Những ai dễ bị tai biến mạch máu não?

| Y tế

GiadinhNet - Theo BS Lê Thị Thu Hương, Trưởng khoa Nội thần kinh - Cơ xương khớp, Bệnh viện (BV) Đa khoa TP Cần Thơ, bệnh tai biến mạch máu não ngày càng có xu hướng trẻ hóa, gặp nhiều ở lứa tuổi 30 - 40. Người có bệnh tăng huyết áp, tiểu đường, xơ vữa mạch máu, béo phì, bệnh van tim, người hút thuốc lá nhiều, uống nhiều rượu bia, ít vận động, stress, mất ngủ kéo dài... là các đối tượng có nhiều nguy cơ mắc bệnh nguy hiểm này!

Huyết áp tăng đột ngột sẽ rất dễ dẫn đến tai biến mạch máu não. Tranh minh họa
Huyết áp tăng đột ngột sẽ rất dễ dẫn đến tai biến mạch máu não. Tranh minh họa

Nguy cơ hàng đầu gây đột quỵ não

Tai biến mạch máu não còn gọi là bệnh đột quỵ não, là bệnh cấp cứu nội khoa nguy hiểm thường gặp. Bệnh biểu hiện dưới 2 thể chính là xuất huyết não và nhồi máu não (còn gọi là nhũn não). Những dấu hiệu để nhận biết đột quỵ não: Bệnh thường xảy ra đột ngột với các triệu chứng như: Đau đầu dữ dội, chóng mặt, buồn nôn, choáng váng, cứng cổ. Mặt có biểu hiện méo miệng, cảm giác tê hoặc liệt 1/2 mặt. Tay tê mỏi một bên hoặc cử động vụng về, các thao tác không chính xác, cầm đồ rơi rớt. Chân có cảm giác tê bì, nặng chân hoặc nhấc dép khó. Đi khó hay liệt chi hoặc liệt nửa người. Lời nói khó, ngọng hoặc mất ngôn ngữ. Biểu hiện toàn thân là tri giác lơ mơ; nặng có thể hôn mê, yếu hoặc liệt nửa người, tiêu tiểu không tự chủ.

BS Lê Thị Thu Hương cho biết, bệnh tăng huyết áp là nguy cơ hàng đầu gây đột quỵ não cả 2 thể. Ngoài ra, còn một số nguy cơ khác như: Bệnh đái tháo đường, xơ vữa mạch máu não, rối loạn mỡ máu, béo phì; những người có tiền sử gia đình có cha, mẹ bị tai biến mạch máu não; các bệnh lý tim mạch như hẹp van 2 lá, bệnh lý mạch vành, các dị dạng mạch máu bẩm sinh, hay các bất thường về rối loạn đông máu. Đột quỵ não ảnh hưởng sức khỏe như: Gây liệt nửa người hay toàn thân, tàn phế mất sức lao động, biến chứng loét mông do nằm liệt một chỗ, mất các chức năng ngôn ngữ, mất phản xạ nhai nuốt; nặng thì hôn mê, tử vong.

Ba giờ vàng để giữ được tính mạng

Theo BS Lê Thị Thu Hương, thời gian vàng cho điều trị đột quỵ não từ lúc phát bệnh đến BV là 3 giờ. Khoa Nội thần kinh (BV Đa khoa TP Cần Thơ) tiếp nhận bệnh nhân đột quỵ não trung bình từ 10 - 15 ca/ngày, tùy mức độ. Lượng bệnh nhân đột quỵ não nằm điều trị chiếm khoảng 20-30% tổng bệnh nhân của Khoa.

Hiện nay, Khoa điều trị thành công nhiều ca bệnh đột quỵ từ trung bình đến nặng, giữ lại mạng sống cho bệnh nhân. Một số ca nặng để lại di chứng yếu liệt nửa người, các bác sĩ nội thần kinh kết hợp với Đông y và vật lý trị liệu, giúp phục hồi chức năng để người bệnh trở về với cuộc sống bình thường. Thời gian bệnh nhân nằm viện trung bình từ 10 -14 ngày, trường hợp nặng có khi cả tháng trở lên. Do đó, chăm sóc bệnh nhân đột quỵ não rất khó khăn, đòi hỏi điều dưỡng Khoa phải tận tụy, kiên nhẫn, chu toàn mọi việc. Điều dưỡng phải bơm súp, sữa cho bệnh nhân ngày 4 - 6 lần, chăm sóc vết loét mông do nằm lâu, đặt sond tiểu, xoay trở bệnh nhân, vỗ lưng, tập vận động... Khả năng phục hồi tùy từng trường hợp. Đối với cơn thiếu máu não thoáng qua, có thể phục hồi sau 24 giờ; trường hợp nhẹ không có các bệnh lý khác đi kèm như: Tiểu đường, nghiện rượu, viêm phổi... sau 4 tuần có thể phục hồi một phần hoặc hoàn toàn; trường hợp nặng khoảng 6 tháng. Gia đình có vai trò quan trọng trong chăm sóc người bệnh, đòi hỏi sự chu đáo, vệ sinh cá nhân tốt, chế độ dinh dưỡng hợp lý, uống thuốc đúng đủ và hỗ trợ tập luyện, giúp người bệnh mau phục hồi.

BS Lê Thị Thu Hương khuyến cáo, việc phòng bệnh tai biến trong cộng đồng là cần thiết và quan trọng. Mỗi người nên đi khám sức khỏe định kỳ 1 - 2 lần trong năm. Cần kiểm soát các yếu tố nguy cơ như: Huyết áp, tiểu đường, thừa cân, béo phì. Nếu mắc các bệnh lý tim mạch nên khám định kỳ và tuân thủ điều trị. Đồng thời thay đổi lối sống lành mạnh, tập luyện thể dục đi bộ, đạp xe; hạn chế rượu, bia; bỏ thuốc lá; không ăn quá mặn; bớt tinh bột, đường, chất béo động vật.

Chăm sóc người bệnh tai biến mạch máu não

- Điều trị tốt bệnh tăng huyết áp.

- Điều trị tốt bệnh đái tháo đường vì đây là yếu tố nguy cơ chủ yếu của mảng xơ mỡ động mạch lớn và gây thiếu máu lên não.

- Điều trị tình trạng rối loạn mỡ trong máu.

- Dùng thuốc chống đông trong trường hợp bị rung nhĩ.

- Điều trị và dùng thuốc chống đông trong trường hợp đa hồng cầu.

- Ngừng hút thuốc lá.

- Không uống quá nhiều rượu.

- Tập thể dục, chơi thể thao thường xuyên, điều chỉnh tập quán sinh hoạt làm việc nghỉ ngơi phù hợp.

- Chống béo phì tăng cân.

Khi chăm sóc người bệnh cần chú ý:

- Tình trạng liệt cơ hầu họng làm nuốt khó, dễ bị sặc khi ăn uống, gây tai biến hít vào phổi. Trường hợp nhẹ thì viêm phổi, nặng hơn là nghẹt đường hô hấp gây ngừng thở và tử vong. Khi cho ăn thức ăn nên xay nhuyễn, lỏng dễ nuốt nhưng cần nhớ là phải chứa đầy đủ chất dinh dưỡng. Nếu tình trạng ăn dễ sặc, bác sĩ sẽ cho đặt ống ăn từ mũi xuống dạ dày.

- Loét xương cụt dễ xảy ra vì bệnh nhân bị liệt nằm một chỗ, không tự xoay trở được và tình trạng tai biến làm rối loạn thần kinh mạch máu dinh dưỡng da. Vì vậy người chăm sóc nên xoay trở bệnh nhân thường xuyên.

4Nhiễm trùng phổi hay gặp vì tình trạng liệt làm người bệnh nằm nhiều không thể hít thở sâu được, cộng với sự tiết nhiều đàm nhớt làm cho phổi thường xuyên bị ứ đọng các chất tiết này dễ dẫn đến viêm phổi. Để tránh những biến chứng này, người chăm sóc nên đỡ người bệnh ngồi dậy, nhắc người bệnh hít thở sâu và vỗ lưng. Vỗ lưng là việc làm rất đơn giảm mà có hiệu quả. Cách vỗ lưng đúng như sau: Đỡ người bệnh ngồi dậy xếp kín các ngón tay, lòng bàn tay hơi khum, vỗ đều 2 bên lưng từ giữa lưng lên 2 vai. Tránh động tác sai là xòe bàn tay đánh vào lưng người bệnh.

- Đau khớp vai bên bị liệt: Khi ngồi trọng lượng cánh tay kéo khớp vai sệ xuống và khi đỡ ngồi người nhà hay nắm tay bên liệt kéo bệnh nhân ngồi dậy dẫn đến dãn khớp vai. Để tránh các biến chứng này, các bạn nên treo tay bên liệt bằng miếng vải đỡ hình tam giác hay dùng một khăn lông lớn. Khi đỡ ngồi thì nâng phía sau cổ không nên kéo tay bên liệt.

BS Trung Anh (Viện Lão khoa Trung ương)

Thu Sương

Bình luận (0)
Ý kiến của bạn
Tags:

Cùng chuyên mục

Đào tạo cấp cứu ngoại viện: Từ chuyển giao kinh nghiệm Nhật Bản đến xây dựng đội ngũ nhân lực chuyên nghiệp tại Việt Nam

Đào tạo cấp cứu ngoại viện: Từ chuyển giao kinh nghiệm Nhật Bản đến xây dựng đội ngũ nhân lực chuyên nghiệp tại Việt Nam

Y tế -

GĐXH - Sau 3 năm hợp tác với Nhật Bản, Trường Đại học Y Dược, Đại học Quốc gia Hà Nội đã xây dựng được đội ngũ giảng viên nguồn, khung chương trình đào tạo Paramedic và từng bước mở rộng hoạt động huấn luyện cấp cứu ngoại viện. Tuy nhiên, để hình thành nguồn nhân lực chuyên nghiệp, yêu cầu đặt ra là phải gắn đào tạo lý thuyết với thực hành và điều kiện cấp cứu thực tế.

Hà Nội: 5 bệnh viện làm chủ kỹ thuật khó, bệnh nhân nặng không còn phải 'gánh' tiền tỷ ra nước ngoài chữa bệnh

Hà Nội: 5 bệnh viện làm chủ kỹ thuật khó, bệnh nhân nặng không còn phải 'gánh' tiền tỷ ra nước ngoài chữa bệnh

Y tế -

GĐXH - Những ca can thiệp bào thai từ trong bụng mẹ, kỹ thuật ghép tạng phức tạp hay công nghệ xạ trị Proton hàng đầu thế giới đang dần trở nên quen thuộc ngay tại các bệnh viện của Thủ đô. Bước chuyển mình mạnh mẽ của y tế chuyên sâu đang mở ra cơ hội sống khỏe và tiết kiệm chi phí lớn cho hàng triệu gia đình.

Tập huấn cấp cứu ngoại viện cho 100 bác sĩ, dược sĩ tương lai theo mô hình Nhật Bản

Tập huấn cấp cứu ngoại viện cho 100 bác sĩ, dược sĩ tương lai theo mô hình Nhật Bản

Y tế -

GĐXH - Ngày 18/11, tại Hòa Lạc, Trường Đại học Y Dược (Đại học Quốc gia Hà Nội) phối hợp với các chuyên gia Nhật Bản tổ chức tập huấn cấp cứu ngoại viện cho 100 bác sĩ, dược sĩ tương lai, góp phần trang bị kỹ năng sơ cấp cứu và nâng cao năng lực ứng phó với các tình huống khẩn cấp trong cộng đồng.

Bữa ăn bệnh viện: Cần siết chặt an toàn thực phẩm từ khâu nhập nguyên liệu đến suất ăn

Bữa ăn bệnh viện: Cần siết chặt an toàn thực phẩm từ khâu nhập nguyên liệu đến suất ăn

Y tế -

GĐXH - Không chỉ cần bảo đảm thực phẩm sạch, suất ăn trong bệnh viện còn phải đáp ứng yêu cầu dinh dưỡng và phù hợp với tình trạng bệnh lý của từng người. Trước yêu cầu sửa đổi Luật An toàn thực phẩm, việc kiểm soát nguyên liệu, chế biến, bảo quản và truy xuất nguồn gốc suất ăn bệnh viện cần được quy định chặt chẽ hơn.

Trường Đại học Y Dược bắt tay hợp tác đào tạo, nghiên cứu y khoa với Viện Karolinska

Trường Đại học Y Dược bắt tay hợp tác đào tạo, nghiên cứu y khoa với Viện Karolinska

Y tế -

GĐXH - Chiều 16/11, Trường Đại học Y Dược, Đại học Quốc gia Hà Nội (VNU-UMP) chính thức ký kết Thỏa thuận hợp tác (MoU) với Khoa Y tế công cộng toàn cầu, Viện Karolinska (Thụy Điển) – đơn vị uy tín phụ trách xét chọn và trao Giải Nobel Sinh lý học và Y học hằng năm, mở ra cơ hội thúc đẩy đào tạo và nghiên cứu y tế công cộng.

Chạy đua cứu sống sản phụ Campuchia vừa bị nhau tiền đạo vừa thuyên tắc phổi

Chạy đua cứu sống sản phụ Campuchia vừa bị nhau tiền đạo vừa thuyên tắc phổi

Y tế -

GĐXH - Đang trong ca mổ lấy thai vì nhau tiền đạo trung tâm, sản phụ 39 tuổi người Campuchia bất ngờ tụt chỉ số oxy máu, nghi thuyên tắc phổi. Nhờ phát hiện sớm biến cố và phối hợp điều trị giữa các chuyên khoa, các bác sĩ đã kiểm soát được tình trạng thuyên tắc phổi, bảo tồn tử cung cho sản phụ.

Bạn cần đăng nhập để thực hiện chức năng này!

Bạn không thể gửi bình luận liên tục. Xin hãy đợi
60 giây nữa.