Người phụ nữ 68 tuổi mắc bệnh tiểu đường phải cắt cụt bàn chân vì ngâm chân sai cách
GĐXH - Ngâm chân bằng nước lá nóng, người bệnh tiểu đường xuất hiện vết loét nhưng không phát hiện sớm, đến khi nhập viện, bàn chân đã hoại tử nặng, nguy cơ phải cắt cụt đến cổ chân.
Người bệnh tiểu đường loét chân do ngâm chân
Bà Kim (68 tuổi, Tây Ninh) bị tiểu đường type 2 hơn 10 năm, được bác sĩ chỉ định điều trị bằng thuốc. Tuy nhiên, do lớn tuổi, hay lẫn, bà thường xuyên quên uống thuốc và không duy trì chế độ ăn uống phù hợp.
Gần một năm nay, hai chân bà luôn có cảm giác tê rần như kiến bò, không cảm nhận rõ đau hay nóng - lạnh, nhiều lúc khô ráp như đang đi trên cát. Bà tự thoa dầu nhiều lần nhưng không cải thiện. Nghe người quen mách, bà đun nước lá trầu không, ngải cứu, gừng… rồi ngâm chân hàng ngày.
Sau khoảng một tháng liên tục ngâm nước lá, bà thấy chân chảy dịch mủ mới biết có vết loét ở bàn chân. Bà tự mua thuốc kháng sinh và lau rửa vết thương bằng nước muối nhưng không đỡ. Vết loét ngày càng nặng khiến bà không thể tự đứng lên, đi lại được, hai ngón chân trái bầm tím. Gia đình đưa bà đến khám tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM (cơ sở phường Tân Sơn Hòa - quận Tân Bình cũ).

Bác sĩ chăm sóc vết thương bàn chân của bà Kim. Ảnh: BVCC
Vết loét ăn đến xương, nguy cơ cắt cụt bàn chân
Bác sĩ CKI Phạm Thị Thu Hà, Trưởng Đơn vị Bàn chân - Đái tháo đường, Khoa Nội tiết - Đái tháo đường, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM, cho biết bà Kim bị biến chứng bàn chân tiểu đường rất nặng, đường huyết không ổn định.
Khi làm vệ sinh vết thương, bác sĩ nhận thấy vết loét đã ăn đến xương, kéo sâu xuống gần hết gan bàn chân bên trái. Hai ngón chân bị hoại tử toàn bộ. Mặc dù đã cắt lọc các mô bị hoại tử, kiểm soát dịch tiết, cố gắng ngăn chặn nhiễm trùng nhưng tình trạng của người bệnh vẫn diễn tiến xấu.
"Toàn bộ bàn chân của người bệnh đã lạnh, dấu hiệu của máu không tưới đều được lên chi, nguy cơ cắt cụt đến cổ chân là rất lớn. Nếu không nhiễm trùng lan rộng sẽ nguy hiểm đến tính mạng", bác sĩ Hà nói.
Vì sao người bệnh tiểu đường không nên tự ngâm chân?
Bác sĩ Hà giải thích, việc kiểm soát đường huyết không tốt đã khiến biến chứng tiểu đường diễn tiến nhanh và nặng hơn. Da chân người bệnh tiểu đường thường khô, nứt nẻ, hàng rào bảo vệ da suy yếu. Ngâm chân lâu làm da mềm ra, dễ trầy xước, tạo điều kiện cho vi khuẩn xâm nhập và gây nhiễm trùng. Các vết thương ở chân người bệnh tiểu đường cũng rất chậm lành.
Bà Kim bị tiểu đường có biến chứng bàn chân nhưng không biết. Do không cảm nhận được nhiệt độ chính xác, bà có thể ngâm chân với nước quá nóng hoặc ngâm quá lâu, dễ gây bỏng và làm biến chứng bàn chân nặng hơn.
Người bệnh cũng không tự nhận biết được vết thương nên những vết trầy xước nhỏ có thể tiến triển thành nhiễm trùng, loét. Nếu không được điều trị kịp thời, tình trạng có thể dẫn đến cắt cụt chi.
Cách phòng biến chứng bàn chân ở người tiểu đường
Bác sĩ Hà khuyến cáo, với người bệnh tiểu đường, việc tuân thủ điều trị rất quan trọng, tránh tự chữa hoặc bỏ thuốc khiến đường huyết không được kiểm soát. Biến chứng bàn chân tiểu đường rất nguy hiểm nhưng hoàn toàn có thể phòng ngừa.
Người bệnh tiểu đường cần thường xuyên giữ vệ sinh tay chân, tự theo dõi và quan sát bàn chân để phát hiện các vết nứt da, phồng rộp da, vết chai mới xuất hiện.
Vệ sinh bàn chân với nước sạch, xà phòng, lau khô bằng khăn mềm bàn chân và các kẽ ngón chân, tránh gây tổn thương da ngay sau khi rửa chân. Nên chọn giày dép phù hợp, thoải mái, vừa vặn, không bó sát và không có đường may bên trong gây cấn chân, phồng rộp.
Người bệnh không nên mang giày cao gót, giày mũi nhọn, giày hở mũi, dép xỏ ngón; không đi chân trần, mang giày dép chật, cắt móng không đúng phương pháp. Không tự cắt hoặc dùng thuốc xử lý các vết chai chân mà không có ý kiến của thầy thuốc.
Không ngâm chân trong nước nóng hoặc nước có sử dụng các loại cây lá khi có triệu chứng đau nhức mà không có khuyến cáo của bác sĩ. Khi có triệu chứng tê nhức bàn chân nghi do biến chứng của tiểu đường, người bệnh cần đến khám chuyên khoa Nội tiết để được điều trị kịp thời.
