Những quả "bom" khổng lồ giữa Thủ đô: Lửa ngút trời mới giật mình

Vụ cháy kéo dài 5 giờ liền trong nỗi lo hơn 1000m3 xăng phát nổ sẽ gây ra thảm họa. Ảnh: Bích Ngọc.

 

Suốt từ 13h đến gần 18h ngày 3/6, trạm xăng dầu quân đội đối diện Bệnh viện 108 đầu đường Trần Hưng Đạo, gần đoạn giao cắt với Trần Khánh Dư ngùn ngụt lửa và khói đen bốc cao cả trăm mét. Hàng trăm lính cứu hỏa chuyên nghiệp cùng hàng chục xe chữa cháy bất chấp 2 quả “bom” xăng khổng lồ trên và dưới mặt đất có khả năng phát nổ bất cứ lúc nào, đã “đuổi” thành công “bà hỏa” sau 5 giờ chiến đấu. Kết quả, 9 chiến sĩ bị bỏng phải nhập viện. Hai căn nhà sát cạnh cháy thành tro. Nhiều ôtô, xe máy trơ khung. Xe bồn và công trình trạm xăng cũng bị thiêu rụi. Nhưng may mắn, không có người thiệt mạng. Lửa đã được dập tắt, song hơi nóng của nó vẫn còn thổi mạnh vào nhà chức trách khi Hà Nội đang sở hữu khoảng 500 cây xăng. Và rất nhiều trong số này như những “quả bom” khổng lồ giữa Thủ đô.

PV Báo GĐ&XH đã tiến hành khảo sát nhiều cây xăng trong nội thành Hà Nội và ghi nhận, một số cây xăng không tuân theo một quy chuẩn nào về khoảng cách an toàn đối với công trình công cộng và khu dân cư. Cây xăng của hãng Total trên phố Nguyễn Công Trứ (quận Hai Bà Trưng) nằm đối diện bãi đỗ xe cao tầng, phía trên là chằng chịt dây điện, bên cạnh là các cửa hàng cơ khí, sau lưng là nhà dân san sát, khoảng cách tới mỗi công trình liền kề chỉ chưa đầy 10 bước chân. Bà Ngô Phương Thuận – chủ quầy hàng khô trong chợ Nguyễn Công Trứ cách trạm xăng không xa phản ánh: “Nhìn thấy cây xăng ấy cháy, dân chúng tôi ở đây càng khiếp. Nhà tập thể quanh đây đều cũ nát, điện đóm chập cháy liên tục, lỡ mà cháy nhà rồi lan sang cây xăng này thì không biết hậu quả thế nào”.

Cũng sống cạnh quả “bom” khổng lồ từ lâu nhưng bây giờ mới giật mình là các hộ dân ở khu vực phường Cống Vị (quận Ba Đình). Cây xăng tại ngã tư Đội Cấn – Liễu Giai không chỉ cản trở giao thông từ hướng Liễu Giai – Văn Cao vào Đội Cấn, Đốc Ngữ mà còn tiềm ẩn hiểm họa khôn lường. Đáng sợ hơn, ngay sau lưng cây xăng này là chợ Cống Vị với tạp nham hàng hóa ăn uống, thiết bị điện, bếp núc. Diện tích cây xăng còn chật hẹp đến mức một xe ôtô lùi đã khiến 2 người chết và một số người bị thương vào tháng 6/2010.

Tương tự, trạm xăng dầu quân đội – Bộ tư lệnh pháo binh trên phố Đội Cấn (đoạn giáp đường Bưởi, cách UBND phường Cống Vị 15m, cách Trường tiểu học Hoàng Diệu 30m) còn khiến cư dân khu vực này hãi hơn khi nó nằm sát cạnh khu bếp của nhà hàng Thúy Nga Plaza. Sự nguy hiểm của cây xăng này từng được Báo GĐ&XH phản ánh vào tháng 6/2012 với thông tin Sở Công Thương Hà Nội khẳng định nó không đảm bảo giao thông, không đảm bảo an toàn phòng cháy, không đủ điều kiện kinh doanh, kể cả cấp phép tạm thời. Thế nhưng đến nay nó vẫn hoạt động.

 

Những ví dụ trên nếu chiếu theo Tiểu chuẩn Việt Nam (TCVN) 4530-2011 do Bộ KH&CN công bố năm 2011 thì đều không đạt về khoảng cách an toàn từ cột bơm và cụm bể đến ranh giới công trình ngoài khu vực cửa hàng. Ngay với cây xăng quân đội bị cháy chiều 3/6, khoảng cách từ quán cơm bình dân sát cạnh cũng được xem là nguồn kích lửa nguy hiểm trong trường hợp xảy ra rò rỉ xăng dầu.

 

Giám đốc Sở cảnh sát PCCC Nguyễn Đức Nghi. Ảnh:Việt Nguyễn.

Tiêu chuẩn này nêu rõ các khoảng cách tối thiểu từ cửa hàng cấp 1, 2, 3 (theo tổng dung tích) tới nơi sản xuất có phát lửa hoặc tia lửa, tới công trình công cộng, tới công trình dân dụng và công trình khác ngoài cửa hàng, khoảng cách tới đường dây điện, dây tín hiệu… Theo đó, cột bơm của các cây xăng phải cách tối thiểu 50m tới công trình công cộng dù ở cấp độ nào, cách nhà dân từ 5 đến 25m… Ngoài ra, về “ngành dọc”, các công ty xăng dầu đầu mối cũng đặt ra quy định an toàn cho các đại lý. Và ở lĩnh vực quản lý nhà nước, một trạm xăng thì được ít nhất 4 sở, ngành “quản”. Ví dụ, Sở Công Thương lo giấy chứng nhận điều kiện kinh doanh; Sở Quy hoạch – Kiến trúc lo giới thiệu địa điểm, cấp chứng chỉ quy hoạch, phương án thiết kế sơ bộ; Sở Xây dựng hướng dẫn cấp phép xây dựng, quản lý công trình, các thủ tục liên quan đến thiết kế cơ sở của cây xăng; Sở Cảnh sát PCCC xem xét chấp thuận địa điểm công trình, kiểm tra về phòng cháy… Song, sai phạm vẫn tràn lan, người dân tiếp tục sống chung với những quả “bom” khổng lồ.

Theo thông tin Thiếu tướng Nguyễn Đức Nghi - Giám đốc Sở Cảnh sát PCCC Hà Nội công bố chiều 4/6, hiện có hơn 110 cửa hàng xăng dầu vi phạm ở các mức độ khác nhau. Riêng 6 tháng đầu năm 2013, lực lượng cảnh sát PCCC Hà Nội kiểm tra 28 cửa hàng. Số tiền phạt thì khiêm tốn, trên 100 triệu đồng. Rất nhiều cây xăng mang ẩn họa cũng nằm trong số này. Hà Nội đã có chủ trương di dời từ lâu nhưng chưa thực hiện được. Thiếu tướng Nguyễn Đức Nghi cho biết, hiện tại chưa có cây xăng nào được di dời, tuy nhiên, chưa rõ danh sách 10 cây xăng nào sẽ bị “trảm” theo quy hoạch 5059 của UBND TP Hà Nội về duyệt quy hoạch hệ thống cửa hàng xăng dầu trên địa bàn đến năm 2020.

Và ông Nghi còn khiến dư luận giật mình hơn khi tiết lộ một việc khá chua xót: “Cả lực lượng chữa cháy của Hà Nội chỉ có 50 bộ quần áo chống lửa, phân phát về các phòng thì còn được bao nhiêu?”. Và mỗi bộ này có giá trên 300 triệu đồng, nên mới có hình ảnh cảnh sát mặc sắc phục bình thường và bị lửa cháy lan vào người trong lúc chiến đấu với “bà hỏa” hôm 3/6.

 

Thiệt hại trong vụ cháy trạm xăng dầu quân đội ở 2B Trần Hưng Đạo: Cháy toàn bộ xe téc, 1 cửa hàng bán cơm, 1 xưởng sửa xe nhỏ, 1 ôtô 4 chỗ, 2 người trong quán cơm bị bỏng nhẹ. Trong 9 cảnh sát nằm ở Bệnh viên Xanh Pôn, có 2 người bỏng độ 3. Giám đốc Sở Cảnh sát PCCC Hà Nội: “Chúng tôi đã mời cơ quan hình sự quân đội, các cơ quan kỹ thuật của Bộ Công an để điều tra nguyên nhân. Nhưng sơ bộ ban đầu cho thấy, do tắc trách của người bơm xăng từ xe téc xuống bể ngầm đã không trông coi lúc bơm, xăng rò rỉ, chảy xuống rãnh, lan ra đến quán cơm sát cạnh, bị hơi nóng của lò than làm bùng lên, lan ngược trở lại xe téc. Rất may mắn, cả xe téc và bể xăng không phát nổ.”