Nhọc nhằn “đổi mặt đen lấy mặt xanh”

 

Chúng tôi đến sân vận động Thống Nhất vào một buổi trưa chói chang nắng. Từ cổng trên đường Nguyễn Kim bước vào sân, chúng tôi đã thấy cả tổ chăm sóc 7 người đang lúi húi.

Tổ trưởng Phạm Kim Thanh, gương mặt đen nhẻm, tay đang cầm ống nước tưới vành đai sân cười mặt nhăn tít: "Đang chuẩn bị giải V-League, chăm cho em nó xinh". "Em nó" của anh Thanh chính là mặt sân cỏ lá tre rộng 10.000m2.

 

Cỏ lá tre - loại cỏ mọc dày, giống như lá tre nhưng nhỏ hơn nhiều, chỉ tầm ngón tay út. Loại cỏ lá tre đã được chọn "ngự trị" trên sân vận động này từ năm 1932 - thời điểm sân vận động được xây dựng.

Ở giữa sân, anh Trần Ngọc Hưởng, cũng đen nhẻm chẳng kém gì tổ trưởng của mình, đang hì hục gắn ống vào "súng" tưới. Đây là thiết bị tưới tự động được thiết kế giống hệt khẩu cao xạ bắn máy bay nên anh em chăm sóc cỏ quen gọi là "súng" tưới.

 

Khi anh Hưởng mở van, dòng nước từ nòng "súng" bắn xa hơn 10m và tự động quay thành vòng tròn. "Súng này vừa mua xong đó. Cây trước xài từ năm 1998 mới bị hỏng rồi"- tổ trưởng Thanh giải thích thêm - "Cả mặt sân cỏ thi đấu dài 108m, rộng 68m, chưa tính vành đai bên ngoài mà tui đang tưới nè. Để tưới đều hết sân cỏ, anh Hưởng phải kéo "súng" đến 9 điểm tưới rải đều trên sân. Mỗi điểm tưới mình phải để 'súng' bắn ít nhất 30 phút cỏ mới đủ nước và ướt đều. Còn vành đai sân thì anh em phải kéo ống tưới bằng tay, kẻo nước lan ra ngoài đường chạy bộ".

 

Trần Ngọc Hưởng dùng "súng" bắn nước tại 9 điểm tưới trên sông.

Ở đầu kia sân, Nguyễn Huỳnh Phương, một tổ viên chăm sóc cỏ khác cũng đang kéo ống tưới tương tự tổ trưởng Thanh. Tổ viên Trần Tiến Cường thì kéo ống tưới đầu sân còn lại. Hơi nước bốc khắp mặt sân phần nào giảm bớt cái nóng Sài Gòn.

 

Tổ trưởng Thanh nói mỗi ngày phải tưới tổng cộng 80m3 nước, trừ những ngày mưa mà thôi. "Chỉ cần thiếu nước một chút là mặt cỏ vàng ngay" - anh Thanh chỉ tay vào những vạt cỏ gần cầu môn - "Đấy, vạt cỏ đó bị giẫm nhiều quá nên chết rồi, lá vàng rộp. Thiếu nước cỏ cũng vàng thế đấy".

Chúng tôi nêu luôn thắc mắc vụ cỏ chết phải xử lý thế nào, tổ trưởng Thanh chỉ tay ra cuối sân: "Ở đó có một khoảnh cỏ tụi tui trồng dự bị để thay cỏ chết. Ông On đang rải phân và xắn cỏ thay bên đó".

 

Chúng tôi đi theo hướng tay chỉ của anh Thanh, trên khoảnh cỏ lá tre rộng khoảng 100m2, tổ viên Lê Văn On đang bốc từng nắm phân rãi đều trên cỏ. "Mỗi tháng phải rải phân trên khắp mặt sân, kể cả chỗ trồng cỏ dự bị này 3 lần cho 3 loại phân: Urê, NPK và DAP. Mỗi loại phải dùng 70kg mới đủ"- ông On giải thích sau khi hoàn tất công đoạn rải phân.

 

Trên một vạt cỏ lá tre xanh um, ông On dùng bay thợ hồ xắn cỏ thành từng mảng có bề ngang chừng gang tay, bề dài khoảng sải tay, xong ông cuộn mảng cỏ lại gọn gàng rồi đến cầu môn, nơi có cỏ cần thay. Tại đó, một người khác cũng xắn mảng cỏ chết, làm lại mặt đất chờ ông On đưa mảng cỏ đến đặt vào. Việc thay cỏ cứ diễn ra lần lượt như thế cho đến khi mặt sân nhuộm một màu xanh, không còn những đốm vàng loang lổ.

"Không có gì sướng bằng cỏ sân bóng, mà cũng chẳng có gì bạc như cỏ sân bóng" - tổ trưởng Thanh "đúc kết" hóm hỉnh với chúng tôi - "Các anh thấy đấy, chúng tôi chăm em nó như chăm con. Tưới tắm mỗi ngày, 1 tuần cắt tóc (cỏ) 1 lần cho xinh xắn, chăm bón đầy đủ để em nó mơn mởn. Thế chẳng sướng còn gì!". Chúng tôi cười cười: Thế anh bảo "em nó" phận bạc là sao? Tổ trưởng Thanh tiếp lời: "Thì xanh um là thế, nhưng cứ sau mỗi trận đấu là oằn oại, sau những cú sút phạt là bong tróc khỏi mặt sân còn gì! Nhưng biết thế nào được, "em nó" phải phục vụ đôi chân cầu thủ, phục vụ niềm đam mê của những khán giả yêu sân cỏ mà".

 

Để có những trận cầu hay, không thể vắng bóng những người chăm cỏ.

Vào nghề chăm sóc cỏ sân bóng, một tháng ba mươi ngày, những con người này chỉ quanh quẩn trong khu vực sân Thống Nhất.

Tổ trưởng Thanh cười cười, nhưng lần này là một nụ cười buồn: "Quanh năm suốt tháng tụi tui hết tưới rồi phân, hết thay cỏ lại đi nhổ cỏ tạp, hết cắt cỏ lại phải vào cả 100 khối cát, rồi lu sân cho phẳng... Chuyện làm quanh năm chẳng hết. Có những lúc tụi tui phải làm tận khuya cho kịp các trận đấu. Như tui đây, lo cho cỏ riết mà quên có vợ luôn nè".

Tổ trưởng Thanh vào "ôm" mặt sân cỏ Thống Nhất đã 17 năm. Sân cỏ "nuốt" ngần ấy thời gian tươi trẻ của anh, đến giờ đã ngoài 40 nhưng tổ trưởng Thanh vẫn chỉ có "em nó" là cỏ lá tre.

Cả tổ chăm sóc sân Thống Nhất có 7 người, ngoài anh Hưởng (38 tuổi) và tổ trưởng Thanh chưa có gia đình, còn lại đều vợ con đề huề. "Tui thấy làm công việc này, một là vợ phải làm ra tiền và con cái lớn rồi, hai là... chưa có gia đình. Bởi thu nhập của công việc này cũng chỉ trên dưới 3 triệu đồng/tháng. Như bản thân tui có 4 đứa con, vợ tui và đứa lớn đều làm ra tiền nên gia đình mới trụ được. Còn nữa, công việc này thời gian cũng vô chừng lắm" - Lê Văn On, người đã 13 năm chăm cỏ lá tre trên sân Thống Nhất thực thà.

Tuy mỗi người đến với công việc chăm cỏ bằng những lý do khác nhau, nhưng cả 7 người ở tổ chăm sóc sân Thống Nhất đều có cùng một lý do chung để trụ với nghề: mê chăm cỏ.

 

"Hồi đó mới vào thấy công việc cũng oải. Nhưng chăm “em nó” riết rồi cũng quen, lại quên đi mấy chuyện mệt nhọc. Vả lại tui cũng máu sân cỏ, thích đá bóng lắm" - tổ trưởng Thanh nói. Tâm trạng của những thành viên còn lại trong tổ chăm sóc cỏ cũng không khác tổ trưởng Thanh. Ai cũng bảo phải thấy công việc chăm cỏ là thú vị mới "trụ hạng" được.

Chúng tôi rời mặt sân cỏ lá để tìm "lão tướng" Trần Văn Minh, người chăm cỏ lá tre sân Thống Nhất từ những năm 70 của thế kỷ trước, cũng là người truyền nghề chăm cỏ cho tổ trưởng Thanh. Nay đã có tuổi nên "lão tướng" Minh chuyển sang làm bảo vệ sân.

 

"Lão tướng" chăm cỏ Trần Văn Minh hòa hứng kể chuyện xưa.

 

Nghe chúng tôi hỏi thăm chuyện sân cỏ, ông Minh đứng dậy, dáng điệu linh hoạt hẳn: "Hồi đó chưa có nền cát, mà cũng chẳng có hệ thống cống thoát nước nên vất vả lắm. Mỗi lần trời mưa là sân lầy lội. Sau kỳ chúng ta tổ chức Sea Game, sân Thống Nhất được cải tạo nền cát và hệ thống cống thoát nước. Tụi nhỏ bây giờ tưới hơi cực vì nền cát mau rút nước, nhưng được cái là mặt sân luôn sạch đẹp lúc nắng cũng như lúc mưa. Nhiều lúc thấy tụi nhỏ tưới cỏ, mình nhìn cũng nhớ thời xưa. Công việc này cũng nhọc nhưng cũng thú vị lắm".