“Nóng” giá xăng, dầu và lương của EVN

Lương 7,3 triệu đồng/tháng của cán bộ ngành điện đang được dư luận bàn luận sôi nổi. Ảnh: Chí Cường

Điện và xăng dầu, hai ngành có ảnh hưởng nhiều đến đời sống dân sinh đã chiếm phần lớn thời gian chất vấn và trả lời chất vấn của Bộ trưởng Bộ Tài chính Vương Đình Huệ trong phiên họp ngày 24/11. Trong đó, kịch bản và lộ trình tăng giá điện, xăng dầu và lương của Tập đoàn điện lực Việt Nam  (EVN) cao hay thấp đã được "mổ, xẻ".

 

Kịch bản giá điện 2012

 

Nội dung chất vấn và trả lời chất vấn tại kỳ họp thứ 2 sẽ được khép lại sau khi Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng đăng đàn sáng 25/11. Thủ tướng sẽ tập trung vào các nội dung sau: Công tác điều hành, thực hiện thắng lợi nhiệm vụ kế hoạch 2011 - 2012 và những năm tiếp theo; Tái cấu trúc nền kinh tế; Thực hiện ba đột phá (hoàn thiện thể chế kinh tế, phát triển nguồn nhân lực, xây dựng cơ sở hạ tầng); Giảm nghèo.

Phần trả lời chất vấn trước Quốc hội của Bộ trưởng Bộ Tài chính Vương Đình Huệ liên quan đến hàng loạt các câu hỏi về điều hành giá điện, xăng dầu... Theo Bộ trưởng Vương Đình Huệ, cần kiên trì nguyên tắc thị trường, tức là không bao cấp tràn lan và đảm bảo doanh nghiệp có mức lãi phù hợp. Điều này không mâu thuẫn với việc Nhà nước quản lý về giá. Bộ trưởng cũng cho biết, kịch bản giá điện năm 2012 vẫn theo nguyên tắc điều chỉnh dần.

 

Liên quan tới giá xăng dầu, Bộ trưởng Vương Đình Huệ chia sẻ, điều hành giá xăng dầu cũng phải theo thị trường thế giới. Năm 2011, giá xăng dầu trong nước điều chỉnh 4 lần bởi giá thế giới "nhảy múa". Trao đổi thêm với các đại biểu Quốc hội về vấn đề tiếp cận giá thị trường của các mặt hàng thiết yếu như điện, xăng dầu, Phó Thủ tướng Hoàng Trung Hải nói: "Lộ trình đã có, chỉ là tốc độ đi như thế nào. Thị trường ở đây là cạnh tranh minh bạch, chống độc quyền, bảo vệ lợi ích cho người tiêu dùng. Phải làm từng bước một bởi cần tính tới ổn định kinh tế vĩ mô và sức chịu đựng của nền kinh tế. Nếu không đưa giá tiếp cận thị trường, sẽ không cách gì xóa được độc quyền. Nếu cố níu giữ cơ chế giá bao cấp, sẽ không bao giờ có đủ hàng hóa, rồi còn phát sinh thêm xin - cho, tiêu cực...".

 

Rà soát lương EVN

 

Một vấn đề không nằm trong nội dung chuẩn bị cho phiên chất vấn nhưng lại rất "nóng" bên hàng lang nghị trường và trên các phương tiện truyền thông những ngày qua là câu chuyện "đau lòng về mức lương cán bộ ngành điện". Bộ trưởng Vương Đình Huệ và Bộ trưởng Bộ Công Thương Vũ Huy Hoàng cũng thẳng thắn bày tỏ quan điểm về vấn đề này.

 

Bộ trưởng Vũ Huy Hoàng giải thích, thu nhập của lao động ngành điện là cao hay thấp phải dựa vào 3 yếu tố: Mức thu nhập của người lao động làm công ăn lương của cả nước; những doanh nghiệp cùng lĩnh vực sản xuất kinh doanh; cùng khu vực doanh nghiệp. Lẽ ra, lãnh đạo EVN phải công bố chi tiết. Riêng các loại phụ cấp ngành điện được hưởng do tính đặc thù như an toàn điện, độc hại nguy hiểm đã chiếm tới 25% tiền lương. Lãnh đạo EVN phải có phân tích chi tiết hơn thì sẽ tạo được sự chia sẻ của dư luận.

 

Tuy nhiên, đại biểu Lê Thị Nga (Thái Nguyên) chất vấn: "Lương cao tốt thôi, nhưng nếu làm ăn lỗ nặng, phục vụ chất lượng chưa tốt thì sao cử tri đồng tình được? Người dân, doanh nghiệp chỉ có một con đường mua hoặc bán điện với EVN, độc quyền còn kéo dài tới bao giờ?". Bày tỏ ý kiến đồng tình, đại biểu Ngô Văn Minh (Quảng Nam) chất vấn: "Bao giờ ngành điện mới hết lỗ? Có nên chịu đau một lần để tính đúng, tính đủ chi phí, để rồi từ đó không phải lo tăng giá điện nữa không?".

 

Bộ trưởng Vương Đình Huệ bày tỏ quan điểm: "Đồng lương phải tương ứng với hiệu quả kinh doanh và đúng chế độ chính sách. Tôi đồng ý với việc cần rà soát lại xem tính hợp lý của khoản lương 7,3 triệu đồng/tháng của các bộ EVN".

 

Xuất hiện tội phạm siết nợ doanh nghiệp

 

Hôm nay (25/11) Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Nguyễn Văn Bình tiếp tục phần trả lời chất vấn của các đại biểu. Tại phần trả lời của mình hôm 24/11 liên quan đến vấn đề lãi suất ngân hàng, Thống đốc Nguyễn Văn Bình cho rằng quy định trần lãi suất 14% đối với tiền gửi vào cuối năm 2010 là thiết thực. Lúc đó đặt mục tiêu lạm phát là 7% trong khi lãi suất huy động là 14% là quá tích cực, quá có lãi với người gửi tiền. Cái không tích cực ở đây chỉ là để mức trần này duy trì quá lâu làm mất đi tính chất linh hoạt và không phản ánh đúng nhu cầu nên người gửi có chịu thiệt vào giai đoạn đó. Về lãi suất cho vay từ hơn 20% xuống 17- 19% đến nay là hợp lý và tích cực. Lãi suất có thể sẽ được xem xét giảm trần nếu trong tháng 11 này lạm phát giảm xuống 1%. Riêng với việc tái cơ cấu các ngân hàng là do nhu cầu phát triển thực tế chứ không phải các ngân hàng yếu kém.

 

Trước câu hỏi của Đại biểu Đặng Thị Hoàng Yến (Long An) về việc xuất hiện một loại tội phạm mới, lợi dụng việc siết chặt tín dụng của ngân hàng để gây khó cho doanh nghiệp như không cho đảo nợ, thu hồi nợ trước hạn, tín dụng đen nhằm mua rẻ, chiếm doanh nghiệp, chiếm dự án, Thống đốc Nguyễn Văn Bình thừa nhận hiện tượng đó. Cụ thể ông Bình cho rằng trong khi chính sách tiền tệ đang được điều hành một cách chặt chẽ nhằm kiềm chế lạm phát, cũng đã xuất hiện những hiện tượng tiêu cực, trong đó có loại tội phạm cấu kết với ngân hàng để siết nợ các ngân hàng đang gặp khó khăn, mua tài sản với giá rẻ hoặc sự phát triển của tín dụng đen. Thừa nhận nhưng Thống đốc chưa đưa ra được giải pháp ngăn chặn, khống chế loại tội phạm mới này.

 

Bộ trưởng Vũ Huy Hoàng   "Tiền lương tại EVN do Nhà nước quy định, đơn giá tiền lương của cán bộ EVN do Bộ LĐ-TB&XH hướng dẫn. Lẽ ra lãnh đạo EVN nên phân tích chi tiết thì sẽ tạo sự chia sẻ của dư luận".   Bộ trưởng Vương Đình Huệ   "Về câu chuyện lãi - lỗ tại Petrolimex, kết quả kiểm toán cho thấy năm 2008, 2009, 2010 Petrolimex đều có lãi, nếu không có biến động tỷ giá đầu năm 2011, Petrolimex vẫn có thể lãi".   Thống đốc Nguyễn Văn Bình   "Cũng có hiện tượng tiêu cực xuất hiện, trong đó có loại tội phạm cấu kết với ngân hàng để siết nợ các ngân hàng đang gặp khó khăn, mua tài sản với giá rẻ hoặc sự phát triển của tín dụng đen"

 

Võ Hải