NSND Trịnh Thịnh - Một nhân cách nghệ sĩ

2 lần thập tử nhất sinh

Bà Nguyễn Thị Ngọc Khanh – phu nhân của NSND Trịnh Thịnh cho biết, từ sau bộ phim “Tết này ai đến xông nhà” vào năm 2002 của đạo diễn Trần Lực, NSND Trịnh Thịnh không còn tham gia đóng phim vì sức khỏe ngày một yếu dần. Hơn 10 năm qua, ông chống chọi với rất nhiều căn bệnh của tuổi già. Ông từng cắt bỏ túi mật (2007), bị ngã gãy xương đùi (2011), nhồi máu cơ tim (2012), thậm chí có hai lần ốm thập tử nhất sinh.... Ông cũng 4 lần phải nhập viện cấp cứu và tưởng chừng không thể qua khỏi.

NSND Trịnh Thịnh và vợ lúc còn sinh thời

NSND Trịnh Thịnh với bà Nguyễn Thị Ngọc Khanh có tất cả 5 người con. Thời điểm khó khăn nhất, ông bà cùng “chung vai đấu cật” để nuôi các con khôn lớn. Biết ông đam mê nghệ thuật nên bà thầm lặng nhận phần thiệt về mình để ông có thể tận tâm tận sức cống hiến cho các vai diễn. Năm 2011, cô con gái lớn sống ở Ba Lan đã đứng ra “tác động” để tổ chức đám cưới vàng cho ông bà tại khách sạn Đông Nam Á. Trong cuộc sống vợ chồng, cũng có những lúc “cơm không lành, canh không ngọt” nhưng vợ chồng ông vẫn giữ được tình yêu và hạnh phúc bởi: “Thời còn trẻ, chúng tôi ít gặp nhau, vì vậy chẳng còn thời gian để hờn giận, mà nhìn cái khuôn mặt hài của ông ấy, tôi lại bật cười thì làm sao mà giận được” – bà Khanh nói.

Trước khi ra đi, ông đã mất 20 ngày nằm điều trị bệnh nhồi máu cơ tim tại bệnh viện Bạch Mai. Những ngày đầu vào đây, ông vẫn nói chuyện được bình thường nhưng mấy ngày gần đây ông không nói được nữa. Trong mắt bà Khanh, NSND Trịnh Thịnh là một người đàn ông chu đáo, thật thà và cẩn thận. Ông hài hước trên phim nhưng khi giáo dục con lại rất nghiêm khắc. Những năm tháng cuối đời, sau khi đã lo lắng cuộc sống cho 5 người con trưởng thành, ông bà về chăm sóc nhau trong một căn hộ thuộc khu chung cư ở phố Nguyễn An Ninh (Hà Nội). Các con sống ở tầng trên nên vẫn thường xuyên qua lại, thay nhau chăm sóc bố mẹ mỗi khi “trái gió trở trời”.

“Ngơ ngác” ngoài đời, rất duyên trên màn ảnh

Trong suốt 60 năm tham gia nghệ thuật, NSND Trịnh Thịnh đã sống đến tận cùng những buồn vui sướng khổ của những vai diễn mà ông yêu quý nên tất cả các vai diễn của ông trong nghệ thuật thứ bảy đều hết sức sinh động. Ông từng tâm sự: “Tôi xuất hiện không phải để hài, mà để gửi gắm tâm trạng bi hài của tôi, của một cõi người đến những cõi người. Khi đã xuất hiện trong nhiều vai hài, hễ thấy mặt tôi trên phim là khán giả đã cười. Vì thế với vai ông lão thuyền chài trong “Lời nguyền một dòng sông”, nếu tôi xuất hiện mà khán giả cười thì... thất bại”.

“Thời điểm ông đóng phim này tuổi cũng đã cao nhưng sau khi đọc kịch bản thấy thú vị nên ông quyết tâm nhận bằng được. Trong phim có những cảnh ngụp lặn, bơi lội… dưới lòng sông rất khó, mọi người rất lo lắng nên cho buộc dây vào bên người ông để lỡ có sự cố còn biết nhưng cuối cùng ông diễn rất thành công. Có một kỷ niệm tôi không thể quên, đó là khi quay cảnh ông ngồi trên thuyền uống rượu vào giữa đêm. Vì máy móc hồi đó còn rất tồi tàn, đạo cụ cũng rất thiếu thốn… nên phải quay tới 7, 8 đúp mới thành công. Quay đến đúp cuối cuối cùng thì đã vào 2h sáng, nước để làm rượu hết, anh em họa sỹ phải múc nước dưới sông lên cho NSND Trịnh Thịnh và Quốc Trọng uống với nhau. Sau khi quay xong, ông bảo: “Nước này lạ quá, có mùi gì thum thủm”. Mọi người trong đoàn làm phim rất áy náy vì nhìn xuống mặt sông thì thấy có rất nhiều “chất thải” đang trôi nổi. Ông cười bảo một câu rất hiền: “Thôi không sao, miễn cảnh quay thành công là được rồi” – đạo diễn Khải Hưng nhớ lại.

Đối với đạo diễn Khải Hưng, NSND Trịnh Thịnh là một nhân cách lớn. Ông mẫu mực cả về phẩm chất đạo đức lẫn kỷ luật.

"Tết này ai đến xông nhà" là vai diễn cuối cùng của NSND Trịnh Thịnh

Với đạo diễn Trần Lực thì NSND Trịnh Thịnh là một người “sống ngơ ngác với cuộc đời nhưng vào phim lại rất duyên; nét duyên của ông là riêng có, không trộn lẫn với ai và cũng khó ai có thể học được”. Trần Lực kể, bộ phim “Tết này ai đến xông nhà” là một bộ phim hài hước, nhẹ nhàng, tình cảm… Vai diễn của nghệ sỹ Trịnh Thịnh trong phim này không có nhiều đất diễn nhưng lại đòi hỏi phải có sự sáng tạo rất lớn. Chính người diễn viên tạo nên nhân vật chứ không phải nhân vật tạo nên diễn viên và NSND Trịnh Thịnh đã thể hiện hết sức thành công vai diễn này.

“Nếu không phải là ông đóng thì vai diễn bố của Thi trong “Tết này ai đến xông nhà” khó mà thành công. Cái riêng của Trịnh Thịnh là ngoài đời thì rất chỉn chu, nghiêm túc, nghiêm chỉnh… nhưng khi lên phim lại rất hỏm hỉnh, hồn nhiên. Trước mỗi cảnh quay, ông đều ngồi nghiền ngẫm kịch bản, trao đổi rất chân tình với đạo diễn. Những lúc đoàn làm phim quay đến đêm muộn, ông vẫn cần cần dõi theo và chờ đợi, không một lời kêu ca, phàn nàn… 8h quay thì 7h55 ông đã có mặt ở trường quay. Đôi khi ông khiến lớp trẻ chúng tôi thấy hổ thẹn về cách làm việc và sự nhiệt tâm đối với nghề. Tôi rất lấy làm tiếc là sau này tôi muốn mời ông tham gia một vài bộ phim nhưng vì tuổi cao sức yếu nên ông thể tham gia” – đạo diễn Trần Lực ngẹn ngào.

Hà Tùng Long