Nếu đụng dao kéo, ung thư sẽ sớm di căn(!?)

Người dân xếp hàng chờ lấy mẫu máu xét nghiệm tại Bệnh viện K Trung ương (cơ sở 3, Tân Triều, Thanh Trì, Hà Nội), sáng ngày 6/10. Ảnh: Q.An

Ung thư phổi ở nữ rất đáng báo động

Tại Hội thảo Quốc gia phòng chống ung thư diễn ra trong hai ngày 6-7/10, GS Nguyễn Chấn Hùng, Chủ tịch Hội Ung thư Việt Nam cho biết, tỉ lệ mắc ung thư đều có xu hướng gia tăng ở phần lớn các nước trên thế giới. Toàn cầu hiện có khoảng 23 triệu người đang sống chung với căn bệnh này, trong đó mỗi năm có hơn 14 triệu người mắc mới và 8,2 triệu người tử vong. Tại Việt Nam, số trường hợp mắc mới ung thư tăng nhanh từ 68.000 ca năm 2000 lên 126.000 năm 2010 và dự kiến, đến năm 2020, tối thiểu sẽ có khoảng gần 190.000 ca mắc mới ung thư. Mỗi năm có từ 95.000-135.000 người chết vì ung thư, tương ứng từ 260-369 người/ngày.

Theo số liệu này, Tổ chức Y tế thế giới (WHO) xếp Việt Nam nằm trong 50 nước thuộc top 2 của bản đồ ung thư (50 nước cao nhất thuộc top 1). Cụ thể, Việt Nam đang xếp ở vị trí 78/172 quốc gia, vùng lãnh thổ khảo sát với tỉ lệ tử vong vì ung thư là 110/100.000 người, ngang với tỉ lệ tại Phần Lan, Somalia, Turmenistan. Ở nam giới, ung thư phổi chiếm tỉ lệ mắc và tử vong hàng đầu, kế đó là dạ dày, gan, đại trực tràng, thực quản. Ở nữ giới lần lượt là ung thư vú, dạ dày, phổi, đại trực tràng.

GS Nguyễn Chấn Hùng cho biết, ung thư phổi ở đàn ông Việt chỉ tương đương các nước trên thế giới như: Trung Quốc, Hàn Quốc. Ước tính, đến năm 2020, có khoảng gần 23.000 người mắc mới loại ung thư này. Tuy nhiên, ung thư phổi ở nữ đáng báo động, do hút thuốc lá bị động. Số liệu được đưa ra tại Hội thảo, ước tính đến năm 2020, có khoảng gần 12.000 chị em mắc, trong khi năm 2010, con số này khoảng 5.700 ca.

Cũng liên quan đến ung thư phổi, PGS.TS Trần Văn Thuấn, Giám đốc Bệnh viện K Trung ương cho rằng, trong khi ở Mỹ đứng hàng thứ 10 ở nam giới về số ca mắc ung thư này thì Việt Nam xếp tốp đầu do hút thuốc lá quá nhiều. 85% bệnh nhân ung thư phổi đều có liên quan đến thuốc lá. Phần lớn ung thư đều có thể chữa khỏi khi phát hiện sớm, điều trị kịp thời và đúng phương pháp. Tuy nhiên, với ung thư phổi, phòng bệnh phải là số một vì có phát hiện sớm cũng điều trị kém hiệu quả hơn so với các loại ung thư khác.

Rất ít người dân hiểu đúng về ung thư

Dù con số mắc ung thư ngày một tăng lên, nhưng một điều tra cộng đồng tại 12 tỉnh, thành với hơn 12.000 người tham gia cho thấy, tỷ lệ người dân hiểu biết cơ bản về ung thư còn rất thấp với 35%. Thậm chí, đại đa số (hơn 67%) người dân được hỏi còn cho rằng ung thư là bệnh nan y và việc phát hiện sớm hay muộn cũng… “thế thôi”. Ngoài ra, 35,8% người cho rằng, ung thư nếu đụng dao kéo sẽ sớm di căn và chóng chết.

Theo GS.TS Trần Bình Giang, Phó Giám đốc phụ trách Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức, bệnh nhân đến khám và điều trị các bệnh ngày càng tăng lên, trung bình một tuần tại Bệnh viện mổ từ 150-200 ca, tỷ lệ bệnh nhân ung thư vào mổ tại bệnh viện chiếm khoảng 30-40%, bao gồm các loại ung thư như não, phổi, tuyến giáp, gan, dạ dày, tiêu hóa, đại tràng… Đặc biệt, mỗi tuần tại bệnh viện có khoảng từ 10-15 ca ung thư dạ dày, tiêu hóa, trực tràng, thậm chí có những tuần con số này còn cao hơn. Trong đó, có khá nhiều bệnh nhân đến giai đoạn muộn khá đông. Có nhiều bệnh nhân khi hỏi sợ mổ, đi sử dụng các biện pháp như bỏ đói tế bào, ăn gạo lứt… Theo các bác sỹ, các biện pháp đó đều làm cho ung thư phát triển và khi đến bệnh viện không còn điều trị được nữa.

“Bệnh ung thư cần được phát hiện sớm, điều trị sớm và điều trị đúng cách. Bởi, bình thường ung thư trực tràng, ung thư đại tràng tiến triển rất chậm. Người bệnh nếu phát hiện trong giai đoạn sớm, sống sau 5 năm, 10 năm, 20 năm là chuyện bình thường”, GS.TS Trần Bình Giang cho biết.

Theo PGS.TS Trần Văn Thuấn, trong xu hướng hầu hết các loại ung thư đều tăng ở Việt Nam thì ung thư cổ tử cung đang giảm dần do được phát hiện sớm, tầm soát tốt, tỉ lệ tiêm vaccine phòng ngừa ngày càng nhiều. Trong khi ung thư vú đang là bệnh gây tử vong nhiều nhất. Ước tính đến năm 2020, có hơn 22.000 ca mắc mới. Với điều kiện hiện nay, khi kết hợp cùng lúc 4 hướng: Phòng bệnh, phát hiện sớm, tăng cường chẩn đoán điều trị, chăm sóc giảm nhẹ, tỉ lệ chữa khỏi ung thư có nhích lên nhưng vẫn thấp hơn nhiều so với các nước phát triển.

“Hiện tỉ lệ chữa khỏi ung thư (sống trên 5 năm) ở nam giới đạt 33%, ở nữ khoảng 40%, trong khi nhiều nước phát triển con số này đã lên tới 70-80%. Nguyên nhân do có tới 70% bệnh nhân ung thư trong nước đều phát hiện khi ung thư đã ở giai đoạn muộn”, PGS.TS Trần Văn Thuấn chia sẻ.

Quỳnh An