Những dấu hiệu sốc nhiệt và cách sơ cứu ai cũng cần biết để không gặp họa sốc nhiệt
GiadinhNet – Nắng nóng ở các tỉnh phía Bắc luôn đạt ngưỡng cao từ 38-40 độ C khiến nhiều người bị sốc nhiệt. Nếu không học ngay những dấu hiệu phát hiện, cách sơ cứu sau thì rất khó xử trí khi gặp họa sốc nhiệt.
Nhiều ca sốc nhiệt vì nắng nóng
Khoa Hồi sức tích cực (BV TƯ Quân đội 108) trong 3 tuần đầu tháng 6 đã tiếp nhận 3 bệnh nhân bị sốc nhiệt do nắng nóng, vào viện với các triệu chứng hôn mê sâu, sốt cao trên 40 độ C, trụy tim mạch, tổn thương chức năng gan, thận và rối loạn đông máu nặng. Khoa cấp cứu (Bệnh viện Bạch Mai) liên tiếp cấp cứu cho các ca sốc nhiệt vào những ngày nắng nóng đỉnh điểm.

Một bệnh nhân bị sốc nhiệt. Ảnh minh họa.
Theo Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn T.Ư, đợt nắng nóng này nhiệt độ cao nhất phổ biến 37 - 39oC, có nơi trên 39 độ C. Do ảnh hưởng của nắng nóng gay gắt kéo dài kết hợp với độ ẩm trong không khí giảm thấp nên có thể tác động và gây tình trạng mất nước, kiệt sức, đột quỵ do sốc nhiệt đối với cơ thể của người khi tiếp xúc lâu với nền nhiệt độ cao.

Hạn chế ra ngoài khi trời nắng nóng cao điểm để tránh bị sốc nhiệt. Ảnh minh họa.
Xử trí khi có người sốc nhiệt
Mùa hè cha mẹ hay cho trẻ đi chơi, du lịch, đi học thêm... cần đề phòng tình trạng sốc nhiệt cho trẻ, và tự trang bị kiến thức xử trí sốc nhiệt hiệu quả và phòng tránh cho trẻ.
Sốc nhiệt là tình trạng đe dọa tính mạng khi nhiệt độ cơ thể tăng quá cao, khoảng 40 độ C. Sốc nhiệt xảy ra khi cơ thể con người chịu sức nóng quá lớn (khi trẻ hoạt động thể dục trong thời tiết rất nóng và ẩm lại không uống đủ nước, hoặc người lao động ngoài trời nắng nóng lâu, đi đường nắng nóng lâu... mà không cung cấp đủ nước cho cơ thể).
Sốc nhiệt có thể gây tổn thương đến hệ thần kinh trung ương và các mô khác của cơ thể, đây là một tình trạng cấp cứu cần xử trí nhanh và kịp thời nếu không có thể gây nguy hiểm đến tính mạng của trẻ.

Cách sơ cứu bị sốc nhiệt. Ảnh minh họa.
Dấu hiệu bị sốc nhiệt
- Thân nhiệt khoảng 40 độ C hoặc cao hơn;
- Mệt mỏi, chóng mặt, khát nước;
- Da ửng đỏ, nóng, tim đập nhanh;
- Nôn ói hoặc tiêu chảy;
- Căng cơ, chuột rút;
- Đi đứng khó khăn;
- Mất tập trung, rối loạn tri giác;
Triệu chứng chính của sốc nhiệt là việc tăng đáng kể nhiệt độ của cơ thể, thường là trên 40 độ C, kèm theo có thể từ thay đổi tính tình cho đến lú lẫn, hoặc hôn mê. Da có thể nóng và khô, nhưng sốc nhiệt do gắng sức thì da thường ẩm.

Vừa sơ cứu làm mát cho bệnh nhân, vừa gọi ngay xe cấp cứu. Ảnh minh họa.
Sơ cứu khi có người bị sốc nhiệt
Theo khuyến cáo của TS.BS Nguyễn An Tuấn, Trưởng phòng Cấp cứu tổng hợp, Khoa Cấp cứu (Bệnh viện Bạch Mai), khi thấy một người nghi ngờ sốc nhiệt, say nắng với biểu hiện như: mặt đỏ bừng, da nóng, khô, mệt lả, đau đầu, nôn ói thì phải khẩn trương sơ cứu hạ thân nhiệt cho người bệnh.
Việc sơ cứu ban đầu cho người bị sốc nhiệt rất quan trọng, quyết định đến việc điều trị và di chứng sau này. Trẻ em bị sốc nhiệt có thể đe dọa đến tính mạng nếu như không được xử trí kịp thời. Vì vậy khi thấy có người bị sốc nhiệt :
- Nhanh chóng đưa bệnh nhân tới chỗ mát, cởi bớt quần áo và chườm mát vào vùng cổ, nách, bẹn, lau người toàn thân. Nên sử dụng túi chườm, hoặc vải thấm nước lạnh. Có thể dùng vòi nước mát, hay xô nước mát xối lên người… Có thể tưới nước mát, hoặc nước hơi ấm lên người nạn nhân, quạt để thúc đẩy ra mồ hôi và bốc hơi... đồng thời gọi xe cấp cứu đưa đi bệnh viện. Nếu xe cấp cứu ở xa, hoặc không đến ngay được thì hỏi nhân viên y tế cách sơ cứu nạn nhân.
- Nếu nạn nhân còn tỉnh táo và có thể uống, hãy cho uống nước mát hoặc nước lạnh không chứa cồn và cafein.
- Theo dõi thân nhiệt của nạn nhân thường xuyên, liên tục làm mát cho đến khi nhiệt độ giảm xuống còn khoảng 38,3 - 38,8 độ C.
- Tuyệt đối không dùng thuốc hạ sốt cho bệnh nhân vì không có giá trị khi bị sốc nhiệt.
– Cho trẻ/ bệnh nhân uống nước (không có cồn hoặc các chất kích thích) nếu trẻ/bệnh nhân có thể uống được.
– Cho trẻ/ bệnh nhân đến ngay cơ sở y tế uy tín để được xử trí kịp thời.
Theo PGS.TS Nguyễn Tiến Dũng, nguyên Trưởng khoa Nhi, Bệnh viện Bạch Mai, say nắng, sốc nhiệt có nguy cơ xảy ra rất cao trong những ngày nắng nóng với tất cả mọi người.
Phòng tránh sốc nhiệt
Phòng tránh sốc nhiệt là khi trời nắng nóng cần hạn chế ra đường vào những ngày nắng nóng, nhất là trẻ em. Cha mẹ không nên cho trẻ hoạt động hay chơi quá lâu trong môi trường thời tiết nóng bức. Người lớn cũng không nên lao động, đi lại dưới trời nắng nóng cao điểm. Nếu buộc phải ở dưới trời nắng nóng lâu cần bổ sung nước, dinh dưỡng đầy đủ để tránh bị sốc nhiệt.
– Uống nhiều nước, nên chia ra uống nhiều lần trong ngày và không nên để trẻ cảm thấy khát nước rồi mới uống.
– Mặc đồ thoáng và nhẹ, và tránh mặc quá nhiều lớp áo.
– Nên cho trẻ tập thể dục vào những thời điểm mà nhiệt độ môi trường ít nóng nhất.
– Hạn chế cho trẻ ra ngoài dưới thời tiết nắng nóng oi bức.
Điều quan trọng phòng ngừa sốc nhiệt là tránh để cơ thể mất nước và không hoạt động mạnh trong những ngày thời tiết nóng ẩm.
- Nếu phải hoạt động (lao động, đi học...) nhiều trong những ngày nóng, cần bổ sung các chất điện giải (natri) và nước cho cơ thể. Uống nhiều nước (nước lọc và các thức uống thể thao bù muối và chất khoáng, các loại nước giải nhiệt...
- Tránh uống các thức uống có cồn, cafein và đường vì có thể gây mất nước.
- Thường xuyên nghỉ giải lao, mặc quần áo mỏng nhẹ, sáng màu.
- Người lao động cần mặc áo chống nắng, kính bảo hộ khi ra ngoài trời.
- Tăng cường rèn luyện sức khỏe, tăng khả năng thích nghi với thời tiết khắc nghiệt. Học cách xử trí khi gặp các vấn đề liên quan đến nắng nóng.
Có thể chống nắng bằng việc bố trí thời gian làm việc ngoài trời và nghỉ ngơi hợp lý, tránh tiếp xúc môi trường nhiệt độ cao quá lâu. Có thể thay đổi giờ học, làm việc sớm hơn 30 phút so với các mùa khác (ví như từ 7h30 lên 7 giờ sáng) để bớt phải đi lại lúc trưa nắng. Hoặc buổi chiều thì hoạt động sau 16 giờ khi trời đã dịu bớt nắng nóng.
Ngọc Hà

6 loại trái cây có hàm lượng magiê cao
Sống khỏe - 6 giờ trướcMagiê rất cần thiết cho chức năng thần kinh, điều hòa huyết áp, kiểm soát lượng đường trong máu và duy trì sức khỏe xương… nhưng nhiều người không có đủ lượng magiê trong cơ thể làm ảnh hưởng tới các quá trình này.

Nam thanh niên 28 tuổi suy tim, không đi lại được do thói quen rất nhiều bạn trẻ hay gặp
Sống khỏe - 7 giờ trướcGĐXH - Bệnh nhân được đưa đến viện do tăng cân mất kiểm soát, khó thở, phù to hai chân. Được biết, bệnh nhân thường xuyên uống nước ngọt, trà sữa, có tiền sử béo phì, gout mạn tính.

NSƯT Chí Trung tiết lộ lý do sức khỏe, căn bệnh anh mắc nguy hiểm thế nào?
Bệnh thường gặp - 11 giờ trướcGĐXH - Căn bệnh u mỡ mà NSƯT Chí Trung mắc phải là khá phổ biến, thường không gây ra những cảm giác đau đớn và nó có thể xuất hiện ở bất kỳ vị trí nào trên cơ thể.

3 nhóm người nên hạn chế ăn khoai lang
Bệnh thường gặp - 13 giờ trướcCó phải mọi người đều có thể ăn khoai lang một cách an toàn và ngon miệng? Thực tế không hoàn toàn như vậy, dù khoai lang là thực phẩm bổ dưỡng nhưng vẫn có một số người nên hạn chế.

Hé lộ về loại rượu khiến 6 du khách phải cấp cứu, người trẻ nhất tử vong
Sống khỏe - 14 giờ trướcLiên quan đến vụ 6 du khách bị ngộ độc rượu, trong đó có nam thanh niên tử vong, qua xác minh ban đầu, các ngành chức năng xác định đây là rượu sơ ri, có nguồn gốc từ tỉnh Tiền Giang.

Lần đầu tiên tại Việt Nam, bệnh nhân u phì đại tiền liệt tuyến được phẫu thuật bằng liệu pháp không đau
Y tế - 15 giờ trướcGĐXH - Lần đầu tiên tại Việt Nam các bác sĩ khoa Phẫu thuật tiết niệu và nam học, Bệnh viện E phẫu thuật thành công cho người bệnh mắc u phì đại tiền liệt tuyến (khoảng 40g) bằng liệu pháp vi nhiệt tạo hơi nước (Rezum).

Đo đường huyết ở người bệnh tiểu đường, đường huyết cao bao nhiêu là nguy hiểm?
Bệnh thường gặp - 16 giờ trướcGĐXH - Đo đường huyết ở thời điểm bất kỳ trong ngày sẽ nguy hiểm khi đường huyết > 200 mg/dL đối với cả bệnh nhân mắc và không mắc bệnh tiểu đường.

10 lưu ý về chế độ dinh dưỡng cho bệnh sởi
Sống khỏe - 18 giờ trướcNgười mắc bệnh sởi cần một chế độ ăn uống đầy đủ dinh dưỡng để tăng cường hệ miễn dịch và nhanh chóng phục hồi.

Người đàn ông đột tử sau trận đấu tennis
Sống khỏe - 1 ngày trướcNgày 1/4, Bệnh viện E đã tiếp nhận một bệnh nhân nam 41 tuổi do xe cấp cứu 115 đưa đến trong tình trạng nguy kịch, ngừng tuần hoàn sau khi chơi tennis.

Ra mắt mô hình điểm 'An toàn trên không gian mạng, vững vàng trong chuyển đổi số' tại Bệnh viện Sản Nhi Nghệ An
Sống khỏe - 1 ngày trướcMô hình ra đời nhằm xây dựng Bệnh viện Sản Nhi Nghệ An trở thành điểm sáng trong công cuộc chuyển đổi số, đảm bảo an toàn, an ninh mạng và bảo vệ dữ liệu cá nhân.

Đo đường huyết, chỉ số đường huyết bao nhiêu thì mắc bệnh tiểu đường?
Bệnh thường gặpGĐXH - Nếu chỉ số đường huyết thường xuyên trong khoảng 5.6 đến 7 mmol /l thì được xem là bị tiền đái tháo đường, nếu vượt quá 7mmol/l và HbA1C ≥ 6,5 mmol.l thì có thể bệnh nhân đã mắc bệnh tiểu đường.