“Nhờ mang thai hộ: Mất tiền vẫn bị hành”: Quá nhiều phiền toái, nên phải “khoanh vùng”

Các bài viết về vấn đề mang thai hộ trên Báo GĐ&XH đã nhận được nhiều phản hồi của độc giả.

Mất tiền, mất cả con!

Chị Trần Thị Yến (phố Láng Hạ, quận Đống Đa, Hà Nội) chia sẻ: “Tôi có người họ hàng từng nhờ mang thai hộ rồi bị mất con. Do trong quá trình mang thai, người phụ nữ đó nảy sinh tình cảm với đứa trẻ không chịu trả con. Gần đến ngày sinh chị ta biến mất, đến giờ đã gần 1 năm vẫn tìm không ra dấu vết. Vì việc này mà người đi nhờ cứ tự dày vò, đày ải mình”.

Chị Lê Thị Ngọc (khu đô thị Mỹ Đình II, quận Nam Từ Liêm, Hà Nội) chia sẻ: “Tôi chỉ mong luật “rộng cửa” hơn nữa. Luật đã cho phép nhưng bó hẹp quá, phải là người ruột rà máu mủ bên chồng hoặc vợ mới được mang thai hộ trong khi gia đình cả hai bên chúng tôi  không tìm được người nào đồng ý giúp. Tôi từng có ý định sẽ cùng chồng sang Thái Lan nhờ người mang thai hộ nhưng bây giờ thì cánh cửa đó đã “đóng lại” vì mới đây Thái Lan đã đưa ra dự luật cấm việc mang thai hộ. Hy vọng có con của tôi đang bị đẩy vào vô vọng”.

Về vấn đề này, luật sư Bùi Thị Ngọc, Trung tâm Luật đất đai, hôn nhân và gia đình Tiền Phong (Hà Nội) cho biết: “Người mang thai hộ phải là người thân thích bên vợ hoặc bên chồng, để tránh trường hợp mang thai hộ mang tính thương mại. Hiện vẫn chưa có nghị định hướng dẫn trong trường hợp nhờ người không phải anh em họ hàng. Việc lập văn bản thỏa thuận phải lập ở phòng công chứng, nếu không có giấy tờ chứng minh người mang thai hộ là anh em họ hàng bên vợ hoặc bên chồng thì văn phòng công chứng sẽ không lập cho văn bản này. Thứ hai, nếu như có xảy ra tranh chấp, hai bên không nuôi con hoặc giành quyền nuôi con thì pháp luật không bảo vệ được”.

Luật sư Bùi Thị Ngọc cũng chỉ ra rằng, thực tế có quá nhiều trường hợp đau  lòng xảy ra từ mang thai hộ “chui” như trong quá trình mang thai hộ, người mang thai nảy sinh tình cảm với đứa trẻ nên khi sinh ra không muốn trả con, có trường hợp trả thì yêu sách, làm khó, đòi hỏi quyền lợi kinh tế cao khiến bố mẹ đứa trẻ “dở khóc dở cười” mà không dám nhờ pháp luật can thiệp vì “làm chui”…

Chỉ có 3 bệnh viện được phép thực hiện

Theo TS.BS Lê Vương Văn Vệ - Giám đốc Bệnh viện Nam học và hiếm muộn Hà Nội, việc cho phép mang thai hộ đã mở ra một cơ hội làm mẹ cho những bà mẹ không thể tự thân có con. Kỹ thuật thực hiện mang thai hộ giống hệt thụ tinh trong ống nghiệm nhưng khác biệt là thụ tinh trong ống nghiệm xong thì cấy phôi vào người mẹ của chính đứa trẻ, còn ở đây thì cấy vào người mang thai hộ và sinh con. Đứa trẻ sinh ra hoàn toàn mang gien di truyền của vợ và chồng, không bị ảnh hưởng bởi người mang thai hộ. Tử cung của người mang thai hộ giống như nơi ươm mầm cho thai nhi”.

Ông Nguyễn Huy Quang - Vụ trưởng Vụ Pháp chế (Bộ Y tế) khẳng định: “Người nhờ mang thai hộ phải là những cặp vợ chồng kết hôn sau 1 năm chưa có con dù sinh hoạt tình dục bình thường (3 lần/tuần), không có biện pháp tránh thai và có những bệnh lý không thể sinh con. Người mang thai hộ phải là người có huyết thống 3 đời như: Cùng hàng, con cô, con chú, con bác, con dì mới được phép mang thai hộ. Nếu vợ chồng chưa ly dị phải được đồng ý của người chồng”.

Năm 2015, Bộ Y tế chỉ cho phép 3 đơn vị đại diện cho 3 vùng miền được thực hiện kỹ thuật mang thai hộ gồm: Bệnh viện Phụ sản Trung ương, Bệnh viện Đa khoa Trung ương Huế và Bệnh viện Từ Dũ. Ba bệnh viện này đại diện cho 3 vùng. Vì thực tế, không phải cơ sở nào cũng đủ điều kiện thực hiện kỹ thuật mang thai hộ và số người mang thai hộ cũng không nhiều. Do đó, trước mắt 3 đơn vị trên sẽ thực hiện, rút kinh nghiệm và tổng kết sau 1 năm.

Cũng theo ông Quang, Bộ Y tế sẽ có cách kiểm soát chặt chẽ người mang thai hộ, đó là muốn mang thai hộ phải qua bệnh viện. Việc xét duyệt hồ sơ để có cho phép mang thai hộ hay không sẽ do hội đồng độc lập đánh giá, dựa trên tình trạng bệnh lý không thể mang thai tự nhiên của người nhờ, quan hệ họ hàng giữa người nhờ và người mang thai hộ, điều kiện sức khỏe của người mang thai hộ... Thành viên hội đồng chuyên môn ngoài những giáo sư, bác sỹ còn có các luật sư, chuyên gia tâm lý. Bệnh viện làm sai sẽ xử lý, nên không hội đủ yếu tố luật cho phép, bệnh viện sẽ không thực hiện.

Các chuyên gia được hỏi đều cho rằng, việc mang thai hộ là chính đáng đối với những cặp vợ chồng muốn có con mà không thể mang thai. Song, đây là vấn đề nhạy cảm nên Bộ Y tế cũng quy định điều kiện chặt chẽ cho trường hợp mang thai hộ nhằm ngăn chặn các hình thức biến tướng, thương mại hóa, đẻ thuê…

Mai Hạnh