Nghệ sĩ Quang Tèo được mẹ dắt đi... đánh ghen

Buồn vì trượt Nghệ sĩ ưu tú

Nhìn Quang Tèo diễn hài, có người nói anh khó diễn bi kịch?

- Nếu nói về diễn thì tôi diễn bi kịch có khi còn đạt hơn hài kịch. Nhưng mặt mình trót “hài” rồi, khán giả đã quen thì cũng khó dẫn dắt độc giả đến nỗi buồn của bi kịch hơn. Cách đây đã lâu, vở bi kịch tôi diễn thành công nhất là vai đứa con bị bỏ rơi trong “Ấp Sậu giữa hoàng hôn” của đạo diễn Tạ Xuyên. Cảnh cuối của vở kịch, nhân vật tôi thủ vai đã lật tẩy hết bộ mặt dối trá của những nhân vật trong đó. Nước mắt tôi chảy ra đến mức nghẹn ngào, không nói được thành lời. Khi vở diễn hạ màn, một vị lãnh đạo tư lệnh Quân khu I cầm bó hoa lên tặng tôi mà nước mắt vẫn đang chảy ròng ròng. Bạn diễn Hoàng Cúc nói với tôi: “Con gái mà lấy nước mắt thì rất dễ, nhưng đàn ông dễ lấy nước mắt thì thật hiếm”. Tôi diễn bi kịch rất khá và cuộc đời cũng nhiều bi kịch lắm.

“Bi kịch” gần đây nhất mà anh gặp phải là gì?

- Tôi bị gạt ra trong đợt xét duyệt danh hiệu Nghệ sĩ ưu tú vừa rồi. Có những người đã từng đóng với tôi, là học trò của tôi thì vừa rồi đã được công nhận. Trong đòi hỏi xét Nghệ sĩ ưu tú qui định là phải có một huy chương vàng, một huy chương bạc. Tôi thì đã có hai huy chương vàng (một cái toàn quốc, một cái toàn quân) và một huy chương bạc. Ba năm liền tôi đoạt giải nghệ sĩ được khán giả yêu thích. Xét ra tôi thấy mình đã đủ tiêu chuẩn, không có lý gì mà bị gạt ra. Các anh, các chị trong đoàn thậm chí còn chúc mừng trước vì chắn mẩm tôi sẽ được phong danh hiệu đó. Đó có thể xem là một bi kịch, một “giọt nước mắt” của người nghệ sĩ hài như tôi vậy.

Cày ruộng dễ hơn diễn kịch

Vừa diễn hài vừa diễn bi, hẳn anh phải nhận thấy rõ sự khác biệt của hai thể loại này?

- Diễn bi hay hài đều có cái khó riêng. Diễn viên phải thực sự cảm và nhập tâm vào nhân vật. Có lần chúng tôi quay một bộ phim, đoàn diễn có mời một diễn viên quần chúng đóng cảnh anh bộ đội về làng ăn cỗ chỉ phải nói một câu: “A, thế đã ra quân rồi à!” mà quay mấy chục đúp không xong. Anh ta quay sang nói với đạo diễn: “Thôi để em về nhà cày ruộng còn dễ hơn.”

Anh lấy nước mắt trên sân khấu rất dễ, ngoài đời anh có phải người mau nước mắt?

- Anh diễn viên trên sân khấu như thế nào thì ngoài đời cũng gần như vậy. Những ông đóng vai đểu cái mặt cũng phải đểu đểu một tí. Ông đóng vai bủn xỉn cái chất cũng phải có gì đó cho ra sự bủn xỉn thì đóng mới đạt. Tính tôi thoáng, vui vẻ, mộc mạc nên đóng những vai mộc mạc cũng thấy hợp. Tôi đóng bi kịch rất dễ và ngoài đời cũng là người nặng tình. Chuyện bạn bè hay gia đình có vấn đề gì tôi rất dễ xúc động. Trong đợt gần đây, tôi không có vai vì đang nghỉ ốm. Nhưng khi đoàn diễn ở Nam Định, tự nhiên tôi thấy hẫng hụt. Thế là tôi phóng ô tô đến Nam Định chơi với đoàn, ngủ ở đó một đêm. Hôm sau mọi người vào diễn trong miền Nam tôi lại phóng xe về. Nhiều lúc tôi dễ rơi nước mắt như trong các vai diễn vậy. Ông cha ta đã nói : “Nhìn mặt mà bắt hình dong” cũng phải.

Anh tự đánh giá thế nào về cuộc sống của mình cho đến nay?

- Tôi là người gặp nhiều thuận lợi trong cuộc sống, đến giờ có thể coi là khá thành đạt. Ở đoàn kịch, tôi tự hào rằng mình là người thành đạt nhất. Vợ tôi sinh đôi hai cháu và ở nhà nuôi con, một mình tôi nuôi cả nhà chỉ bằng nghề diễn. Tôi là người đầu tiên mua ô tô ở đoàn kịch. Có lúc thấy mình thật quá vất vả, nhưng vẫn có thể “tải” được nhiều công việc trong xã hội, có tiền tiêu pha đàng hoàng. Kinh tế của tôi tương đối khá. Tôi vất vả hơn nhiều người và ít có điều kiện bộc lộ tài năng diễn xuất hơn (vì tôi ở bên quân đội, thường phải đi phục vụ đồng bào ở xa). Nhưng tôi đã cực kỳ cố gắng.

Gia đình nghệ sĩ Quang Tèo. Ảnh: VnExpress

Nếu tôi có khôn lỏi thì cũng rất nông dân

Phần thưởng lớn nhất trong nghiệp diễn của anh là gì?

- Khi tôi ra đường hầu như tất cả mọi người đều nhận ra, ngay cả những em nhỏ cũng gọi tôi “anh Quang Tèo”. Có những bà già nhìn thấy tôi chào đón bằng một nụ cười toàn “lợi”. Đó là điều thật hạnh phúc và tôi cảm thấy rất hài lòng. Đối với nghệ sĩ đó là phần thưởng lớn nhất. Còn giải thưởng chính thức cũng chỉ để ghi lại công sức mình đã cống hiến. Tôi chỉ buồn vì vẫn còn tồn tại những điều “chưa văn hoá” trong hoạt động văn hoá của chúng ta.

Là người gốc Hà  Nội, chưa hề sống cuộc sống nông thôn, làm thế nào mà anh nhập vai nông dân đạt đến vậy?

- Bác Trịnh Thịnh là người gốc Hà Nội, nhưng đóng vai nông dân rất hợp và chỉ vào vai nông dân hay địa chủ mới ra cái chất. Tôi cũng gần như vậy. Có lần tôi cũng đóng vai giám đốc, nhưng cũng chỉ là để sinh động thêm các vai diễn của mình, còn thuận lợi nhất vẫn là chất nông dân. Người tôi mộc mạc chân thật, khi cãi cọ hoặc đôi khi có tính khôn lỏi thì cũng rất “nông dân”. Người nông dân ta không thâm, có chút láu cá nhưng vẫn là ngờ nghệch. Một lần tôi diễn với Giang “còi” đi mua phải một xe máy Tàu rởm. Xe hỏng, không biết làm thế nào đành lừa bán cho ông Văn Hiệp. Nhưng lừa Văn Hiệp thì làm sao lừa trót lọt được, cuối cùng xe bị xung công quĩ. Sự láu cá của người nông dân mộc mạc vậy đấy.

Có người nói với tôi rằng: Anh có điệu cười rất đã. Người nông dân khoẻ mạnh, ăn to nói lớn. Khi mình đóng vai đó thì mình cũng phải hiểu về người ta chứ không thể ăn nhỏ, nói khẽ. Họ giản dị chứ không thâm thuý, đắn đo nhiều như người thành thị.

Xung quanh mình có rất nhiều người sợ vợ

Anh có thể nói gì về những cuộc cãi cọ giữa anh và Giang “còi”?

- Giống như cuộc rượt đuổi giữa Tom và Jerry vậy. Hàng bao đời nay chúng vẫn đuổi nhau, vẫn cãi nhau mà khán giả vẫn thích xem. Thế là có một mô típ Tèo – còi như mọi người đã biết.

Có điểm gì tương đồng giữa anh và anh chàng sợ vợ trong các tiểu phẩm hài?

- Có thể là cũng bị nhiễm đôi chút (cười). Mình làm văn hoá nên cũng không phải là sợ vợ mà tôn trọng cô ấy. Vợ tôi luôn tạo điều kiện để tôi đi làm. Đóng những vai sợ vợ cũng có cái hay. Xung quanh mình có rất nhiều người sợ vợ. Có khi vợ nhỏ người, chỉ cần phẩy tay nhẹ một cái là ngã ngay xuống hồ, nhưng không hiểu sao ông nào cũng sợ một phép. Rõ ràng vẫn là ông chủ, là trụ cột gia đình mà đi đâu về muộn một tý cũng phải gọi điện về nhà báo cáo. Và mỗi ông sợ vợ một cách, nói dối một kiểu. Tôi tìm hiểu về sự sợ vợ qua bạn bè mình, đưa vào vai diễn cho thêm sinh động. Cuộc sống của chúng tôi khá đơn giản: Chồng đi làm, vợ ở nhà trông con, không có cơm thì chuyển sang ăn cháo.

Hồi nhỏ anh khá nghịch ngợm, anh có kỷ niệm tuổi thơ nào đáng nhớ?

- Tôi được thừa hưởng gen hát hay của bố. Các cô gái quanh làng hồi đó đều phải lòng ông. Có lần tôi đã 6-7 tuổi vẫn được mẹ dắt đi... đánh ghen. Tôi không được đẹp trai và hào hoa như bố, chỉ giống bố có giọng hát hay thôi. Hồi 12 tuổi có hôm tôi đi lấy bèo cho lợn ở cái hồ trước cổng trường sư phạm. Lúc đó khoảng mùng 6 Tết, sinh viên mới ở quê lên. Khi nghe tôi hát, họ mở hết cửa sổ ra để nghe, để nhìn rồi ríu rít kéo tôi lên phòng, bắt tôi hát cho nghe rồi còn đùa: “Nhà em có anh trai không?”. Tôi ngồi hát mấy tiếng đồng hồ, kết quả hai gánh bèo đầy ặp “bánh mì” các anh chị sinh viên thưởng.

Nhìn vợ khóc là tôi thấy... khó thở

Ngày xưa được mẹ dắt đi đánh ghen, vợ anh bây giờ có phải đi đánh ghen vì anh không?

- Tôi đi làm suốt ngày, gánh nặng gia đình như vậy còn chỗ nào cho vợ đánh ghen nữa. Chất của tôi mộc mạc, nhà quê nên cũng ít cô thích. Có khi chị em chỉ thích những vai diễn của tôi thôi. Cô nào thích thì cũng để trong lòng chứ nói thẳng ra thì... chẳng có ai. Ra ngoài công việc quan trọng thì ăn mặc chỉn chu thế chứ, ở nhà bình thường tôi chỉ quần chun áo xanh truyền thống, ai mà mê được.

Khi chứng kiến người phụ nữ thân yêu của mình khóc, anh có cảm giác gì?

- Đã là con người thì ai chẳng vui khi có niềm vui đến và đau khổ khi thấy chuyện đau khổ. Khi người thân khóc thì sẽ gây ra cú sốc với tôi, cảm thấy rất đau lòng. Tôi lúc vui thì thật vui, nhưng cũng rất yếu đuối. Nhìn phụ nữ khóc là tôi sợ lắm, thấy vợ khóc thì mình tự dưng thấy khó thở. Tốt nhất là để người thân của mình luôn vui vẻ. Mình đã đem lại niềm vui cho người khác thì tại sao vợ mình, mẹ mình không được hưởng niềm vui đó.

Minh Thương