“Người chết” trở về có quyền đòi lại tài sản bị chia?

Xin hỏi, tòa tuyên tôi chết như vậy đúng hay sai? Quan hệ hôn nhân của cô ấy và chồng mới có còn hợp pháp không?

Mai Thanh Long (huyện Hậu Lộc, Thanh Hóa)

Trả lời:

Điểm c, Khoản 1, Điều 81 Bộ luật Dân sự năm 2005 quy định: “Người có quyền, lợi ích liên quan có thể yêu cầu tòa án ra quyết định tuyên bố một người là đã chết trong trường hợp bị tai nạn hoặc thảm họa, thiên tai mà sau một năm, kể từ ngày tai nạn hoặc thảm họa, thiên tai đó chấm dứt vẫn không có tin tức xác thực là còn sống, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác”.

Đối chiếu quy định của pháp luật với trường hợp của anh, năm 2009 gặp giông bão trên biển, tàu cá của anh bị chìm, các thuyền viên khác được cứu trở về, riêng anh mất liên lạc với gia đình, người thân cho tới năm 2015. Như vậy, vợ anh không có bất kỳ tin tức nào về anh, nên chị ấy có quyền đề nghị tòa án tuyên bố anh đã chết và quyết định này của tòa án là có căn cứ và hợp pháp.

Về quan hệ hôn nhân của vợ anh và người chồng mới vẫn là quan hệ hôn nhân hợp pháp do Điểm b, Khoản 2, Điều 83 Bộ luật Dân sự 2005 quy định: “Vợ hoặc chồng của người bị tuyên bố là đã chết kết hôn với người khác thì việc kết hôn đó vẫn có hiệu lực pháp luật”.

Khoản 1, Điều 67 Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014 cũng quy định: “Khi tòa án ra quyết định hủy bỏ tuyên bố một người là đã chết mà vợ hoặc chồng của người đó chưa kết hôn với người khác thì quan hệ hôn nhân được khôi phục kể từ thời điểm kết hôn. Trong trường hợp có quyết định cho ly hôn của tòa án theo quy định tại Khoản 2, Điều 56 của Luật này thì quyết định cho ly hôn vẫn có hiệu lực pháp luật. Trong trường hợp vợ, chồng của người đó đã kết hôn với người khác thì quan hệ hôn nhân được xác lập sau có hiệu lực pháp luật”.

Trường hợp trước năm 2009 anh có tài sản thì anh có thể yêu cầu các đồng thừa kế trả lại cho anh theo quy định tại Khoản 3, Điều 83 Bộ luật Dân sự 2005: “Người bị tuyên bố là đã chết mà còn sống có quyền yêu cầu những người đã nhận tài sản thừa kế trả lại tài sản, giá trị tài sản hiện còn”.

Trong suốt 6 năm, bản thân anh đã không có bất kỳ một liên lạc nào với gia đình là một thiếu sót, đồng thời là nguyên nhân gây ra vụ việc đáng tiếc này. Nay, việc anh cần phải làm là yêu cầu tòa án ra quyết định hủy bỏ quyết định tuyên bố anh đã chết, làm cơ sở để phục hồi các quyền lợi cho mình.

Luật gia Bùi Thị Hằng

(Công ty Luật INTERCODE)