Những “tiếng hát át tiếng sóng” ở quần đảo Trường Sa

Đoàn Biển Xanh biểu diễn cùng các chiến sĩ. Ảnh: Thanh Hà

Hát cho nhau nghe mỗi tối

Không phải ngẫu nhiên mà mỗi đoàn công tác đến với Trường Sa đều có đoàn văn công đi cùng. Họ là những người cùng với các chiến sĩ trên đảo tổ chức chương trình biểu diễn để giao lưu cùng đoàn, mang lời ca tiếng hát phục vụ các cán bộ, chiến sĩ trên đảo. Đoàn văn công trên chuyến thăm quần đảo Trường Sa của chúng tôi đến từ Nhà hát Biển Xanh, Bình Thuận. Hơn 30 năm thành lập nhưng đây là lần đầu tiên, nhà hát này đến với Trường Sa nên các ca sĩ đều mang trong mình tâm trạng háo hức, hồi hộp.

Mỗi khi rời tàu vào đảo, thành phần đi được xếp theo thứ tự: Xuồng mạn phải, đi đầu tiên là Thủ trưởng đoàn công tác cùng trưởng các đoàn. Xuồng mạn trái ưu tiên cho đoàn văn công và báo chí. Nhưng lúc về thì khác, không bắt buộc tuân theo thứ tự nhưng đoàn văn công thì tự xác định, luôn là người về sau cùng. Họ phải lo thu dọn sân khấu, thay phục trang… nhưng đôi khi, sự muộn ấy còn là bởi cứ quyến luyến mãi với các chiến sĩ hải quân trên đảo. Họ thay lời chào bằng câu hát, bằng những cái ôm thật chặt đầy lưu luyến.

Để biểu diễn ở Trường Sa, đoàn Biển Xanh lựa chọn cho mình những “chiến binh” đa năng nhất. Họ không chỉ biết hát mà còn biết nhảy, chơi được các nhạc cụ, nhằm mang đến những tiết mục đặc sắc nhất cho các chiến sĩ. Thế nhưng, có những điểm đảo, chúng tôi khó mà phân định được các ca sĩ chuyên nghiệp này với các chiến sĩ, bởi trên đảo cũng không hiếm các “nhân tài” văn hóa văn nghệ.

Tại đảo Sinh Tồn, nhiều ánh mắt thán phục hướng về các tiết mục biểu diễn của chiến sĩ Võ Ngọc Ẩn và Nguyễn Đức Lê Huy. Các anh hát nhóm, bè phối với nhau chẳng khác gì một nhóm nhạc thực thụ. Trong lúc làm khán giả xem tiết mục của đoàn Biển Xanh, Ngọc Ẩn ngẫu hứng nhảy lên sân khấu biểu diễn các điệu nhảy vô cùng điêu luyện. Ngọc Ẩn cho biết, anh mê nhảy múa từ nhỏ. Trước khi nhập ngũ, anh là thành viên của một nhóm nhảy ở Bình Thuận. Lê Huy cũng vậy, đã kiếm được tiền đi hát ngay từ khi đi học ở Trường ĐH Khánh Hòa.

Dù có đam mê ca hát nhưng cả Lê Huy và Ngọc Ẩn cho biết, sẽ không theo đuổi sự nghiệp ca sĩ mà nguyện gắn bó với hải quân. Chúng tôi hỏi: “Khi buồn thì các anh làm gì?”, Ngọc Ẩn cho biết: “Chúng tôi hát, hầu như tối nào cũng hát, để vơi đi nỗi nhớ nhà. Nhưng hát xong lại nhớ hơn. Tuy vậy, điều quan trọng là chúng tôi được bài hát chia sẻ, nói hộ lòng mình”. Với Lê Huy, anh cho biết, không thích hát những bài ủy mị mà thích dòng nhạc hiện đại, cập nhật được xu hướng của thế giới, như nhạc của Trúc Nhân, Vũ Cát Tường…

Do phải nhường diện tích cho đoàn công tác đến thăm nên các chiến sĩ và đoàn văn công chỉ lấy mảnh chiếu làm sân khấu, ngồi vòng tròn để hát cho nhau nghe. Không cả micro, chỉ có cây đàn ghi-ta là nhạc cụ duy nhất, những ca khúc quen thuộc như: “Nơi đảo xa”, “Biển đảo quê hương”, “Gần lắm Trường Sa”, “Tổ quốc nhìn từ biển”… được cất lên từ chính nơi sinh ra nó, lại do những “nghệ sĩ” là chiến sĩ biểu diễn đã mang lại sự lay động đến tận cùng về cảm xúc cho người nghe. Như nhạc sĩ Minh Quang đã nói hộ lòng các chiến sĩ hải quân trong ca khúc “Cây đàn ghi-ta một dây”: “Hát cho hoàng hôn xuống át tiếng sóng/Hát cho mặt trời lên át tiếng gió/Câu tâm tình gửi biển, dù rằng đảo xa/Câu ước hẹn với gió dù đàn một dây/Vẫn ngân vang biển những bài tình ca...”.

Những trải nghiệm để đời

Hai “cây văn nghệ” của đảo Sinh Tồn: Võ Ngọc Ẩn (phải) và Nguyễn Đức Lê Huy.

Nếu như các chiến sĩ hiếm khi được xem các đoàn đến biểu diễn thì với các nghệ sĩ, đây cũng là trải nghiệm hiếm có trong cuộc đời của mình. Là nhạc sĩ trong đoàn Biển Xanh, từng đi biểu diễn nhiều nơi trong gần 10 năm qua nhưng anh Nguyễn Trọng Bình cho biết: “Tôi chưa bao giờ có được những cảm xúc tuyệt vời như vậy. Chuyến đi phải di chuyển nhiều, thời tiết nắng nóng nên ảnh hưởng khá nhiều đến giọng của các ca sĩ. Có người bị khàn tiếng nhưng khi ngồi với các chiến sĩ, mọi mệt mỏi như tan biến hết. Họ hát như thể nếu không tranh thủ thì sẽ không còn cơ hội nào để có được không khí như vậy nữa”.

Như anh Nguyễn Trọng Bình, dù là nhạc sĩ nhưng đến với Trường Sa, anh đảm đương hết các nhiệm vụ, từ MC, hát, chơi đàn, cho đến cả nhảy múa khi “xung”. Tốt nghiệp Nhạc viện TPHCM nhưng anh chọn cho mình cách trở về quê để phục vụ những nơi ít có cơ hội được nghe các nghệ sĩ biểu diễn. Anh tâm sự: “Ở Sài Gòn sẽ tốt cho việc phát triển nhưng có đi mới hiểu rằng, làm nghệ sĩ, điều hạnh phúc nhất là được hát cho những khán giả thực sự cần mình. Ở đây, hát trong vòng tay của các chiến sĩ, tôi không còn nghĩ mình đang phục vụ hay mang lời ca tiếng hát đến cho các chiến sĩ mà đúng ra là các chiến sĩ đang truyền cảm hứng sống cho chúng tôi. Để chúng tôi hiểu mình cần phải đến những nơi như thế này nhiều hơn nữa”.

Nhạc sĩ Nguyễn Trọng Bình cũng cho biết, anh có thể chơi được 43 loại nhạc cụ khác nhau, từ bộ gõ, bộ kèn, bộ hơi… nhưng chơi giỏi nhất là piano. Đến với Trường Sa, anh học thêm được một nhạc cụ mới đó là “bộ ốc”, “bộ nồi”- những nhạc cụ tự chế từ bất cứ cái gì phát ra âm thanh.

Thanh Hà