Bé gái 14 tuổi phát hiện mắc bệnh tiểu đường từ dấu hiệu nhiều trẻ em Việt mắc phải nhưng cha mẹ bỏ qua
GĐXH - Đặc điểm của bệnh nhi mắc cùng lúc 4 bệnh gồm: bệnh tiểu đường, rối loạn mỡ máu, gan nhiễm mỡ và hội chứng buồng trứng đa nang là có vùng da sẫm màu ở sau gáy.
Vùng da sẫm màu sau gáy hé lộ nhiều bệnh lý nguy hiểm
Lan (14 tuổi, TP.HCM) đến Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM khám sức khỏe định kỳ. Khi thăm khám, các bác sĩ nhận thấy vùng da sau gáy của em sẫm màu, dày hơn bình thường – dấu hiệu gai đen (acanthosis nigricans). Từ biểu hiện này, bác sĩ chỉ định thực hiện thêm các xét nghiệm chuyên sâu.
ThS.BS Lê Thị Ngọc, khoa Nhi của bệnh viện cho biết kết quả xét nghiệm cho thấy đường huyết lúc đói và HbA1c – chỉ số phản ánh đường huyết trung bình trong ba tháng – đều vượt ngưỡng chẩn đoán đái tháo đường type 2, dù Lan không có các triệu chứng điển hình như khát nhiều, tiểu nhiều hay sụt cân.
Lan cao 1,65 m, nặng 86,7 kg, chỉ số BMI 31,77, thuộc nhóm béo phì độ II. Ngoài đái tháo đường type 2, em còn được chẩn đoán rối loạn mỡ máu, gan nhiễm mỡ độ I và hội chứng buồng trứng đa nang.

Ảnh minh họa.
Gai đen là dấu hiệu cảnh báo đề kháng insulin
Theo bác sĩ Ngọc, gai đen là biểu hiện thường gặp ở người có tình trạng đề kháng insulin. Khi các tế bào trong cơ thể giảm đáp ứng với insulin, tuyến tụy phải tăng tiết hormone này để duy trì đường huyết bình thường. Nồng độ insulin tăng cao kéo dài sẽ kích thích các tế bào da phát triển quá mức, khiến vùng da ở cổ, nách hoặc khuỷu tay dày lên và sẫm màu.
Đề kháng insulin cũng là nguyên nhân của hàng loạt rối loạn chuyển hóa. Khi cơ thể không sử dụng insulin hiệu quả, đường huyết tăng dần và có thể tiến triển thành đái tháo đường type 2. Đồng thời, mỡ tích tụ nhiều trong gan gây gan nhiễm mỡ, rối loạn mỡ máu. Ở trẻ gái, tình trạng này còn làm tăng nội tiết tố nam, dẫn đến hội chứng buồng trứng đa nang.
TS.BS Lâm Văn Hoàng, Trưởng khoa Nội tiết – Đái tháo đường, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM, cho biết nhiều trẻ mắc đái tháo đường type 2 không có biểu hiện điển hình nên rất dễ bị bỏ sót. Phần lớn trường hợp chỉ được phát hiện khi đã mắc các bệnh lý đi kèm như gan nhiễm mỡ, rối loạn mỡ máu hoặc tăng huyết áp.
Nếu không được điều trị kịp thời, bệnh có thể gây biến chứng ở mắt, thận, thần kinh, tim mạch, đồng thời làm tăng nguy cơ nhồi máu cơ tim và đột quỵ khi bước vào tuổi trưởng thành.
Điều chỉnh lối sống giúp cải thiện nhiều chỉ số sức khỏe
Sau khi được chẩn đoán, Lan được điều trị bằng thuốc kết hợp thay đổi chế độ ăn uống và sinh hoạt. Bác sĩ hướng dẫn em hạn chế nước ngọt, thức ăn nhanh và các loại tinh bột tinh chế; tăng cường rau xanh, trái cây, đồng thời duy trì vận động ít nhất 30 phút mỗi ngày.
Sau hai tuần điều trị, Lan giảm 2 kg, đường huyết lúc đói giảm gần về ngưỡng mục tiêu, các chỉ số mỡ máu cũng cải thiện rõ rệt. Theo bác sĩ, việc kiểm soát tốt cân nặng, đường huyết và tình trạng đề kháng insulin không chỉ giúp cải thiện các rối loạn chuyển hóa mà còn hỗ trợ kiểm soát hội chứng buồng trứng đa nang.
Béo phì ở trẻ em gia tăng, cần tầm soát sớm
Theo các bác sĩ, đái tháo đường type 2 ở trẻ em đang có xu hướng gia tăng cùng với tình trạng thừa cân, béo phì. Dẫn số liệu của Viện Dinh dưỡng, tỷ lệ thừa cân, béo phì ở học sinh Việt Nam đã tăng từ 8,5% lên 19% trong vòng 10 năm qua; riêng tại các đô thị lớn, tỷ lệ này khoảng 26%.
Các bác sĩ khuyến cáo phụ huynh không nên chủ quan nếu trẻ tăng cân nhanh, vòng bụng lớn hoặc xuất hiện các mảng da sẫm màu ở cổ, nách, khuỷu tay. Đây có thể là dấu hiệu cảnh báo đề kháng insulin và các rối loạn chuyển hóa. Trẻ ít vận động hoặc có người thân mắc đái tháo đường cũng nên được tầm soát sớm.
Bên cạnh đó, phụ huynh nên cho trẻ khám sức khỏe định kỳ ít nhất một lần mỗi năm để đánh giá sự phát triển về chiều cao, cân nặng cũng như phát hiện sớm các bệnh lý tiềm ẩn, giúp điều trị kịp thời và hạn chế biến chứng lâu dài.
