Nghệ sĩ Tố Uyên: Không "cay cú" nhưng cũng "ngậm ngùi"

 

Hồ sơ đã xong từ lâu nhưng...

Trong một lần phỏng vấn, vô tình chúng tôi gọi nghệ sĩ Tố Uyên là “Nghệ sĩ Ưu tú” (NSƯT) thì được bà cho biết, bà chưa được nhận danh hiệu này. Theo nghệ sĩ Tố Uyên, bà đã làm xong hồ sơ đề nghị phong tặng danh hiệu NSƯT từ năm 2001 nhưng đến nay vẫn chưa được công nhận.

Vào thời điểm trên, bà đang làm việc tại Fafilm. Việc lập hồ sơ được phía Xưởng phim truyện Việt Nam (là nơi bà từng công tác) đề xuất. Lúc ấy, bà Hồng Ngát làm giám đốc. Bà Hồng Ngát đã trực tiếp thông báo với nghệ sĩ Tố Uyên về việc làm hồ sơ công nhận danh hiệu NSƯT để nộp Hội Điện ảnh và trình lên Bộ VHTT lúc bấy giờ.

Sau khi hoàn tất hồ sơ, Tố Uyên từng mừng hụt vì ông Lưu Trọng Hồng- Cục trưởng Cục điện ảnh lúc đó từng nói: “Việc của Uyên đã xong rồi nhé!”. Nhưng rồi nhiều người cùng đợt làm hồ sơ với bà đều đã nhận được danh hiệu NSƯT trong khi bà không được hồi âm gì về việc này.

 

Nghệ sĩ Tố Uyên

Theo nghệ sỹ Tố Uyên, bà không chỉ tham gia phim “Con chim vành khuyên” mà còn đóng góp cho nhiều bộ phim khác như “Cô Sao”, “Núi rừng lên tiếng”, “Chị Sứ”... Nhiều bộ phim bà tham gia đã được các giải thưởng lớn trong nước và quốc tế. Ngoài ra, bà còn phục vụ ở nhiều chiến trường để khích lệ, động viên các chiến sĩ và thương binh trong cuộc chiến tranh chống Mỹ cứu nước. Bà cũng từng tham gia thuyết minh phim trực tiếp cho nhiều lãnh đạo cao cấp của Đảng và Nhà nước. Nghệ sĩ Tố Uyên cũng nhiều lần trực tiếp tham gia biểu diễn các tiết mục múa cho Hồ Chủ tịch thưởng thức. Đến giờ, hình ảnh cô bé Tố Uyên được Bác Hồ quàng khăn đỏ vẫn là một hình ảnh đẹp.

Hồ sơ không được duyệt, nhiều lần bà đã hỏi Bộ VHTT cũng như ngành điện ảnh nhưng tất cả những người bà gặp đều trả lời chung chung mà không có giải thích rõ ràng nào.

 

Tấm áp phích quảng cáo phim "Con chim vành khuyên" năm 1962. (Ảnh: TL)

Cần nhất là khán giả nhớ đến mình

 

Việc nghệ sĩ Tố Uyên thắc mắc không nhận được danh hiệu NSƯT chỉ thông qua các cuộc nói chuyện, chứ bà chưa một lần làm đơn chính thức về việc này. Bà cho biết, cuộc đời đã có nhiều thiệt thòi nên không còn quá thiết tha với danh hiệu ấy nữa. “Tôi không kiện vì mình đã quá vất vả và mệt mỏi với cuộc đời này rồi. Tôi không muốn tự hành hạ đời mình nữa! Nếu kiện tụng lại phải đơn từ, dấu má phiền phức lắm!”, bà nói.

Mặc dù nghệ sĩ Tố Uyên hoàn toàn không “cay cú” về chuyện danh hiệu nhưng bà cũng không khỏi buồn về chuyện ấy. Các nghệ sĩ khác cùng thế hệ của bà như Thuý Vinh, Trà Giang... đều đã được công nhận từ rất lâu. Nhiều nghệ sĩ thế hệ sau, thậm chí có những nghệ sĩ mà khán giả không mấy biết tới cũng dễ dàng trở thành NSƯT, thế nhưng... Bà tâm sự: “Nếu xét về phim đạt giải tôi tham gia và sự cống hiến của tôi với điện ảnh thì tôi có thừa điều kiện để trở thành NSƯT. Vấn đề là có nhiều người thiếu trách nhiệm nên việc của tôi mới thế này. Nhưng tôi cũng thấy danh hiệu đó không hẳn quan trọng vì điều cần nhất là khán giả nhớ đến mình. Điều đó đã là đủ với một người nghệ sĩ”.

 

Nghệ sĩ Tố Uyên sinh năm 1948. Năm 1961, Tố Uyên tham gia vai Nga trong phim “Con chim vành khuyên”. Bộ phim này đã đạt giải đặc biệt tại Liên hoan phim quốc tế Carlovy Vary tại Tiệp Khắc. Sau khi đóng phim này, Tố Uyên tiếp tục đi học tại trường múa đến năm 1966. Bà làm việc tại Xưởng phim truyện Việt Nam từ đó cho đến năm 1988 rồi chuyển sang làm việc tại Fafilm. Gần đây bà có tham gia đóng trong một số phim truyền hình. Hiện bà làm việc cho một tổ chức giáo dục dạy nghề từ thiện. Bà đang là hội viên của Hội điện ảnh Việt Nam, Hội Múa Việt Nam và Hội Nhà văn Hà Nội.