Những dấu hiệu sốc nhiệt và cách sơ cứu ai cũng cần biết để không gặp họa sốc nhiệt

Nhiều ca sốc nhiệt vì nắng nóng

Khoa Hồi sức tích cực (BV TƯ Quân đội 108) trong 3 tuần đầu tháng 6 đã tiếp nhận 3 bệnh nhân bị sốc nhiệt do nắng nóng, vào viện với các triệu chứng hôn mê sâu, sốt cao trên 40 độ C, trụy tim mạch, tổn thương chức năng gan, thận và rối loạn đông máu nặng. Khoa cấp cứu (Bệnh viện Bạch Mai) liên tiếp cấp cứu cho các ca sốc nhiệt vào những ngày nắng nóng đỉnh điểm.

Một bệnh nhân bị sốc nhiệt. Ảnh minh họa.

Theo Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn T.Ư, đợt nắng nóng này nhiệt độ cao nhất phổ biến 37 - 39oC, có nơi trên 39 độ C. Do ảnh hưởng của nắng nóng gay gắt kéo dài kết hợp với độ ẩm trong không khí giảm thấp nên có thể tác động và gây tình trạng mất nước, kiệt sức, đột quỵ do sốc nhiệt đối với cơ thể của người khi tiếp xúc lâu với nền nhiệt độ cao.

Hạn chế ra ngoài khi trời nắng nóng cao điểm để tránh bị sốc nhiệt. Ảnh minh họa.

Xử trí khi có người sốc nhiệt

Mùa hè cha mẹ hay cho trẻ đi chơi, du lịch, đi học thêm... cần đề phòng tình trạng sốc nhiệt cho trẻ, và tự trang bị kiến thức xử trí sốc nhiệt hiệu quả và phòng tránh cho trẻ.

Sốc nhiệt là tình trạng đe dọa tính mạng khi nhiệt độ cơ thể tăng quá cao, khoảng 40 độ C. Sốc nhiệt xảy ra khi cơ thể con người chịu sức nóng quá lớn (khi trẻ hoạt động thể dục trong thời tiết rất nóng và ẩm lại không uống đủ nước, hoặc người lao động ngoài trời nắng nóng lâu, đi đường nắng nóng lâu... mà không cung cấp đủ nước cho cơ thể).

Sốc nhiệt có thể gây tổn thương đến hệ thần kinh trung ương và các mô khác của cơ thể, đây là một tình trạng cấp cứu cần xử trí nhanh và kịp thời nếu không có thể gây nguy hiểm đến tính mạng của trẻ.

Cách sơ cứu bị sốc nhiệt. Ảnh minh họa.

Dấu hiệu bị sốc nhiệt

- Thân nhiệt khoảng 40 độ C hoặc cao hơn;

- Mệt mỏi, chóng mặt, khát nước;

- Da ửng đỏ, nóng, tim đập nhanh;

- Nôn ói hoặc tiêu chảy;

- Căng cơ, chuột rút;

- Đi đứng khó khăn;

- Mất tập trung, rối loạn tri giác;

Triệu chứng chính của sốc nhiệt là việc tăng đáng kể nhiệt độ của cơ thể, thường là trên 40 độ C, kèm theo có thể từ thay đổi tính tình cho đến lú lẫn, hoặc hôn mê. Da có thể nóng và khô, nhưng sốc nhiệt do gắng sức thì da thường ẩm.

Vừa sơ cứu làm mát cho bệnh nhân, vừa gọi ngay xe cấp cứu. Ảnh minh họa.

Sơ cứu khi có người bị sốc nhiệt

Theo khuyến cáo của TS.BS Nguyễn An Tuấn, Trưởng phòng Cấp cứu tổng hợp, Khoa Cấp cứu (Bệnh viện Bạch Mai), khi thấy một người nghi ngờ sốc nhiệt, say nắng với biểu hiện như: mặt đỏ bừng, da nóng, khô, mệt lả, đau đầu, nôn ói thì phải khẩn trương sơ cứu hạ thân nhiệt cho người bệnh.

Việc sơ cứu ban đầu cho người bị sốc nhiệt rất quan trọng, quyết định đến việc điều trị và di chứng sau này. Trẻ em bị sốc nhiệt có thể đe dọa đến tính mạng nếu như không được xử trí kịp thời. Vì vậy khi thấy có người bị sốc nhiệt :

- Nhanh chóng đưa bệnh nhân tới chỗ mát, cởi bớt quần áo và chườm mát vào vùng cổ, nách, bẹn, lau người toàn thân. Nên sử dụng túi chườm, hoặc vải thấm nước lạnh. Có thể dùng vòi nước mát, hay xô nước mát xối lên người… Có thể tưới nước mát, hoặc nước hơi ấm lên người nạn nhân, quạt để thúc đẩy ra mồ hôi và bốc hơi... đồng thời gọi xe cấp cứu đưa đi bệnh viện. Nếu xe cấp cứu ở xa, hoặc không đến ngay được thì hỏi nhân viên y tế cách sơ cứu nạn nhân.

- Nếu nạn nhân còn tỉnh táo và có thể uống, hãy cho uống nước mát hoặc nước lạnh không chứa cồn và cafein.

- Theo dõi thân nhiệt của nạn nhân thường xuyên, liên tục làm mát cho đến khi nhiệt độ giảm xuống còn khoảng 38,3 - 38,8 độ C.

- Tuyệt đối không dùng thuốc hạ sốt cho bệnh nhân vì không có giá trị khi bị sốc nhiệt.

– Cho trẻ/ bệnh nhân uống nước (không có cồn hoặc các chất kích thích) nếu trẻ/bệnh nhân có thể uống được.

– Cho trẻ/ bệnh nhân đến ngay cơ sở y tế uy tín để được xử trí kịp thời.

Theo PGS.TS Nguyễn Tiến Dũng, nguyên Trưởng khoa Nhi, Bệnh viện Bạch Mai, say nắng, sốc nhiệt có nguy cơ xảy ra rất cao trong những ngày nắng nóng với tất cả mọi người. 

Ngọc Hà