Nắng nóng, trẻ kêu đau đầu nhiều, phải nghĩ ngay tới viêm não

Một ca viêm màng não mủ được Khoa Nhi (Bệnh viện Bạch Mai) cứu sống, không để lại di chứng. Ảnh: T.Nguyên

Biểu hiện rất đa dạng, khó chẩn đoán

Liên quan đến sự việc 7 cháu bé tử vong tại Cao Bằng do viêm não và hàng chục ca mắc bệnh này, PGS.TS Trần Đắc Phu, Cục trưởng Cục Y tế dự phòng (Bộ Y tế) cho biết, cơ quan y tế địa phương vẫn tiếp tục giám sát ổ dịch gây hội chứng não cấp tại xã Quảng Lâm, huyện Bảo Lâm, Cao Bằng. Các bệnh nhi còn lại đang điều trị có diễn biến khả quan, không ghi nhận thêm ca tử vong. PGS.TS Trần Đắc Phu cho biết, hiện không ghi nhận ổ dịch viêm não virus tại các địa phương khác, tuy nhiên vẫn ghi nhận rải rác các ca mắc nhập viện, có tử vong.

Cũng theo Cục Y tế dự phòng, 7 trẻ tử vong đều dưới 6 tháng tuổi với các biểu hiện sốt nhẹ, quấy khóc, bỏ bú, rối loạn tiêu hóa (đi ngoài phân lỏng, nôn). Một số trường hợp có ho, khó thở, sau đó diễn biến nhanh đến hội chứng não cấp, bao gồm co giật, li bì và tử vong. Theo PGS.TS Trần Đắc Phu, nguyên nhân tử vong do bệnh diễn biến cấp tính, nhưng đồng thời phụ thuộc kinh nghiệm chẩn đoán, điều trị của cơ sở y tế. Bên cạnh đó là tình trạng trẻ đến cơ sở y tế muộn. Đơn cử mới đây nhất, Khoa Truyền nhiễm (Bệnh viện Nhi Trung ương) ghi nhận ca tử vong do viêm não. Bệnh nhi có biểu hiện ho, sốt, được bệnh viện tuyến dưới chẩn đoán và cho điều trị viêm phế quản. Đến khi gia đình đưa bé lên tuyến trên phát hiện bé bị bệnh viêm não thì bệnh đã nặng, sau 4 ngày bé không qua khỏi.

PGS.TS nhi khoa Nguyễn Tiến Dũng, cố vấn chuyên môn Bệnh viện Bạch Mai cho biết, biểu hiện bệnh viêm não lâm sàng ở trẻ rất đa dạng và thay đổi tùy theo lứa tuổi. Những triệu chứng như đau đầu, buồn nôn, sốt cao rất dễ nhầm lẫn với những bệnh lý viêm đường hô hấp, sốt virus khác. Bệnh thường khởi phát với các triệu chứng đơn giản như sốt (sốt rất cao, dai dẳng), nôn không giải thích được (không phải do thức ăn, chán ăn, không có tiêu chảy kèm theo), đau đầu (có khi hết sốt mà vẫn đau đầu). Tuy nhiên, cũng có trường hợp trẻ có thể nôn nhiều hoặc không đáng kể, thậm chí kèm theo tiêu chảy. “Đặc biệt, khi trẻ kêu đau đầu nhiều, cha mẹ cần nghĩ ngay đến bệnh viêm não, viêm màng não và đưa con đi khám gấp”, PGS.TS Nguyễn Tiến Dũng nhấn mạnh. Chưa kể, với trường hợp nặng còn xuất hiện co giật, rối loạn thần kinh như: Lờ đờ, mệt, li bì, thậm chí hôn mê.

Bệnh viêm não, viêm màng não nguy cơ gia tăng

Theo thống kê trên cả nước, số ca mắc viêm não do virus từ đầu năm đến nay giảm 42% so với cùng kỳ năm 2015. Nhưng các chuyên gia cảnh báo, thời điểm mùa hè, nhiệt độ tăng dần là thời điểm thuận lợi cho bệnh viêm não, viêm màng não “vào mùa”.

Tại Bệnh viện Đa khoa Xanh Pôn (Hà Nội), BS Nguyễn Văn Thường, Trưởng khoa Nhi Tổng hợp cho biết: Những ngày gần đây, khoa đã tiếp nhận rải rác các ca viêm não, nhưng may mắn diễn biến nhẹ. Mới nhất, cách đây 2 ngày, một bệnh nhi 8 tuổi vào viện trong tình trạng sốt cao, đau đầu, nôn trớ. Nhờ được chẩn đoán nhanh, đúng, đến nay bệnh nhi đã hạ sốt, giảm đau, dự kiến phải điều trị thêm 1 tuần sẽ được ra viện.

Viêm não không chỉ nguy hiểm với trẻ em, tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, BS Nguyễn Trung Cấp (khoa Cấp cứu) cho biết, hầu như tháng nào khoa cũng tiếp nhận 5 - 6 ca cấp cứu vì bệnh lý này. Hiện đang có 2 trường hợp nằm điều trị, trong đó có một ca tổn thương não rất nặng, dù đã làm hết các xét nghiệm nhưng không phát hiện ra virus tác nhân.

Viêm não, viêm màng não là bệnh khá nguy hiểm với trẻ, thậm chí có thể dẫn tới tử vong. Nếu không được phát hiện sớm, điều trị kịp thời, trẻ có thể bị các di chứng về tinh thần, ảnh hưởng đến sự phát triển trí tuệ, nhận thức kém. Bệnh viêm não có thể bị lây nhiễm qua côn trùng đốt, qua đường tiêu hóa hoặc qua đường hô hấp. Ngoài nguyên nhân do viêm não Nhật Bản, hiện có nhóm nguyên nhân khá phổ biến là do các virus đường ruột, bệnh diễn biến bất thường, có trường hợp nhẹ, sau một tuần khỏi bệnh mà không để lại di chứng gì, nhưng có trẻ lại diễn biến nặng, tử vong rất nhanh. Nhóm virus này hiện chưa có vaccine phòng.

Các bác sĩ lưu ý, các bệnh viêm não, viêm màng não, viêm màng não mủ đều khó chẩn đoán, dấu hiệu đa dạng. Thậm chí, gần đây các trường hợp “mờ triệu chứng” viêm màng não mủ do bệnh nhân được dùng kháng sinh trước khi được chẩn đoán đúng bệnh có dấu hiệu gia tăng, nên việc theo dõi trẻ là rất quan trọng. Nếu nghi ngờ, bác sĩ sẽ chỉ định chọc dịch não tủy – “tiêu chuẩn vàng” để xác định bệnh và thể viêm não mắc phải.

Thu Nguyên/Báo Gia đình & Xã hội