Ngày Tết đúng nghĩa cần những gì?

Ô mai - mứt

Ô mai - mứt là nét đặc trưng không thể thiếu trong ngày Tết cổ truyền. Cảnh tượng nhà nhà đỏ lửa nấu đường mỗi dịp Tết đến xuân về đã trở thành một văn hóa đẹp của riêng người Việt. Hương vị ngọt ngào, đậm đà cùng màu sắc rực rỡ của những loại bánh kẹo, mứt, ô mai…ngụ ý cho một năm mới bình an, tràn đầy may mắn.

Một khay mứt ngày Tết phải đầy đủ quất, gừng, táo, lạc, ô mai… tương ứng với các vị chua, cay, mặn, ngọt, bùi…vừa tượng trưng cho gia vị của cuộc sống, vừa đặc tả khí hậu bốn mùa trong một năm. Nhiều loại mứt được bày trên cùng một khay còn mang ý nghĩa hòa hợp, đoàn viên. Dù nhịp sống con người có nhiều thay đổi thì sự hiện diện của những hộp mứt đặt trên bàn thờ gia tiên, những khay mứt – ô mai mời bạn bè, mời khách đến chơi nhà vẫn mãi trường tồn với thời gian.

Ngày nay, các sản phẩm mứt Tết – ô mai đã được đa dạng về hương vị, phong phú về kiểu dáng để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của xã hội. Tuy nhiên, người người nhà nhà vẫn rủ nhau xếp hàng để mua cho được ô mai ở những nơi nổi tiếng như hàng Đường, phố Huế, để hưởng cho trọn vẹn không khí Tết cổ truyền từ bao đời nay.

Mâm ngũ quả

Mâm ngũ quả bao gồm 5 loại quả ứng với 5 màu khác nhau như chuối xanh, bưởi vàng, hồng đỏ, lê trắng, quýt da cam tượng trưng cho mong ước: phú, quý, thọ, khang, ninh. Dù mỗi vùng miền có cách chọn quả, bày trí khác nhau nhưng mâm ngũ quả vẫn mang chung một ý nghĩa sâu sắc, thể hiện tấm lòng hiếu thảo dâng lên tổ tiên và mong ước cho một năm mới tốt lành.

Mâm ngũ quả thường được đặt lên ban thờ gia tiên trong thời gian kéo dài khiến cho quả tươi dễ bị héo và mốc. Để hạn chế tình trạng này, tránh chọn những loại quả đã chín, đặc biệt với chuối phải chọn chuối xanh, các loại quả khác nên lựa mua quả còn cả cuống, không bị sâu, bề mặt trơn, màu sắc đẹp mắt, sau khi rửa sạch và lau khô sẽ để được lâu hơn.

Bánh chưng - bánh tét

Cùng với mứt – ô mai, cặp bánh chưng – bánh tét là những hương vị gọi Tết, nhắc nhở mỗi con người hướng về nguồn cội dân tộc, hướng về quê hương và gia đình. Nguyên liệu để làm ra loại bánh này bao gồm lá dong, đậu xanh, tiêu, gạo nếp, thịt ba rọi…cũng chính biểu trưng cho các yếu tố của âm dương ngũ hành, tâm nguyện và mong ước của người Việt cho một năm mới an lành.

Để có được những chiếc bánh chưng, bánh tét thơm ngon nhất cần sự chuẩn bị tỉ mỉ từ khâu nguyên liệu, đặc biệt người gói bánh phải đều tay, không quá lỏng cũng không quá chặt. Bánh nên luộc đủ từ 10-12 tiếng để đảm bảo độ chín đều và giữ được màu xanh dền.

Cành đào - cành mai

Nếu như mai vàng được ví như nắng ấm mùa xuân của miền Nam thì hoa đào lại gieo lộc tài trên toàn miền Bắc. Người Việt tin rằng, trong thời khắc chuyển giao của đất trời, vẻ đẹp rực rỡ của hoa mai, hoa đào sẽ mang đến một năm an khang thịnh vượng.

Có nhiều cách để lựa chọn một cành đào, cành mai đẹp trong ngày giáp Tết. Nên tìm những cành đào vừa phải, tán cân đối, dăm nhỏ, nhiều nụ to phân bố đều trên các cành tăm phía ngoài mặt tán. Cành mai đẹp sẽ có những nhánh cân đối, khẳng khiu da sần sùi, mọc nhiều rong rêu, cầu kì hơn là những cành có dáng: chân quỳ, hạc bay, phụng hoàng…

Lì xì

Lì xì là một phong tục được du nhập từ Trung Quốc, tuy nhiên ý nghĩa của bao lì xì Việt Nam lại hoàn toàn khác biệt. Người Trung Quốc lì xì cho trẻ con để xua đuổi tà ma, người Việt ta tặng phong bao đỏ cho người già, trẻ nhỏ để cầu chúc một năm mới gặp nhiều may mắn. Đây cũng là nét văn hóa đẹp thể hiện sự kính trên nhường dưới trong một gia đình, tình yêu thương và gắn kết của con người với con người.

Giá trị lì xì không quá quan trọng, nhưng người tinh tế sẽ bỏ vào đó một số tiền may mắn như số lẻ hay số 8, tránh tặng tiền liên quan đến số 4 vì “tứ” đọc gần giống “tử”. Tiền trong phong bao nên là tiền mới, tiền bị nhàu hay bẩn là điều kiêng kị.

Diệu Thanh