Người lao động có còn đủ điều kiện mua nhà ở xã hội khi đã được bồi thường đất tái định cư?
GĐXH - Cục Quản lý nhà và thị trường bất động sản (Bộ Xây dựng) giải đáp thắc mắc của một viên chức, về việc gia đình này được Nhà nước bồi thường bằng đất ở tái định cư do thu hồi đất để làm đường cao tốc, nhưng vị trí tái định cư cách nơi làm việc 35km. Trường hợp này có được xem là đã hưởng chính sách hỗ trợ về nhà ở và còn đủ điều kiện mua nhà ở xã hội hay không?
Theo nội dung phản ánh gửi Bộ Xây dựng, bà Nguyễn Thị Bảo Châu cho biết mình là viên chức, thuộc đối tượng được hưởng chính sách hỗ trợ về nhà ở xã hội theo khoản 8 Điều 76 Luật Nhà ở năm 2023.
Tuy nhiên, khi tìm hiểu điều kiện mua nhà ở xã hội, bà nhận thấy có sự khác biệt trong quy định giữa Luật Nhà ở năm 2014 và Luật Nhà ở năm 2023. Cụ thể, điểm a khoản 1 Điều 51 Luật Nhà ở năm 2014 sử dụng cụm từ "chưa được hưởng chính sách hỗ trợ nhà ở, đất ở", trong khi điểm a khoản 1 Điều 78 Luật Nhà ở năm 2023 quy định "chưa được hưởng chính sách hỗ trợ nhà ở dưới mọi hình thức".
Từ đó, bà Châu đặt câu hỏi: Chính sách hỗ trợ về nhà ở và chính sách hỗ trợ về đất ở hiện nay có khác nhau hay không? Trường hợp được Nhà nước bồi thường bằng đất ở tái định cư do thu hồi đất làm đường cao tốc, nhưng vị trí tái định cư cách nơi làm việc hiện tại 35km, có bị xem là đã hưởng chính sách hỗ trợ về nhà ở và không còn đủ điều kiện mua nhà ở xã hội?
Viên chức có nhà ở xa nơi làm việc vẫn có thể được mua nhà ở xã hội
Trả lời vấn đề này, Cục Quản lý nhà và thị trường bất động sản cho biết, theo quy định tại Điều 76 và Điều 78 Luật Nhà ở năm 2023, người muốn mua, thuê mua nhà ở xã hội phải thuộc đối tượng được hưởng chính sách hỗ trợ về nhà ở xã hội và đáp ứng đầy đủ các điều kiện về nhà ở, thu nhập.
Các quy định hướng dẫn được thực hiện tại Điều 29 và Điều 30 Nghị định số 100/2024/NĐ-CP ngày 26/7/2024 của Chính phủ, đã được sửa đổi, bổ sung tại Nghị định số 261/2025/NĐ-CP ngày 10/10/2025 và Nghị định số 54/2026/NĐ-CP ngày 9/2/2026.
Đối với trường hợp viên chức thuộc đối tượng số 8, khoản 8 Điều 76 Luật Nhà ở năm 2023 quy định: "Cán bộ, công chức, viên chức theo quy định của pháp luật về cán bộ, công chức, viên chức" là một trong những nhóm được hưởng chính sách hỗ trợ về nhà ở xã hội.
Tuy nhiên, để được mua, thuê mua nhà ở xã hội, nhóm đối tượng này phải đáp ứng điều kiện về nhà ở quy định tại điểm a khoản 1 Điều 78 Luật Nhà ở năm 2023.
Theo đó, người đăng ký phải chưa có nhà ở thuộc sở hữu của mình tại tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương nơi có dự án nhà ở xã hội; chưa được mua hoặc thuê mua nhà ở xã hội; chưa được hưởng chính sách hỗ trợ nhà ở dưới mọi hình thức tại địa phương có dự án. Trường hợp đã có nhà ở thuộc sở hữu của mình tại địa phương này thì diện tích nhà ở bình quân đầu người phải thấp hơn mức diện tích nhà ở tối thiểu.
Đáng chú ý, Cục Quản lý nhà và thị trường bất động sản cũng viện dẫn khoản 2 Điều 9 Nghị quyết số 201/2025/QH15 ngày 29/5/2025 của Quốc hội về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển nhà ở xã hội.
Quy định này nêu rõ, trường hợp người thuộc diện được hưởng chính sách hỗ trợ về nhà ở xã hội có địa điểm làm việc cách xa nơi ở thì điều kiện về nhà ở để được mua, thuê mua nhà ở xã hội là chưa được mua hoặc thuê mua nhà ở xã hội, chưa có nhà ở thuộc sở hữu của mình hoặc có nhà ở thuộc sở hữu của mình nhưng cách xa địa điểm làm việc.
Căn cứ điều kiện thực tế tại địa phương, UBND cấp tỉnh quy định chi tiết trường hợp có nhà ở thuộc sở hữu của mình nhưng cách xa nơi làm việc vẫn được hưởng chính sách hỗ trợ về nhà ở xã hội.
Như vậy, theo hướng dẫn của Cục Quản lý nhà và thị trường bất động sản, viên chức thuộc đối tượng số 8 Điều 76 Luật Nhà ở năm 2023, dù đã có nhà ở thuộc sở hữu của mình nhưng nhà ở cách xa nơi làm việc theo quy định của UBND cấp tỉnh, vẫn có thể đủ điều kiện mua, thuê mua nhà ở xã hội nếu đáp ứng các điều kiện còn lại.
Được bồi thường bằng đất ở tái định cư có thuộc diện hưởng chính sách nhà ở xã hội?
Đối với trường hợp người dân bị thu hồi đất, phải giải tỏa, phá dỡ nhà ở, Cục Quản lý nhà và thị trường bất động sản dẫn khoản 10 Điều 76 Luật Nhà ở năm 2023.
Theo quy định, hộ gia đình, cá nhân thuộc trường hợp bị thu hồi đất và phải giải tỏa, phá dỡ nhà ở theo quy định của pháp luật mà chưa được Nhà nước bồi thường bằng nhà ở, đất ở là đối tượng được hưởng chính sách hỗ trợ về nhà ở xã hội.
Đồng thời, điểm a khoản 1 Điều 78 Luật Nhà ở năm 2023 quy định điều kiện về nhà ở đối với nhóm đối tượng này cũng phải đáp ứng các tiêu chí về tình trạng sở hữu nhà ở, việc mua hoặc thuê mua nhà ở xã hội và việc hưởng chính sách hỗ trợ nhà ở tại địa phương có dự án.
Từ các căn cứ trên, Cục Quản lý nhà và thị trường bất động sản khẳng định, đối tượng thuộc khoản 10 Điều 76 Luật Nhà ở năm 2023 được hưởng chính sách hỗ trợ về nhà ở xã hội khi chưa được Nhà nước bồi thường bằng nhà ở, đất ở.
Như vậy, trường hợp người dân đã được Nhà nước bồi thường bằng đất ở tái định cư do thu hồi đất không thuộc trường hợp đối tượng số 10 nêu trên. Tuy nhiên, nếu người đó đồng thời thuộc một nhóm đối tượng khác được quy định tại Điều 76, chẳng hạn viên chức thuộc khoản 8, thì vẫn có thể xem xét điều kiện mua nhà ở xã hội theo quy định dành cho nhóm đối tượng này, trong đó cần lưu ý quy định về nhà ở cách xa nơi làm việc tại Nghị quyết số 201/2025/QH15.
Thông báo
Tin liên quan
