Nhận con nuôi vẫn được hưởng chế độ thai sản

Lao động nam đóng BHXH dưới 6 tháng thì không đủ cơ sở để nhận trợ cấp một lần 2 tháng lương cơ sở khi sinh con. Ảnh minh họa: TL

Thưởng theo doanh số có phải trích đóng bảo hiểm?

Anh Nguyễn Văn Dũng, lao động hợp đồng trong một công ty chuyên sản xuất, phân phối thức ăn chăn nuôi ở Hải Dương cho biết, anh được tuyển dụng và ký hợp đồng với đơn vị nơi anh làm việc được hơn một năm. Sắp tới, để khuyến khích lao động làm việc, công ty sẽ áp dụng phương thức thưởng trên doanh số với bộ phận kinh doanh. Anh và nhiều nhân viên trong bộ phận không rõ liệu số tiền được thưởng có được trích để đóng BHXH hay không? Vấn đề anh Dũng đặt ra cũng là mối quan tâm của không ít lao động vì hiện nay, việc áp doanh số, thưởng, phạt, xếp hạng lao động trên doanh số được khá nhiều công ty áp dụng. Về nội dung này, BHXH Hải Dương cho biết: Các loại phụ cấp lương phải đóng BHXH gồm phụ cấp chức danh; phụ cấp khu vực; phụ cấp nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm; phụ cấp trách nhiệm; phụ cấp thâm niên; phụ cấp lưu động; phụ cấp thu hút và các phụ cấp có tính chất tương tự.

Các khoản bổ sung khác phải đóng BHXH theo quy định là những khoản được xác định cùng với tiền lương, có tính ổn định sẽ được làm căn cứ tính đóng BHXH. Với các khoản bổ sung khác không xác định được ngay với mức lương và phụ thuộc vào kết quả lao động thì không tính đóng BHXH. Các khoản chế độ và phúc lợi không phải đóng BHXH là tiền thưởng theo quy định tại Điều 103 của Bộ luật Lao động, tiền thưởng sáng kiến; Tiền ăn giữa ca; các khoản hỗ trợ xăng xe, điện thoại, đi lại, tiền nhà ở, tiền giữ trẻ, nuôi con nhỏ; hỗ trợ khi người lao động có thân nhân bị chết, người lao động có người thân kết hôn, sinh nhật của người lao động, trợ cấp cho người lao động gặp hoàn cảnh khó khăn khi bị tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp và các khoản hỗ trợ, trợ cấp khác ghi thành mục riêng trong Hợp đồng lao động theo Khoản 11 Điều 4 của Nghị định số 05/2015/NĐ-CP. Theo các quy định trên thì khoản tiền thưởng theo doanh số không làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc.

Hợp đồng dưới 3 tháng có phải tham gia BHXH?

BHXH Việt Nam cho biết, vấn đề nhận được tham khảo khá nhiều từ người sử dụng lao động chính là việc sử dụng lao động theo giờ. Có doanh nghiệp sử dụng lượng lao động lớn nhưng thời gian làm việc ghi trên hợp đồng là 2 tiếng buổi sáng, 2 tiếng buổi trưa và 2 tiếng buổi tối. Với dạng giao kết này, theo quy định tại Điều 34 Bộ luật Lao động năm 2012; Khoản 1, Khoản 3 Điều 2, Khoản 1 Điều 124 Luật BHXH năm 2014 thì người lao động làm việc không trọn thời gian được hưởng lương, các quyền nghĩa vụ như người lao động trọn thời gian. Người sử dụng lao động và người làm việc theo hợp đồng lao động không xác định thời hạn, hợp đồng lao động xác định thời hạn, hợp đồng lao động theo mùa vụ hoặc theo một công việc nhất định có thời hạn từ đủ 3 tháng đến dưới 12 tháng, người làm việc theo hợp đồng lao động có thời hạn từ đủ 1 tháng đến dưới 3 tháng thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc.

Ngoài ra, các vấn đề về BHXH liên quan đến chế độ thai sản cũng nhận được nhiều quan tâm. Có không ít lao động nam, làm việc và mới đóng BHXH được một tháng hoặc dưới 6 tháng thì vợ sinh. Trường hợp này, BHXH Việt Nam cho biết, thông tư 59/2015/TT-BLĐTBXH quy định với trường hợp chỉ có cha tham gia BHXH thì cha phải đóng bảo hiểm xã hội từ đủ 6 tháng trở lên trong thời gian 12 tháng trước khi sinh con.

Theo đó, trường hợp cha mới đóng BHXH được 1 tháng mà mẹ không đóng BHXH sinh con thì cha được nghỉ chăm con tùy theo số con sinh ra và tình trạng sinh của mẹ nhưng chưa đủ điều kiện hưởng trợ cấp một lần 2 tháng lương cơ sở khi sinh con. Còn trường hợp nhận con nuôi thì theo điều 11 thông tư 59/2015/TT-BLĐTBXH người lao động nhận nuôi con nuôi dưới 6 tháng tuổi thì được nghỉ việc hưởng chế độ thai sản cho đến khi con đủ 6 tháng tuổi. Trường hợp cả cha và mẹ cùng tham gia BHXH đủ điều kiện hưởng chế độ thai sản quy định thì chỉ cha hoặc mẹ được nghỉ việc hưởng chế độ.

Minh Anh