Người nặn hình nhân thế mạng cho ngư dân mất tích
"Tính đến giờ này, lão là đời thứ 8 của dòng họ Võ ở huyện đảo Lý Sơn. Dòng họ này đã nặn hình nhân bằng đất sét để thế xác cho những ngư dân mất tích". Câu chuyện của cụ Võ Văn Toại (72 tuổi), ở thôn Đông (xã An Vĩnh) bắt đầu như thế.
Cụ Toại vẫn rất khỏe, dù đã bước qua tuổi "thất thập cổ lai hi". Cụ kể: "Có một nghi thức không thể thiếu trong Lễ khao lề thế lính Hoàng Sa là việc dùng hình nhân để thế mạng cho những người lính trước khi được cử đi Hoàng Sa. Nghi thức có nguồn gốc từ những hiểm họa của hải trình".
Theo cụ Toại, lúc bây giờ, chỉ với chiếc xuồng chèo tay, người đi phải lênh đênh trên biển cả mênh mông đến nửa năm trời, đối mặt với gió, bão... Ai đi cũng biết khó có cơ may trở về. Vì thế, mỗi người đi sẽ được nặn một hình nhân bằng bột gạo, hoặc đất sét. Hình nhân được đặt vào một chiếc thuyền làm bằng bè chuối và thả ra biển.
![]() |
|
Hình nhân thế mạng cho thuyền trưởng Tân |
"Họ tin rằng, hình nhân kia đã thế mạng cho những người sắp ra đi. Đã một lần "chết", họ không thể chết lần nữa, dù phải đối mặt với bao hiểm họa thiên nhiên" - Cụ Toại kể tiếp, vẫn bằng giọng đều, trầm và chậm rãi.
Nhưng rồi đôi mắt của cụ hơi tối lại. Khi cụ nói về những ngư dân trên đảo gặp nạn giữa biển khơi mà không tìm thấy xác. "Những hình nhân đó sẽ giúp linh hồn người chết không phải lưu lạc giữa đại dương mà tìm được đường về với quê hương".
Những hình nhân trong mộ gió
Nguyên liệu để làm hình nhân có sẵn trên đảo. Nhưng nguyên liệu phải được lấy đúng ở những nơi qui định. Đất sét lấy từ núi Giếng Tiền, giã thật nhuyễn cùng với bông gòn. Cây dâu tằm tước bỏ vỏ để làm xương sườn, đàn ông 7 cái, đàn bà 9 cái.
"Phổi và tim của hình nhân phải lấy đất ở ngã 3. Phải cột một con gà trống ở khoảng đất đó. Chờ gà mổ chỗ nào thì lấy đúng đất nơi đó, sau đó, trộn đất với trứng gà... để nặn. Cây thầu dầu (đu đủ tía) được dùng để làm gan. Trước kia dùng kén tằm làm ruột hình nhân. Gần đây dùng chỉ màu" - Cụ Toại nói.
![]() |
|
Cụ Toại và người con “truyền nhân" của mình đang “làm” tàu cho ngư dân mất tích |
Cụ bảo, sau khi nặn xong hình nhân, người ta dùng giấy vàng cắt thành quần áo để mặc cho nó. Những “pháp sư”, còn gọi là “thầy pháp” (người có thể điều khiển được linh hồn) được mời về thực hiện nhiều nghi lễ rất công phu như: Cúng lên cốt (thực hiện trước khi lấy đất sét về); Mời Bà mụ về chứng giám (trước khi bỏ đất cùng với bông gòn để giã nhuyễn); nặn xong cúng khai khoang nhập cốt (gọi hồn nhập vào hình nhân)....
Theo quy định từ xưa truyền lại, việc nặn hình nhân phải thực hiện vào đêm, thông thường bắt đầu khoảng 22 giờ và kéo dài đến khoảng 4 giờ ngày hôm sau. Mỗi hình nhân có trọng lượng trung bình khoảng 10 - 20 kg. Khi hình nhân hoàn thành, người thân sẽ cử hành nghi lễ mai táng như người bình thường.
"Cũng đắp mộ, nhưng bên trong không có xác người đã khuất mà chỉ là hình nhân. Những ngôi mộ này được gọi là mộ gió" - Cụ Toại bùi ngùi.
Chỉ mong thất nghiệp
Hành nghề từ năm 17 tuổi, cụ Toại không nhớ mình đã nặn được bao nhiêu hình nhân. "Nhưng năm nào cũng phải nặn, chỉ là nhiều ít khác nhau thôi" - Cụ Toại nói. Riêng năm nay, 6 ngư dân trên tàu đánh cá Q.Ng 66192 Ts, của ông Lê Minh Tân, ra khơi khai thác rau chân vịt tại khu vực đảo Hoàng Sa vào ngày 22/12/2010 đã mất tích. Cụ Toại tặng hình nhân cho 5 người.
"Mỗi lần như vậy, người thân các gia đình đều “trả công” cả triệu đồng. Thế nhưng tôi vẫn luôn ao ước rằng mình được thất nghiệp" - Cụ Toại tâm sự.
Đề nghị truy tố đôi nam nữ thuê ô tô rồi đem đi bán
Pháp luật - 2 giờ trước(PLO)- Công an tỉnh Đắk Lắk đề nghị truy tố đôi nam nữ thuê ô tô của người khác rồi mang đi cầm cố, bán lấy tiền tiêu xài.
‘Nóng’ tình trạng thanh niên tụ tập 'hỗn chiến'
Xã hội - 3 giờ trướcGĐXH - Thời gian gần đây, tại Thanh Hóa tình trạng thanh thiếu niên tụ tập mang hung khí, gây rối trật tự và án mạng xuất phát từ mâu thuẫn trên mạng xã hội đang diễn biến phức tạp.
Người dân có thể dùng loại giấy tờ này để hưởng quyền lợi đặc biệt khi xuất nhập cảnh
Đời sống - 4 giờ trướcGĐXH - Thẻ APEC (thẻ ABTC) là một loại "giấy thông hành đặc biệt" dành cho doanh nhân và cán bộ để phục vụ các mục đích liên quan đến công việc. Để sở hữu loại giấy tờ đặc biệt này cần đáp ứng điều kiện gì?
Công an TPHCM khuyến cáo chiêu lừa mới nhất, người dân lưu ý
Xã hội - 6 giờ trướcCông an TPHCM khuyến cáo người dân không cung cấp thông tin email, mật khẩu ngân hàng, mã OTP cho bất kỳ người nào
4 tháng sinh Âm lịch mang số mệnh bình an: Càng sống càng hưởng phúc
Đời sống - 7 giờ trướcGĐXH - Theo tử vi phương Đông, có những tháng sinh Âm lịch được xem là "thuận thiên thời", giúp con người gặp nhiều may mắn, ít sóng gió và dễ đạt được sự an yên.
Bốn người phụ nữ livestream khiêu dâm thu hút 30.000 người xem
Pháp luật - 7 giờ trướcNhóm 4 người phụ nữ livestream khiêu dâm, kích dục, thu hút 30.000 người xem mỗi ca, kiếm về hàng triệu đồng.
Dự báo thời tiết ngày 5/4: Miền Bắc tăng nhiệt, nhiều nơi xuất hiện nắng nóng gay gắt
Xã hội - 7 giờ trướcGĐXH - Ngày 5/4, thời tiết nắng nóng chính thức quay trở lại diện rộng tại Bắc Bộ và Trung Bộ.
Không có chủ trương hoán đổi ngày làm việc để nghỉ 9 ngày dịp lễ 30/4 – 1/5; Yêu cầu tất cả trường học phải công khai đơn vị cung cấp thực phẩm
Xã hội - 7 giờ trướcGĐXH - Lịch nghỉ lễ Giỗ Tổ Hùng Vương và dịp 30/4, 1/5 năm 2026 vẫn sẽ được thực hiện nghiêm túc, đúng theo văn bản đã ban hành trước đó; Bộ Giáo dục và Đào tạo yêu cầu tất cả trường học phải công khai các đơn vị cung cấp suất ăn, thực phẩm trên trang thông tin điện tử, phương tiện thông tin đại chúng.
Từ 2026, đối tượng này nhận tin vui khi được TP Hà Nội hỗ trợ tới 1,6 triệu đồng
Đời sống - 7 giờ trướcGĐXH - Theo Nghị quyết 63/2025/NQ-HĐND của HĐND TP Hà Nội, từ 2026, nhiều đối tượng trẻ em được hưởng trợ cấp xã hội hằng tháng.
Vụ Bảo Tín Minh Châu và loạt đại án sẽ được Công an Hà Nội thông tin trong tuần tới
Pháp luật - 16 giờ trướcGĐXH - Dự kiến vào ngày 6/4 tới, Công an Thành phố Hà Nội sẽ tổ chức hội nghị thông báo một số vụ án, vụ việc điển hình đang được dư luận quan tâm, trong đó có vụ án vi phạm quy định về kế toán xảy ra tại Công ty TNHH Bảo Tín Minh Châu.
4 tháng sinh Âm lịch mang số mệnh bình an: Càng sống càng hưởng phúc
Đời sốngGĐXH - Theo tử vi phương Đông, có những tháng sinh Âm lịch được xem là "thuận thiên thời", giúp con người gặp nhiều may mắn, ít sóng gió và dễ đạt được sự an yên.

