Nữ nhà văn trinh thám gây xôn xao khi công khai học bạ "đội sổ"

Trao đổi cùng Báo Gia đình & Xã hội, nhà văn Di Li cho hay, lý do thú vị khiến chị công khai điểm số "đội sổ" của mình thời đi học là bởi mới thi học kỳ I mà thấy học sinh học thêm khổ quá và nhiều bậc phụ huynh đang căng lên như... dây đàn lo cho con cái. Nữ nhà văn nói vui, mục đích của cô là để khích lệ các bậc phụ huynh rằng ngày xưa đi học cô giáo của con mình cũng từng... dốt đều các môn!

"Nếu bố mẹ các cháu vẫn khăng khăng rằng bài kiểm tra của con mình đứng cuối sổ, đồng nghĩa với việc sau này chúng sẽ là đồ bỏ đi, là lũ vô tích sự, sẽ trượt đại học khiến cho bố mẹ xấu hổ thì rất có thể đấy là một kết luận hết sức sai lầm từ một giả định thức sai lầm", nhà văn Di Li nhận định.

Cô nói thêm: "Trừ phi bố mẹ muốn sau này con cái thành đạt theo cách nào đó, còn nếu cũng chỉ cần ở mức trung bình như tôi, nghĩa là kiếm đủ tiền để đảm bảo cho con cô đi học tử tế, đủ kiến thức để con hỏi gì tôi giải thích được, đủ khả năng phụng dưỡng bố mẹ già, đủ khái niệm để biết sống một cuộc đời hạnh phúc, đủ tính cách để có những người bạn nhân cách, đủ để đi ra ngoài ai hỏi gì tôi trả lời trôi chảy không đến nỗi lắp bắp bị chê đần khiến bố mẹ phải xấu hổ... thì các cháu cứ yên tâm bảo bố mẹ mình rằng điểm số trung bình của một môn học, hay tất cả các môn học của lớp 2, lớp 6, lớp 10 hoặc lớp nào đi chăng nữa đều không phải kim chỉ nam dẫn đến một cuộc đời bỏ đi".

Nhà văn Di Li kể, hồi học lớp 9, thầy giáo ở lớp luyện thi nào cũng đồng lòng nhất trí cô sẽ trượt ở cấp 3. Hồi học lớp 12, mọi thầy giáo đều không nghĩ ra phương án nào có thể khả dĩ hơn cho Di Li là trượt đại học. Sau đó cô chưa thất bại ở kỳ thi nào (thi 3 trường Đại học đều đỗ cả).

Điểm số năm lớp 11 của nhà văn Di Li

Thời học phổ thông, Di Li có điểm số thấp đồng đều, đặc biệt là môn văn. Cô dí dỏm, rồi đây có lẽ mình sẽ được bình bầu là người có điểm văn thấp nhất trong số tất cả các nhà văn Việt Nam, chỉ đơn giản ở chỗ một số môn cô không hề có năng khiếu như Hóa học và Vật lý còn môn Văn, lý do chủ quan hơn là cô không thể phân tích cho hay một tác phẩm được in trong sách giáo khoa trong khi cô không hề thấy nó hay gì cả.

Là người có tính mục tiêu cao, Di Li đã tự phân tích những gì cần phải học để có thể vượt qua được kỳ thi đại học, cũng như những kiến thức cần phải biết để phục vụ cho cuộc sống, cô đọc nó trong hàng ngàn cuốn sách thay vì ngồi học thuộc lòng một bài trong sách vở để hôm sau kiếm điểm 9 điểm 10.

"Điều mà bố mẹ các cháu cần, là xây dựng cho các cháu những ước mơ, trí tưởng tượng, sự sáng tạo, kỹ năng giải quyết vấn đề, lòng đam mê hiểu biết và tính mục tiêu cao để đạt đến đích, đó mới là những chỉ số cần phải cao, thay vì chỉ đánh giá năng lực các cháu qua điểm số, các kỳ thi học sinh giỏi cấp trường, cấp quận và tần suất đi học thêm.

Tuy nhiên, ngay cả khi các cháu trượt đại học (mà đôi khi có thể do một sự thiếu may mắn, hoặc các cháu có khả năng cao ở những lĩnh vực khác như khéo tay làm thủ công, nấu ăn, thể thao, khiêu vũ, kinh doanh... hơn là ở chuyên ngành lựa chọn) thì đấy cũng chẳng có gì là bi kịch, là cuộc đời đã tận từ đây", nhà văn Di Li nói.

Nữ nhà văn đồng thời đưa ra một số ví dụ như Bill Gates hay Steve Jobs bỏ đại học và gần gũi nhất là rất nhiều bạn bè của mình từng trượt đại học, giờ họ vẫn thành đạt, giàu có, xuất hiện nhiều trên tivi, có một gia đình hạnh phúc và là niềm ngưỡng mộ của nhiều người. Ngược lại, nhiều phụ huynh cứ so sánh các cháu với một bạn nào đấy đã mang lại niềm hạnh phúc cho cha mẹ chỉ vì cái sổ điểm full 10 từ lớp 1 đến lớp 12 thì cô cũng sẽ chỉ cho học sinh xem rất nhiều cá nhân từng đi thi giải quốc tế mà bây giờ họ làm gì.

Nữ nhà văn giành nhiều thời gian tận hưởng cuộc sống

Cô phân tích, vừa rồi kết quả khảo sát PISA 2015 (Chương trình đánh giá học sinh quốc tế do OECD khởi xướng) cho thấy học sinh Việt Nam đứng thứ 8/65 quốc gia về khoa học vượt qua cả Anh, Mỹ, Đức, Úc, Thụy Sỹ... (Mỹ đứng tận thứ 25). Nhưng chúng ta đều biết, HDI của ta đang đứng ở thứ hạng nào so với thế giới và vị trí của Mỹ hiện nằm ở đâu.

Nữ nhà văn chuyên viết truyện trinh thám bày tỏ: "Tôi hoàn toàn không có ý nói rằng hễ cứ học dốt thì sẽ nên người, còn thành tích học tập cao thì cuộc đời không như ý. Mà chỉ muốn nói: Không phải cứ điểm số thấp thì con người ta sẽ bỏ đi và điểm số cao thì sẽ thành đạt. Trong các cuộc thi marathon, người ta chỉ tính điểm về đích, và bố mẹ các cháu (những người bắt các cháu học ngày học đêm đến bạc nhược cả người, đêm thì ngủ vài tiếng còn ít hơn cụ già, cuối tuần bố mẹ được xem tivi, ngồi Facebook trong khi các cháu vẫn phải học như đang sắp bảo vệ luận án tiến sĩ) cần phải hiểu “đích” ở đây là gì.

Đức Phật nói rằng thứ quý giá nhất của con người là niềm vui. Niềm vui mới chính là đích đến của đời người. Và điều gì sẽ tạo nên niềm vui trên cõi trần gian vỏn vẹn có vài chục năm này? Ngay cả khi các cháu đã trưởng thành, một người bạn nào đấy của các cháu thành đạt, giàu có và danh tiếng, dù nhờ điểm số cao hay thấp, thì điều đó cũng chưa nói lên rằng họ đã về đích.

Những người thành đạt nhất mà chúng ta đã từng biết là các ngôi sao sống ở Beverly Hills như Lee Thompson Young, Robin Williams, Kurt Cobain, Heath Ledger và cả vài chục sao Hàn nữa là Lee Eun Joo, Choi Jin Sil, Park Yong Ha, Lee Hye Ryeon, Ahn Jae Hwan... , họ đã tự kết thúc cuộc đời mình khi đang ở trên đỉnh cao sự nghiệp và tuổi trẻ (thậm chí ngay khi vừa nhận giải Oscar), khi đang tận hưởng sự viên mãn nhất của danh tiếng, tiền bạc, sắc đẹp, họ sống trong những ngôi nhà mà dùng từ lâu đài thì chính xác hơn, và vài viên kim cương to bản chẳng là vấn đề trong một cuộc mua sắm cuối tuần.

Có cả triệu người ngưỡng mộ họ, thèm muốn được như họ, thậm chí đố kỵ với họ. Vậy lý do gì họ tự tử? Chỉ đơn giản thôi, họ bế tắc, họ không có niềm vui, họ thấy cái chết có thể còn vui hơn sống. Người làm cha mẹ, liệu có phải chỉ cần con cái được hạnh phúc hay còn muốn điều gì cao hơn hạnh phúc nữa? Hạnh phúc và niềm vui luôn được tạo ra bởi những ước mơ, đam mê cháy bỏng và con đường đi tới ước mơ đó. Hạnh phúc và niềm vui là tìm thấy cuộc sống phù hợp với mình và được chia sẻ mỗi ngày. Các cháu hãy cứ trả lời thật thà với cha mẹ nếu áp lực điểm số, học thêm túi bụi hoàn toàn không phải ước mơ của các cháu.

Và niềm tự hào của cô về con gái mình lại hoàn toàn không phải là điểm số, mà vì em ấy là người nhân hậu, chưa bao giờ biết nói dối, rất hài hước và luôn có khả năng bẻ gãy mọi luận điểm của mẹ trong hầu hết các cuộc tranh luận.

Là một người làm công tác giáo dục gần 20 năm, 16 năm ngồi trên ghế nhà trường, và làm luận văn thạc sĩ cũng ngành quản lý giáo dục, nhưng chưa một lần nào nhà văn Di Li dùng từ “học bài đi con” với con gái, chủ yếu là “đi ngủ đi con, muộn rồi”. Cô tiết lộ thêm, con gái cô đang sắp thi cấp 3, nhưng từ tiểu học đến giờ chưa một ngày nào đi học thêm, trừ học thêm múa bụng, piano, bơi, dancesport, mỹ thuật.

Thành Nam