Nghệ thuật dân gian phải “mộc” mới có khán giả

Cuộc lựa chọn bất ngờ

GS Hoàng Chương cho biết, nhà hát Tokyo có quy mô lớn nhất mà ông từng được tới. Việc được tham gia biểu diễn tại đây khá khó khăn. Chưa từng có bất cứ đoàn nghệ thuật nào của Việt Nam được tham gia biểu diễn tại nhà hát sang trọng này. Vé vào cửa cho các buổi biểu diễn tại đây, tính ra tiền Việt Nam lên tới 6-7 triệu đồng nhưng đều phải đặt trước. Chính vì vậy, trước Liên hoan, phía Nhật Bản đã có một cuộc lựa chọn các tiết mục khá công phu.

Màn hát xẩm Việt Nam trên sân khấu Tokyo.

Các tiết mục được lựa chọn khá bất ngờ vì đều là những tiết mục không có sự chuẩn bị công phu về âm thanh hay trang phục trình diễn. Những tiết mục được chọn như “Thị Màu lên chùa” của Nhà hát chèo Trung ương, tốp hát quan họ với tiết mục “Mười thương” hay nghệ sỹ hát xẩm Mai Tuyết Hoa với “Công cha nghĩa mẹ sinh thành”... đều được diễn khá “mộc”. Thậm chí, có tác phẩm không sử dụng micro và nhạc đệm. Hình ảnh nghệ sỹ Mai Tuyết Hoa với váy bu gà, chân đất tự cầm đàn hát khiến phía Nhật tâm đắc nhất.

Theo Giáo sư Hoàng Chương, việc các tiết mục này được lựa chọn bởi các nghệ sỹ đều diễn các tiết mục cổ. Đây là những tiết mục nguyên bản. Không chỉ phần biểu diễn không bị pha tạp mà nội dung cũng đậm đà chất văn hoá của người Việt Nam. Nội dung của những tác phẩm này không chỉ mộc mạc mà còn mang những ý nghĩa nhân văn sâu sắc.

Việt Nam đang ngược xu thế quốc tế

GS Hoàng Chương đưa ra nhận định: Nghệ thuật dân gian rõ ràng vẫn có chỗ đứng và được thế giới quan tâm. Việc nghệ thuật dân gian có được vị thế như vậy thì người nghệ sỹ phải đạt đến một trình độ kỹ thuật hoàn chỉnh, mang tính chuyên nghiệp cao. Chính sự điêu luyện của nghệ thuật dân gian là điểm để chinh phục khán giả. Điều quan trọng khác nữa là để người xem hiểu được cái hay, cái đẹp của nghệ thuật truyền thống thì những người làm công tác văn hoá phải đầu tư công sức để tuyên truyền. Khán giả quay lưng lại với nghệ thuật truyền thống vì họ chưa thấm nhuần được quan điểm thẩm mỹ về sự hưởng thụ nghệ thuật.

Để những nghệ thuật này có được chỗ đứng thực thụ như giá trị vốn có của nó thì cần phải bài trừ dần nghệ thuật lai căng. Và điều quan trọng hơn cả là cần có sự nhận thức, sự góp sức của cả cộng đồng và các nghệ sỹ -  nếu biết trân trọng và nghiêm túc, say mê thì nghệ thuật truyền thống không bao giờ mất vị thế!

 Hoàng Phương