Muốn xoá nghèo bền vững, hãy đem đến... "cần câu"

Những năm trước, số gạo cần thiết để cứu đói lên tới hàng trăm tấn, nhưng giờ chỉ cần khoảng 10 tấn nên chúng tôi có thể tự cân đối được. Mường Lát đã có những thay đổi rõ rệt so với trước đây.

Năm 2013 tỷ lệ thoát nghèo là 9,2% và 2014 là 9,91%; đến cuối năm 2014 tỷ lệ hộ nghèo của huyện ở mức 29,92%. Tuy nhiên, điểm sáng trong công cuộc xoá đói giảm nghèo ở Mường Lát là người dân giờ không còn thụ động cam chịu đói nghèo mà muốn vươn lên, thoát nghèo bằng chính sức của mình.

Chú thích ảnh: Cách làm của những đơn vị hỗ trợ là “đem đến cầu câu, không cho con cá”. Trong ảnh là một người dân Mường Lát được nhận bò giống – sinh kế mới giúp họ thoát nghèo. Ảnh: Nguyễn Lê

- Tại những huyện vùng cao, không ít người dân thường có tâm lý chờ sự hỗ trợ, cứu đói từ phía Chính phủ, doanh nghiệp… nên vòng đói nghèo cứ luẩn quẩn. Tại Mường Lát, điều này có gì thay đổi?

Đó là một thực tế diễn ra nhiều năm nhưng giờ đã có chuyển biến nhờ những chương trình tuyên truyền, vận động và thực hiện cùng bà con. Cuối năm 2013 và 2014, không ít hộ đồng bào người Mông ở Mường Lát đã tình nguyên xin ra khỏi danh sách hộ nghèo.

Trong số đó, những điểm sáng về nỗ lực trồng trọt, chăn nuôi có kết quả tốt trở thành gương điển hình được tuyên dương tại đại hội thi đua yêu nước. Thực tế, nhiều hộ khó khăn giờ rất muốn thoát nghèo bằng chính sức của mình, coi đó là một niềm vinh dự của gia đình.

- Vậy việc hỗ trợ có gì thay đổi, giúp cho người dân nhìn nhận là phải vươn lên, thoát khỏi đói nghèo?

Khi hỗ trợ người dân, nếu cho không sẽ kém hiệu quả. Như chương trình 30A mà Tập đoàn Viễn thông Quân đội (Viettel) thực hiện thì hỗ trợ đi kèm với việc người dân phải cùng làm và tập trung vào những điểm quan trọng nhất.

Ví dụ như xoá nhà tranh tre nứa lá để bà con có chỗ ở kiên cố, yên tâm làm ăn. Bên cạnh đó, Viettel hỗ trợ giống cây trồng, vật nuôi và hướng dẫn mô hình trồng trọt, canh tác, chuyển giao kỹ thuật chăn nuôi…

Đặc biệt như chương trình tặng bò và hỗ trợ kỹ thuật chăn nuôi mà Viettel thực hiện đang đem lại những kết quả rõ rệt. Một số bò được Viettel tặng cách đây 2 năm giờ bắt đầu sinh sản, đem lại niềm vui lớn cho hộ nghèo.

Với nông nghiệp, người dân Mường Lát giờ đã biết thâm canh cây lúa nước, đưa từ 1 vụ lên 2 vụ, năng suất năm 2011 chỉ có 28 tạ/ha thì năm 2014 đã lên 42 tạ.

Việc hỗ trợ ban đầu giúp người nghèo có sinh kế làm ăn, lại được hướng dẫn cách trồng trọt, chăn nuôi… có kết quả ban đầu, sẽ khiến người dân phấn khởi trong việc vươn lên bằng chính sức lực của mình chứ không còn thụ động chờ cứu đói của Chính phủ nữa. Nói ngắn gọn, đây là mô hình “đem đến cần câu, không cho con cá”, giúp người nghèo thoát nghèo bền vững.

Ông Cao Mạnh Cường, Chủ tịch huyện Mường Lát: “Khi hỗ trợ người dân, nếu cho không sẽ kém hiệu quả”. Ảnh: Nguyễn Lê.

- Bản Poọng (Mường Lát) trước đây từng là vùng xám về đói nghèo và tệ nạn ma tuý, HIV. Việc xoá đói nghèo ở đây có gì thay đổi?

Một con số dễ nhận thấy là năng suất trồng lúa ở bản nghèo này hiện cao nhất huyện. Nếu mức trung bình của huyện là 42 tạ/ha thì bản Poọng là 56-60 tạ. Người dân nơi đây được hướng dẫn kỹ thuật trồng trọt, chăn nuôi, canh tác tốt.

Một số hộ rất nghèo tại bản Poọng được Viettel tặng bò giống, rất phấn khởi bởi họ có thêm cơ hội mới để thoát nghèo bền vững. Ở Mường Lát, một con bò có giá tới hơn 10 triệu đồng là một sinh kế lớn của người dân.

Ở đây, chúng tôi nhận thấy người dân đã thay đổi trong cách nghĩ về đói nghèo và đó là điểm quan trọng nhất.

Nguyễn Quang (thực hiện)