Nhiều chính sách "đối đầu" với mức sinh thấp và già hóa dân số ở Cà Mau

Là một trong 21 tỉnh thành có mức sinh thấp, thời gian qua, công tác Dân số – KHHGĐ trên địa bàn tỉnh Cà Mau được Đảng và Nhà nước đặc biệt quan tâm, triển khai nhiều chủ trương, chính sách, qua đó đã góp phần nâng cao chất lượng dân số. Tuy nhiên, vấn đề mức sinh thấp và già hóa dân số đang là thách thức cần được quan tâm.

Theo thông tin từ Tổng cục Dân số Kế hoạch hóa gia đình, Việt Nam đã chính thức bước vào giai đoạn già hóa dân số từ năm 2011 và là nước có tốc độ già hóa dân số thuộc vào hàng nhanh nhất thế giới với tỷ lệ người cao tuổi chiếm khoảng 14%. 

Tại Cà Mau theo thống kê của Chi cục Dân số - Kế hoạch hóa gia đình, năm 2020 số người cao tuổi trên địa bàn tỉnh đã chiếm trên 12%. Cùng với xu hướng này, Cà Mau cũng đang đối mặt với nhiều thách thức do cơ cấu dân số ngày càng già hơn.

Ông Huỳnh Văn Tám, Phó Chi cục trưởng Chi cục Dân số - KHHGĐ tỉnh Cà Mau cho biết: "Tỷ lệ sinh ở Cà Mau hiện nay ở mức 1,9 là ở mức thấp, chủ trương hiện nay là khuyến khích mỗi cặp vợ chồng sinh đủ 2 con, nhưng thật sự do nhiều điều kiện khác nhau như về kinh tế gia đình họ rất ngại sinh, chỉ sinh một con. Chính vì vậy, ngành Dân số đang đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động người dân sinh đủ 2 con để đảm bảo mức sinh thay thế trong thời gian tới".

Năm 2020 tỷ số giới tính khi sinh ở tỉnh Cà Mau là 113,5 bé trai/100 bé gái. Kết quả cho thấy mức độ mất cân bằng giới tính khi sinh tại tỉnh ta đang ở mức báo động, hầu hết các huyện số lượng trẻ sinh ra là nam cao hơn so với nữ. Như vậy, nếu xu hướng này tiếp tục tăng nhanh và không trở lại mức bình thường ở 107 bé trai trên 100 bé gái, nó sẽ tác động đáng kể tới cơ cấu dân số.

Nguyên nhân do một số cặp vợ chồng trong độ tuổi sinh đẻ vẫn còn quan niệm, tâm lý sinh con phải có ''đủ nếp đủ tẻ'', nhiều gia đình ngư dân vùng biển mong muốn sinh con trai để nối tiếp nghề đi biển. Ngoài ra, sau khi có con trai, nhiều phụ nữ không muốn sinh con nữa, đây cũng là nguyên nhân làm cho tỷ lệ bé trai cao hơn bé gái.

Trước tình hình trên, Ông Huỳnh Văn Tám, Phó Chi cục trưởng Chi cục Dân số Kế hoạch hóa gia đình tỉnh Cà Mau cho biết: Mức sinh thấp kéo dài cũng để lại nhiều hệ lụy như già hóa dân số nhanh, thiếu hụt nguồn lao động, ảnh hưởng đến an sinh xã hội.

"Chúng tôi đã đẩy mạnh hoạt động truyền thông nhằm nâng cao nhận thức của cộng đồng về ổn định quy mô dân số, duy trì vững chắc mức sinh thay thế; giảm thiểu tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh; nâng cao chất lượng dân số và chăm sóc sức khỏe người cao tuổi, để góp phần phần hoàn thành các chỉ tiêu kinh tế - xã hội của địa phương", ông Tám cho biết.

Bác sĩ Nguyễn Cao Hùng - Chi cục trưởng Chi cục Dân số - KHHGĐ (Sở Y tế tỉnh Cà Mau) cho biết: Thời gian tới, đơn vị sẽ tập trung tuyên truyền về chính sách bình đẳng giới, khuyến khích các cặp vợ chồng sinh đủ 2 con để làm chậm tiến trình già hóa dân số. 

Vấn đề ưu tiên là từng bước làm thay đổi nhận thức và tư tưởng lạc hậu của một số cặp vợ chồng về giới tính của con, tư tưởng phải có đủ trai, đủ gái hoặc trọng nam, khinh nữ. Ngoài ra, đề nghị Nhà nước sớm ban hành một số chính sách hỗ trợ, khuyến khích những gia đình sinh con một bề là gái để hạn chế tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh.

''Ngành Y tế tỉnh Cà Mau tăng cường kiểm tra, giám sát thường xuyên việc thực hiện các quy định của pháp luật về nghiêm cấm lựa chọn giới tính thai nhi dưới mọi hình thức, xử lý nghiêm những trường hợp sai phạm.

Tỉnh đưa chương trình đào tạo về dân số và phát triển, kiểm soát tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh vào Trường Cao đẳng Y tế, Trường Chính trị tỉnh và các Trường Trung học phổ thông trong toàn tỉnh; xây dựng triển khai thực hiện chính sách hỗ trợ phụ nữ và trẻ em gái nhằm thúc đẩy nâng cao chất lượng dân số ở Cà Mau'', bác sĩ Nguyễn Cao Hùng cho biết.