Nhà máy “đắp chiếu”, hàng nghìn người dân sống chung với rác

Ông Vũ Văn Thọ - Chủ tịch UBND xã Nga Văn bức xúc trước tình trạng nhà máy xử lý rác thải “đắp chiếu” gây ô nhiễm. Ảnh: Ngọc Hưng

Dự án nhà máy xử lý rác “đắp chiếu” gần 10 năm

Sau khi Báo Gia đình & Xã hội đăng tải bài viết phản ánh về việc “Người dân huyện Nga Sơn (Thanh Hóa) lập lán chặn xe chở rác”, chúng tôi tiếp tục nhận được thông tin phản ánh của nhiều công dân các xã Nga Văn, Nga Nhân về tình trạng “đắp chiếu” của bãi rác phía Nam huyện này suốt gần 10 năm qua.

Ông Vũ Văn Thọ - Chủ tịch UBND xã Nga Văn thừa nhận, tình trạng ô nhiễm của bãi rác và những hệ lụy gần 10 năm qua chính quyền và nhân dân trong xã đã và đang phải hứng chịu.

Trực tiếp dẫn chúng tôi mục thị bãi rác thải ô nhiễm, ông Thọ cho biết: “Bãi rác xây dựng dang dở, rác thải không được phân loại đổ ngổn ngang trong và ngoài phạm vi. Bức xúc nhất khi họ đổ thải ngay cận kề đường liên xã, mùi hôi thối, xú uế nhậy nhụa mỗi khi trời mưa, trời nắng khiến người dân qua lại, người lao động sản xuất nông nghiệp tại 2 xã Nga Văn và Nga Nhân vô cùng bức xúc”.

Cũng theo ông Thọ, khi triển khai dự án đầu tư xử lý rác thải thành chất đốt công nghiệp tại xã, chính quyền cũng như bà con đã sớm đồng ý chấp thuận chủ trương, nhanh chóng bàn giao mặt bằng với tổng diện tích là 14.038m2, bao gồm cả 7.736m2 đất bãi rác hiện UBND huyện lâu nay quản lý.

Thế nhưng, tiến độ thi công dự án không những chậm trễ, công tác thu gom đổ thải cũng tràn lan thiếu khoa học dẫn đến tình trạng ô nhiễm.

“Thời điểm giáp Tết vừa qua, trên địa bàn có hiện tượng dịch lợn tai xanh, không rõ hộ dân thiếu ý thức nào đã đổ trộm hàng tạ lợn thối ra khu vực ngoài bãi rác, nhiều con trương phồng hôi thối, ruồi nhặng. Chính quyền đã phải vận động mãi mới thuê được một máy múc ra đào bới chôn lấp”, ông Thọ nói.

Theo tìm hiểu của chúng tôi, năm 2009, UBND tỉnh Thanh Hóa đã có Quyết định số 4750/QĐ-UBND thu hồi đất tại các xã Nga Văn, Nga Nhân với tổng diện tích là 22.247m2; tiến hành bồi thường, giải phóng mặt bằng để bàn giao đất có thu tiền sử dụng đất cho Công ty TNHH môi trường và đô thị Việt Thắng (gọi tắt là Công ty Việt Thắng, địa chỉ: Thị trấn Phát Diệm, huyện Kim Sơn, Ninh Bình) sử dụng vào mục đích xây dựng nhà máy xử lý rác thải thành chất đốt công nghiệp và dân dụng. Sau khi đi vào vận hành, nhà máy xử lý rác thải có công suất 50 tấn/ngày, tương đương 18.000 tấn rác/năm. Tổng vốn đầu tư là 43 tỷ 900 triệu đồng.

Tuy nhiên, hiện nhà máy xử lý rác này mới chỉ hoàn thiện một số hạng mục công trình dở dang như: Hệ thống tường bao bọc, một trạm điện và một số diện tích hồ điều hòa. Sau nhiều năm “đắp chiếu”, những hạng mục công trình trên đã xuống cấp, cỏ cây mọc um tùm.

Đặc biệt là lượng rác lớn được đổ tràn lan ra khu vực ngoài bãi rác, tràn ra đường liên xã gây ô nhiễm. Không dừng lại ở đó, nhiều hộ dân xã Nga Nhân cũng bức xúc khi bãi rác ô nhiễm nhiều năm lại nằm cận kề khu nghĩa trang của xã. Dù cử tri đã nhiều lần kiến nghị, đề xuất nhưng thực trạng trên vẫn chưa được giải quyết triệt để.

Đề nghị thu hồi

Được biết, nhà máy xử lý rác thải tại phía Nam của huyện do Công ty Việt Thắng triển khai là niềm hy vọng lớn của cả huyện, có thể đáp ứng giải quyết toàn bộ lượng rác thải của 27 xã và thị trấn. Trước khi nhà máy đi vào hoạt động, lượng rác thải hiện thời sẽ được vận chuyển tạm thời vào bãi rác phía Bắc để xử lý theo hình thức chôn lấp.

Tuy nhiên, do bãi rác phía Nam “đắp chiếu” không triển khai thi công đã dẫn tới tình trạng bãi rác phía Bắc quá tải gây ô nhiễm.

Ông Mai Văn Tài - Trưởng phòng TN&MT huyện Nga Sơn cho biết: “Sau khi Công ty Việt Thắng về đầu tư xây dựng một số hạng mục công trình và cũng có vận hành một lò đốt xử lý rác thải. Tuy nhiên, khi kiểm tra thì lò đốt trên không tương xứng, công suất xử lý rác tối đa chỉ 0,5 tấn/ ngày. Sau một thời gian hoạt động không đáp ứng yêu cầu, môi trường ô nhiễm thì đến năm 2014 đã dừng việc tập kết, xử lý đến nay”.

Ông Tài cho biết thêm: “Thời gian qua, huyện Nga Sơn đã tiến hành họp liên tục tìm giải pháp xử lý bất cập tại bãi rác phía Bắc. Trước mắt, để giải quyết những bất cập tại bãi rác phía Bắc, huyện đang cho đào các đường rãnh thoát nước, không cho nước từ trên núi chảy vào bãi chứa, tràn ra môi trường.

Đồng thời, xây dựng một hệ thống bể lắng, không cho chảy ra bên ngoài. Giải phóng hộ dân khỏi khu vực chịu ảnh hưởng môi trường từ bãi rác. Giải pháp tối ưu nhất là xây dựng được các lò đốt rác tại nhiều vị trí để giảm lượng rác về bãi.

Đối với nhà máy rác phía Nam huyện đang đề nghị tỉnh thu hồi. Để có thể xử lý triệt để, cần một dự án nhà máy rác tầm 30 - 40 tỷ đồng. Tuy nhiên, huyện kêu gọi đã nhiều vẫn chưa được”.

Ngọc Hưng