Người đàn ông phát hiện ung thư hàm mặt sau 3 tháng nổi u ở má: Bác sĩ cảnh báo dấu hiệu không nên chủ quan
GĐXH - Phát hiện khối u ở má phải phát triển nhanh chỉ trong 3 tháng, ông S. đi khám được chẩn đoán ung thư biểu mô tế bào vảy đã xâm lấn rộng vùng hàm mặt, ăn mòn nhiều cấu trúc xương.
Khoảng 3 tháng trước khi nhập viện, ông N.D.S. (76 tuổi, Hà Nội) phát hiện một khối u ở vùng má phải. Ban đầu, khối u không gây đau nên ông không quá lo lắng. Tuy nhiên, chỉ trong thời gian ngắn, khối u phát triển nhanh, ngày càng cứng chắc, chèn ép các tổ chức xung quanh, khiến hốc mắt bị hẹp và thị lực suy giảm nghiêm trọng.
Tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, kết quả chụp cộng hưởng từ (MRI) cho thấy khối u đã xâm lấn rộng, ăn mòn toàn bộ xương gò má, xương hàm trên, vùng xoang hàm, hốc mũi, sàn và thành ngoài hốc mắt phải cùng nhiều tổ chức lân cận. Sinh thiết xác định người bệnh mắc ung thư biểu mô tế bào vảy (SCC) xâm lấn.

Ảnh: BVCC
Ung thư hàm mặt âm thầm tiến triển sau khối u ở vùng má
Theo TS Dương Mạnh Chiến, Phụ trách Khoa Phẫu thuật Tạo hình Thẩm mỹ và Liên chuyên khoa, đây là trường hợp rất phức tạp vì khối u đã lan rộng vào xương hàm trên, xương gò má, các cấu trúc xương vùng mũi và thành dưới hốc mắt phải.
Để điều trị triệt để, hạn chế nguy cơ tái phát và kiểm soát khả năng di căn, các bác sĩ buộc phải cắt rộng toàn bộ tổn thương theo đúng nguyên tắc điều trị ung thư. Người bệnh được cắt bỏ phần xương hàm trên bên phải kèm nhãn cầu phải, vét hạch cổ và đồng thời tái tạo lại toàn bộ vùng hàm mặt đã bị khuyết hổng.
Theo bác sĩ, đây là cuộc đại phẫu có độ khó rất cao. Thách thức không chỉ nằm ở việc loại bỏ hoàn toàn khối u mà còn phải phục hồi tối đa cấu trúc giải phẫu vùng mặt để người bệnh có thể sinh hoạt sau mổ.
Phẫu thuật ung thư hàm mặt kết hợp công nghệ mô hình 3D
Để chuẩn bị cho ca mổ, lần đầu tiên các bác sĩ tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương ứng dụng công nghệ mô hình 3D trong đánh giá tổn thương và lập kế hoạch phẫu thuật.
Từ dữ liệu chụp cắt lớp vi tính, ê-kíp xây dựng mô hình 3D giúp quan sát trực quan toàn bộ phạm vi khối u, xác định chính xác ranh giới cần cắt bỏ và mô phỏng trước từng bước phẫu thuật.
Nhờ mô hình này, các bác sĩ có thể tính toán chính xác phần xương cần cắt, hình dạng vùng xương cần tái tạo, lựa chọn vị trí lấy vạt ghép cũng như phương án tạo hình phù hợp với mức độ khuyết hổng.
TS Dương Mạnh Chiến cho biết việc chuẩn bị sẵn một "kịch bản phẫu thuật" chi tiết giúp ê-kíp chủ động xử trí trong suốt quá trình mổ, hạn chế tối đa các tình huống phát sinh và giảm nguy cơ biến chứng cho người bệnh.

Ảnh: BVCC
Điều trị ung thư hàm mặt: Cắt bỏ khối u, tái tạo toàn bộ vùng hàm mặt
Trong ca mổ, các bác sĩ sử dụng vạt da, cơ và xương bả vai trái của chính người bệnh để tái tạo vùng hàm mặt.
Hai ê-kíp được triển khai đồng thời. Ê-kíp phẫu thuật ung thư do chuyên gia Hoàng Văn Nhạ (Khoa Tai Mũi Họng, Bệnh viện K3) thực hiện cắt bỏ toàn bộ khối u xâm lấn, vét hạch cổ và kiểm soát diện cắt.
Song song đó, ê-kíp tạo hình do TS Dương Mạnh Chiến phụ trách tiến hành bóc vạt da, cơ và xương vùng bả vai trái để tái tạo xương hàm trên, vùng hốc mắt và phần mềm vùng mặt. Các bác sĩ thực hiện nối mạch vi phẫu dưới kính hiển vi nhằm đảm bảo mô ghép được nuôi dưỡng tốt.
Nhờ sự phối hợp chặt chẽ giữa hai ê-kíp cùng kế hoạch phẫu thuật được xây dựng trên nền tảng mô hình 3D, thời gian mổ được rút ngắn đáng kể. Thay vì kéo dài khoảng 12 giờ như dự kiến, toàn bộ ca phẫu thuật hoàn thành sau 8 giờ.
Ung thư hàm mặt có dấu hiệu nào cần đi khám sớm?
Theo các bác sĩ, ngoài yếu tố chuyên môn, thể trạng của người bệnh cũng góp phần quan trọng vào thành công của ca mổ. Dù đã 76 tuổi nhưng ông S. không mắc các bệnh mạn tính đáng kể như tăng huyết áp, đái tháo đường hay bệnh tim mạch, nhờ đó có thể đáp ứng tốt với cuộc phẫu thuật kéo dài.
Sau 7 ngày điều trị tích cực, sức khỏe người bệnh phục hồi rõ rệt.
"Hiện tại, người bệnh tỉnh táo, tiếp xúc tốt, có thể ngồi dậy và tự sinh hoạt. Vạt da ghép vi phẫu vùng mặt hồng ấm, được cấp máu tốt, trương lực mềm, cho thấy phần mô ghép sống tốt và thích ứng hiệu quả", TS Dương Mạnh Chiến cho biết.
Theo các bác sĩ, thành công của ca phẫu thuật đánh dấu bước tiến trong việc ứng dụng công nghệ mô hình 3D vào lập kế hoạch điều trị các tổn thương ung thư hàm mặt phức tạp. Sự kết hợp giữa công nghệ hiện đại, phẫu thuật ung thư và kỹ thuật tạo hình vi phẫu giúp nâng cao độ chính xác, rút ngắn thời gian mổ, giảm nguy cơ biến chứng và mở ra thêm cơ hội điều trị cho nhiều người bệnh mắc các khối u vùng đầu mặt cổ phức tạp.
