim nguy kịch từ 1 triệu chứng nhiều người Việt mắc phải

Bé 14 tuổi suy tim rơi vào sốc tim nguy kịch từ 1 triệu chứng nhiều người Việt mắc phải

Mẹ và bé - 2 ngày trước

GĐXH - Từ những triệu chứng ban đầu giống cảm sốt thông thường, một bệnh nhi 14 tuổi nhanh chóng rơi vào tình trạng sốc tim nguy kịch do viêm cơ tim cấp.

Top