Những hệ lụy nguy hại từ mặt trái của công nghệ siêu âm thai nhi

Hiện nay nước ta đang báo động tình trạng mất cân bằng giới tính của trẻ được sinh ra. Do tư tưởng trọng nam khinh nữ nên tỷ lệ trẻ nam nhiều hơn nữ, cứ 113,8 bé trai thì có 100 bé gái. 

Để ngăn chặn việc lựa chọn dẫn đến tự ý tìm cách chấm dứt thai kỳ, các cơ sở y tế không được tiết lộ về giới tính thai nhi cho người mẹ và gia đình biết khi siêu âm theo quy định.

Việc lựa chọn giới tính thai nhi trước khi mang thai là một vấn đề đang còn nhiều tranh luận có liên quan đến khía cạnh đạo đức và cân bằng sinh học về mặt giới tính.

Y học đã xác định việc sinh con trai hay gái phụ thuộc vào tinh trùng mang nhiễm sắc thể X hay Y của người chồng; trứng của người vợ chỉ mang một loại nhiễm sắc thể giới tính X.

Nếu tinh trùng của người chồng mang nhiễm sắc thể X thụ tinh với trứng của người vợ sẽ tạo ra con gái; khi tinh trùng của người chồng mang nhiễm sắc thể Y thụ tinh với trứng của người vợ sẽ tạo ra con trai.

Như vậy vấn đề sinh con trai hay gái phụ thuộc nhiều vào người chồng, không phải do người vợ nhưng có một số người dân thiếu hiểu biết, đặc biệt là ông bà lớn tuổi thường cho rằng nguyên nhân con cháu không sinh được con trai để nối dõi họ tộc là do người vợ không có khả năng này.

Các nhà khoa học đã đưa ra một số phương pháp thường áp dụng để lựa chọn giới tính thai nhi là phương pháp Shettles, chọn lọc tinh trùng và thụ tinh nhân tạo, thực hiện chế độ ăn...

Chọn lọc tinh trùng và thụ tinh nhân tạo.

Tuy nhiên, bên cạnh sự tiến bộ của khoa học giúp thỏa mãn nhu cầu của nhiều người thì việc lựa chọn giới tính thai nhi đã và đang để lại hệ lụy sâu sắc. 

Mở đầu là việc lựa chọn giới tính trước sinh phản ánh tình trạng bất bình đẳng giới sâu sắc, thậm chí còn làm gia tăng thêm sự bất bình đẳng giới như: nhiều phụ nữ phải kết hôn sớm hơn, tỷ lệ ly hôn và tái hôn của phụ nữ sẽ tăng cao, tình trạng bạo hành giới, mua dâm, mua bán phụ nữ sẽ gia tăng,...

Theo các nhà khoa học xã hội, tác động chính của hiện tượng mất cân bằng giới tính sẽ liên quan tới quá trình hình thành và cấu trúc gia đình, đặc biệt là hệ thống hôn nhân. Nam giới trẻ tuổi sẽ bị dư thừa so với tỷ lệ nữ giới đang giảm dần trong cùng một thế hệ, và kết quả là họ có thể phải đối mặt với những khó khăn nghiêm trọng khi tìm kiếm bạn đời.

Sẽ diễn ra tình trạng trì hoãn hôn nhân trong nam giới hoặc gia tăng tỷ lệ sống độc thân. Ðiều này sẽ tác động ngược lại truyền thống gia đình phụ hệ (theo họ cha) trong tương lai. Một tỷ lệ lớn nam giới độc thân sẽ không thể duy trì gia đình phụ hệ như trước đây.

Nếu không có can thiệp hiệu quả để giảm mất cân bằng giới tính khi sinh thì sau 20-30 năm nữa Việt Nam sẽ có 4,3 triệu thanh niên ít có cơ hội lấy được vợ trong nước. Dù làm tốt can thiệp để giảm mất cân bằng giới tính khi sinh thì con số đó cũng còn tới 2,3 triệu nam giới.

Dù có quy định cấm siêu âm xác định giới tính nhưng sau một năm triển khai đề án kiểm soát mất cân bằng giới tính khi sinh giai đoạn 2016-2025, Bộ Y tế phối hợp các địa phương đã tổ chức 3.667 đợt kiểm tra, giám sát đối với 487 cơ sở cung cấp dịch vụ siêu âm, phá thai nhưng số cơ sở bị xử lý sai phạm chỉ đếm trên đầu ngón tay. Riêng tại Hà Nội, từ đầu năm 2017 đến nay cũng mới xử phạt được 2 nhà sách cung cấp sách sinh con theo ý muốn với mức phạt 2 triệu đồng.

Vì vậy, để làm giảm tình trạng mất cân bằng tỷ số giới tính khi sinh như phải tiến hành đồng bộ các giải pháp từ truyền thông chuyển đổi hành vi trong đó có việc tuyên truyền, vận động, giáo dục, thuyết phục người dân thấy hết được nguy cơ của việc mất cân bằng tỷ số giới tính khi sinh để mọi người tự giác thực hiện, không tham gia vào quá trình lựa chọn trước sinh mới thật sự mang lại hiệu quả bền vững, đồng thời triển khai các giải pháp về kinh tế như chuyển đổi cơ cấu ngành nghề, bảo đảm an sinh xã hội,... đến việc xử lý các vi phạm theo quy định của pháp luật.

Lily (th)