Nỗi lo mùa tựu trường

Năm nay, Hà Nội chưa tăng học phí, nhưng nỗi lo mang tên lạm thu, cùng với việc tăng giá sách giáo khoa… khiến nhiều phụ huynh phấp phỏng khi con tựu trường.

 

Sau khi "gồng mình" để có được một chỗ học đầu cấp cho con, bước vào năm học mới, các phụ huynh lại "nơm nớp" trước nỗi lo lạm thu tiền trường. Mặc dù Sở GD&ĐT thành phố vừa có thông báo, trong năm học 2011-2012, các trường công lập Hà Nội giữ nguyên mức học phí như năm ngoái; đồng thời yêu cầu các trường phải đặc biệt lưu ý khi triển khai việc thu - chi dịp đầu năm học; quy định rõ đâu là khoản thu hộ, thu theo thỏa thuận, thu tự nguyện... cùng những khoản không phải đóng góp trong năm học tới, tuy nhiên nhiều phụ huynh cho rằng, họ rất sợ với những khoản "thỏa thuận" và "tự nguyện".

 

Năm học mới đã cận kề, các phụ huynh vẫn canh cánh nỗi lo tiền trường đầu năm. Ảnh: Chí Cường

Thở dài khi được hỏi đến những khoản đóng góp của con đầu năm học, chị Lê Thùy Linh (Hạ Đình, Thanh Xuân) e ngại: "Mỗi dịp đầu năm học, nghĩ đến chuyện đóng tiền học cho con là thấy ớn rồi. Hai con (sinh đôi) đang học lớp 3 tiểu học thôi nhưng năm ngoái cũng phải đóng liền một khoản gần 5 triệu đồng/2 cháu, với các khoản tiền như cơ sở vật chất, quỹ lớp, quỹ phụ huynh, nước uống, tiền điện điều hòa nhiệt độ... Tôi nghĩ, năm nay số tiền đóng góp đầu năm học sẽ cao hơn".

Còn chị Đinh Thu Hà, kinh doanh ở chợ Hàng Da cho biết: "Năm ngoái, tôi cũng phải đóng cho cậu con trai út (học ở trường THCS B.V.Đ) hơn 2 triệu đồng, có cả các khoản quỹ lớp 500.000đ/học kỳ, quỹ hội phụ huynh 200.000đ/học kỳ... Còn cậu con trai lớn học lớp 10 cũng được nhà trường kêu gọi đóng góp tiền xây sân, mua máy lọc nước, sửa chữa hệ thống máy tính... Các khoản thu gộp lại cũng gần 3 triệu đồng. Năm nay, nhà trường đang "dự định" nhiều phương án cải tạo, nâng cấp nên chắc chắn khoản thu sẽ cao hơn".

Theo như quy định mới của Sở GD&ĐT Hà Nội, cha mẹ học sinh có quyền từ chối những khoản đóng góp mà ban đại diện cha mẹ học sinh lớp, trường yêu cầu nếu không bảo đảm nguyên tắc tự nguyện và không đúng nội dung chi mà cha mẹ học sinh đã thỏa thuận. Tuy nhiên, trên thực tế nhiều trường vẫn "làm ngơ" trước các khoản thu "tự nguyện" rất cao bởi đơn giản, những khoản thu ấy rốt cuộc cũng để phục vụ các hoạt động của nhà trường như tăng cường các trang thiết bị, nâng cấp cơ sở hạ tầng...

 

Không chỉ lo lắng trước thực trạng "lạm phát" tiền trường, nhiều phụ huynh cũng đang phải đối mặt trước những khoản tiền không nhỏ từ việc mua sách giáo khoa, tập viết, đồ dùng học tập, đồng phục học sinh... đang có xu hướng tăng "đột biến" so với năm trước. Điển hình, theo công bố của Nhà xuất bản Giáo dục, giá sách giáo khoa năm nay tăng trung bình 16,9% so với năm 2010. Có đến 193 tên sách điều chỉnh giá bìa, chẳng hạn: bộ sách giáo khoa lớp 1 gồm 6 cuốn, có giá 47.500đ; bộ sách giáo khoa lớp 6 gồm 12 cuốn và sách Tiếng Anh có giá 97.700đ; ở cấp THPT, giá các bộ sách giáo khoa thấp nhất là 113.700đ, cao nhất là 143.000đ.

Chị Trần Thanh Tâm có con gái học lớp 8 trường N.T (Thanh Xuân) cho biết: "Mới nghe nói tăng giá sách năm nay mà thấy hoảng. Đành rằng phải tăng giá, nhưng tăng đến gần 17% thì quá nhiều. Hơn nữa, số lượng sách tham khảo cũng rất nhiều và giá thì cao hơn hẳn so với giá sách giáo khoa. Ngoài ra, tôi thấy giá một số đồ dùng học tập của các cháu cũng tăng so với năm trước. Năm nay, tiền công may đồng phục cũng tăng gần gấp đôi so với năm trước. Tôi mới đặt may 2 bộ đồng phục cho con mà hết gần 1 triệu đồng, năm trước chỉ gần 600.000đ".

Năm nay có con trai lớn vào lớp 1, anh Tô Văn Tuấn (ở quận Hoàng Mai) cũng phải sắm sửa rất nhiều thứ làm "hành trang" cho cậu ấm. Anh Tuấn cho biết:  "Tôi vừa đi mua các dụng cụ học tập, ba lô, giày dép... tất cả hết gần 2 triệu đồng. Vào đầu năm học, chắc cũng phải tốn thêm vài triệu đồng để mua thêm sách giáo khoa, tập viết, đồ dùng học tập theo yêu cầu của nhà trường".

Mới đây bà Phạm Thị Hồng Nga, Phó Giám đốc Sở GD&ĐT Hà Nội cũng đã thẳng thắn trình bày trước hội nghị "Tổng kết năm học 2010-2011, phương hướng nhiệm vụ năm học 2011-2012", với những tồn tại, khó khăn: "Mức độ phát triển và chất lượng giáo dục giữa các trường, các vùng miền còn có sự chênh lệch. Tại một số đơn vị, chưa đảm bảo vệ sinh, phòng học bộ môn còn hạn chế. Việc thực hiện quy chế công khai, công tác quản lý thu - chi đầu năm học ở một số trường còn lúng túng, chưa rõ ràng, tạo dư luận trong cha mẹ học sinh...".

Cùng với nỗi lo của phụ huynh về tiền trường, tăng giá sách giáo khoa, đồ dùng học tập, đồng phục... là những khó khăn, tồn tại của ngành giáo dục Hà Nội. Xem ra, năm học mới đã cận kề, nhưng nỗi lo tiếp tục thêm dài.

 

Không được thu tiền đóng góp xây dựng trường   Sở GD&ĐT Hà Nội vừa ban hành hướng dẫn tăng cường quản lý thu chi trong các trường học năm học 2011-2012, trong đó nêu rõ những khoản thu bắt buộc, các khoản thu thỏa thuận và những khoản nhà trường không được thu... để tránh tình trạng lạm thu đầu năm học. Theo đó, đối với các trường công lập thực hiện thu chi học phí theo các quyết định thu, chi học phí của từng địa phương ban hành trước khi hợp nhất. Các trường tuyệt đối không được thu tiền đóng góp xây dựng trường. Đối với khoản thu bảo hiểm thân thể, không giao cho giáo viên chủ nhiệm thu bởi đây là khoản thu tự nguyện, cha mẹ học sinh có quyền lựa chọn loại hình bảo hiểm. Với các khoản thu thỏa thuận, nhà trường phải công khai, có văn bản thoả thuận tới từng cha mẹ học sinh trên tinh thần tự nguyện và có sự thống nhất trong ban giám hiệu nhà trường; không được thu gộp nhiều khoản vào đầu năm học. Đối với đóng góp kinh phí của cha mẹ học sinh cho Ban đại diện cha mẹ học sinh, phải theo nguyên tắc tự nguyện, cha mẹ học sinh có quyền từ chối đóng góp nếu thấy không hợp lý. Riêng đối với các cơ sở GD&ĐT ngoài công lập, được tự quyết định mức thu học phí, phải thông báo công khai mức học phí cho từng năm học và dự kiến cả khoá học. Sở GD&ĐT Hà Nội cho biết, năm 2011 ngân sách nhà nước cấp theo định mức phân bổ ngân sách mới nên đối với những khoản thu để chi cho công tác bảo vệ, vệ sinh, an ninh, trông giữ xe đạp... các trường tự cân đối trong nguồn kinh phí được giao, tuyệt đối không được thu của học sinh. Những khoản thu sai qui định phải trả lại học sinh và hiệu trưởng nhà trường chịu trách nhiệm trước cơ quan quản lý cấp trên về các khoản thu chi trong nhà trường.

 

Ngô Quang Huy