Người "nổi tiếng" thôn Cổ Bản

Điều mà bất cứ ai tiếp xúc với chị cũng thấy ngạc nhiên, ngỡ ngàng; bởi sự hồn nhiên với cuộc sống chật vật, khốn khó của một gia đình cố đẻ 12 đứa con (7 trai, 5 gái). Chị là Đặng Thị Hải, 41 tuổi.

Ông Dương Quốc Trọng mừng tuổi cho các con chị Hải và khuyên chị hãy vì các con.

Chưa đầy 1 phút, mấy chục con người trong thôn, trẻ già, trai gái vây quanh căn nhà tạm của chị Hải ồn ã như xem hội. Một bé trai nhỉnh hơn bé Mười đang thập thò ngó chúng tôi qua cánh cửa. Gọi là cánh cửa, nhưng thực ra đó là một miếng tôn và hai tấm liếp gài vào nhau để chắn lối ra vào. Nhà xây bằng gạch chưa trát vữa, không có cánh cửa sổ, mái lợp tôn hở thông thống. Chị Hải, già hơn tuổi 41 của mình lóng ngóng đứng giữa nhà đón khách. Khách đứng, chủ đứng, vì nhà không có bàn, ghế để ngồi. Chị chỉ vào hai đứa trẻ đang nhảy nhót trên chiếc giường duy nhất trong nhà, vừa giới thiệu vừa quát: “Đấy là thằng Tám và Chín. Bỏ chăn ra không đè vào em!”. Chúng tôi giật mình khi dưới tấm chăn mà hai đứa trẻ vừa đùa nghịch là một bé trai đỏ hỏn chị Hải mới sinh được hơn 1 tháng. Chỉ vào một đứa đang ngủ thiêm thiếp trên chiếc đệm sơ sài dưới đất, chị bảo: “Thằng thứ mười một đấy, nó đang bị sởi”.

Ái ngại cho đứa bé, chúng tôi khuyên chị đưa con đến bệnh viện, chị bảo: “Nhà bận lắm, không có thời gian đâu mà đưa nó đi”. Hỏi chị có tiêm phòng cho các con không, chị tỉnh bơ: “Em chả tiêm phòng”. Chị Thúy, cán bộ truyền thông của Chi cục DS-KHHGĐ Hà Nội quay sang nói khẽ với chúng tôi: “Thằng mười một này đợt lũ lụt vừa rồi bị cả phích nước nóng dội vào, mẹ nó cũng chẳng đưa đi bệnh viện. Nay lại thêm trận sởi...”. Tiếng nói của đông người làm cậu bé mười một thức giấc, nó khóc nhèo nhẽo trên tay mẹ, khuôn mặt nhem nhuốc nhòe bẩn trong nước mắt, nước mũi...

Bé Chín lật tấm chăn vừa đè lên bé Mười Hai.

Đận vừa rồi, khi chị đẻ đứa thứ 12, ở xã sợ chị khó mẹ tròn con vuông do đã sinh nở nhiều nên chuyển tuyến cho chị. Anh chồng biết được lại chửi. Có điều lạ là hầu như mọi chuyện và mọi vấn đề của gia đình, khi “đối ngoại” - xuất hiện trước cộng đồng, trước cộng tác viên, thôn, xóm hay trước các phương tiện thông tin đại chúng đều “một tay” chị Hải đảm nhận. Tuyệt nhiên không thấy bóng dáng người chồng. Theo như lời của Chi Hội trưởng Chi hội phụ nữ, cán bộ chuyên trách dân số xã, trưởng thôn, phó chủ tịch xã thì anh chồng rất hay “lẩn”. Có lần, cán bộ chuyên trách, cộng tác viên dân số đến vận động, cả hai anh chị đều nhất trí sử dụng thuốc tránh thai, nhưng “đâu vẫn hoàn đấy”, thuốc vẫn nhận, nhưng chị không dùng vì... bận. Khi được hỏi, chị trả lời: Cả ngày bận tối mắt tối mũi từ sáng đến khuya, có thời gian lúc nào để mà uống thuốc.  

Có người thắc mắc, chắc tại các ông ở xã, rồi cán bộ chuyên trách, trưởng thôn “làm ngơ”, chứ làm gì để chị Hải đẻ sòn sòn mà không biết để có biện pháp tuyên truyền, vận động? Nhưng khi được hỏi thì từ xã đến thôn, từ cán bộ chuyên trách đến cộng tác viên dân số đều khẳng định đã rất kiên trì vận động và bám sát đối tượng, nhưng với trường hợp này quả thật là khó: Thuốc nhận nhưng không uống, khi vận động thì hầu như đồng ý, nhưng nhoằng cái đã thấy bụng lùm lùm, đã thấy đẻ. Mà cũng tài thật, đẻ xong mọi người mới biết, vì chị toàn sang trạm xá của xã khác để “vượt cạn”.

Anh Nguyễn Duy Lam, trưởng thôn cho biết, năm nào các “binh chủng” tuyên truyền cũng đều tập trung vận động nhà chị Hải, thậm chí mỗi lần đi qua nhà, anh đều ghé vào trò chuyện, vận động. Đến nỗi, theo lời anh Lam, người chồng còn kêu lên: “Tao còn cái thùng vôi, mày có bôi lên tao thì bôi”. Vậy là anh chồng cũng đã biết nghĩ, biết ngượng với bà con về hoàn cảnh nheo nhóc của mình. Nhưng theo anh Lam, khả năng sinh tiếp đứa thứ 13 của anh Năm, chị Hải là rất lớn (!?).

3. Theo lời anh Lam, mẹ đẻ chị Hải khi thấy con gái sinh được 4 đứa con (2 trai, 2 gái) đã khuyên đừng đẻ nữa mà khổ các cháu, vậy mà chị cứ đẻ. Chúng tôi hỏi: “Chị có biết sinh nhiều con thì thế nào không?”, chị trả lời: “Có, sinh nhiều thì khổ, con mình không được bằng con người ta. Con nhà người ta được ăn sáng, ăn uống đầy đủ, còn con nhà mình thì kém hơn”. “Nhưng sao chị vẫn đẻ nhiều?” - “Sống ở đời có nhân, có đức. Mình đã mang bầu rồi không muốn làm cái trò thất đức”. Chúng tôi hỏi tiếp vì sao chị không sử dụng biện pháp tránh thai, để không phải băn khoăn về chuyện bỏ hay không bỏ, chị Hải im lặng. Khi được hỏi tiếp, chị có thương những đứa con của mình nheo nhóc, khi chúng lớn lên không được bằng con cái người khác; chị tự ái, ưỡn ngực nói xẵng: “Em vẫn làm và vẫn nuôi được các cháu, để cho các cháu được ăn học hoặc sẽ tạo công ăn việc làm cho các cháu”. Biết là vậy, nhưng bản thân chị không có nghề nghiệp gì, chồng chị trước đây đi nhặt phế liệu, vừa mới được xã tạo điều kiện cho nhận thầu ao cá. Các con chị, đứa thứ nhất cũng học dở chừng rồi lấy chồng khi mới 19 tuổi; đứa thứ hai cũng học chưa hết phổ thông, đứa thứ ba đang học lớp 11 thì vừa bỏ học. Nguyên nhân bỏ học là do thời gian gần đây, khi báo, đài viết về gia đình của mình, bị bạn bè trêu cháu rất buồn nên bỏ học. Khi chúng tôi hỏi về cháu, chị bảo: “Chả biết nó đi đâu”.

Hà Thư