Chuyến hàng định mệnh
Trả giá cho hành vi phạm tội của mình, vợ chồng Lò Thị Som (8 năm tù giam) và Lò Văn Chanh (6 năm tù giam) trú tại bản Nà Heo (xã Chiềng Pha, huyện Thuận Châu, Sơn La) đã phải cùng nhau “bóc lịch” trong Trại giam Thanh Xuân, Hà Nội.
Som kể lại: “Năm 2005, các con tôi còn nhỏ quá. Cái đói nghèo, sự thiếu hiểu biết đã dẫn chúng tôi vào con đường phạm tội lúc nào không hay. Chồng tôi đi làm thuê cho người ta, ai thuê cái gì cũng làm. Một hôm tôi đang làm trên nương, thấy Chanh về rủ đi 'gùi' hàng được nhận tiền công cao hơn làm rẫy.
Tôi hăng hái đi theo Chanh, ai ngờ họ thuê mình vận chuyển ma túy. Tôi khự nự, bọn họ bảo: 'Chúng mày lo gì, nếu có bắt thì bọn tao phải chịu, chứ chúng mày đi làm thuê thì có tội lỗi gì đâu?'. Chuyến hàng tưởng chừng êm xuôi, tôi ung dung về nhà luẩn quẩn với nương rẫy. Nghe tin Chanh bị bắt, tôi 'chết điếng', cuống cuồng chạy đi dò la tin tức của chồng, mới biết là công an đang truy tìm cả tôi nữa vì đã tham gia trong 'chuyến hàng định mệnh' đấy.
Chưa đầy 4 tháng sau, tôi cũng bị bắt đi tù, bỏ lại đàn con nhỏ ở bản Nà Heo. Năm đó, thằng Bua (con trai cả) mới 17 tuổi, còn cái Mai (con gái thứ 5) chưa kịp lên 10. Khi biết là mình có lỗi với các con thì tất cả đã muộn rồi...”.
|
|
|
Vợ chồng Som, Chanh sau 4 năm xa cách. |
Đầu năm 2006, hết thời hạn tạm giam, Som và Chanh được đưa về Trại giam Thanh Xuân cải tạo. Mỗi người ở một phân trại khác nhau, nên cơ hội được nhìn thấy nhau rất hiếm hoi.
Chanh bảo: “Mình đã tự gây ra tội, mất đi quyền công dân rồi thì phải chấp nhận thôi. Biết là vợ ở cùng một nơi, muốn gặp để hỏi xem tình hình sức khỏe vợ thế nào?, nhưng phải kìm nén lại mà quyết tâm lao vào công việc để quên đi. Suốt 4 năm, tôi sống như một người cô độc, không người thân thiết. Muốn viết thư cho các con thì không biết chữ. Nấn ná mãi cũng chẳng dám nhờ ai, cắm đầu làm việc cho thời gian trôi qua thật mau. Các cán bộ quản giáo ở đây thương mình lắm, thấy mình cố gắng, họ cũng đề xuất giảm án cho 2 – 3 lần rồi”.
Cuộc hội ngộ khổ đau...
Khác với Chanh, khát vọng được gặp chồng, biết tin tức về chồng của Som mãnh liệt. Som kể: “Ngày nào ra khỏi buồng giam, đến nơi sản xuất... tôi cũng quan sát khắp nơi để tìm kiếm hình bóng của Chanh. Tôi đã nghĩ Chanh vô tình quá, chẳng cần biết vợ mình sống chết thế nào.
Nhất là khi tôi nhận được thư của thằng Bua nói: 'Mẹ ơi! Không biết tin của bố đâu. Bố còn ở trại đó cùng với mẹ không?'. Tôi nhờ người viết thư nói dối Bua, cốt để các con khỏi lo lắng nhiều. 'Bố mẹ gặp nhau thường xuyên vẫn khỏe cả, Bua à...'. Mấy tháng sau, thằng Bua lại biên thư bảo: 'Con lấy vợ rồi, nhà cần có thêm người làm rẫy để nuôi em. Không có đám cưới mẹ ơi. May còn có người chịu lấy con đấy mẹ ạ!'.
Tôi càng sốt ruột hơn khi lá thư sau Bua thông báo là nó đã gả chồng xong cho 2 đứa em gái. Chúng đều chưa thành niên, phải bỏ học giữa chừng vì cha mẹ đi tù hết. Làm mẹ mà không nuôi được con, tôi thấy xấu hổ quá...”.
|
|
|
Som được học chữ trong tù. Ảnh: TG |
Tôi được chứng kiến buổi gặp gỡ của vợ chồng Chanh, Som sau 4 năm xa cách trong khuôn viên Trại giam Thanh Xuân (Hà Nội). Hôm đó, Som được đưa ra khỏi khu lao động để gặp cán bộ giáo dục. Som được đưa lên làm nhân tố điển hình cho lớp xóa mù chữ của Trại giam Thanh Xuân. Còn Chanh đã có tên trong danh sách được đặc xá nhân ngày Quốc khánh 2/9.
Vợ chồng Som trông thấy nhau, mặt ai nấy đỏ nhừ, bối rối. Chanh thì ngồi đờ trên chiếc ghế đá, cúi mặt xuống giấu nụ cười ngượng ngịu. Mắt Som đẫm lệ, nhìn chồng trách cứ bằng giọng lơ lớ, chưa sõi tiếng phổ thông.
Som bảo với chồng: “Anh sắp được về với các con rồi, nhớ mà làm ăn lương thiện đấy. Thằng Bua đã lấy vợ rồi, cái Hoa, con Huê cũng đã lấy chồng cả đấy, anh có biết chưa? Sao chẳng viết thư cho các con bao giờ? Sao không xin cán bộ cho đi gặp vợ lần nào?”.
Chanh ngẩng lên nắm tay vợ thật chặt giải thích: “Anh có biết chữ đâu mà viết thư? Cán bộ cho mình học chữ, nhưng mình già rồi, cái đầu không tiếp thu được nữa hay sao ấy. Thôi, anh sắp về nhà rồi, sẽ đi kiếm tiền để “tiếp tế” cho vợ, em cứ yên tâm cải tạo tốt nhé!”.
Biết rằng sau cuộc gặp ấy, sẽ là cuộc chia tay chưa hẹn ngày gặp lại. Som có nói với chồng: “Anh về cố kiếm tiền mang lên cơ quan Thi hành án tỉnh Sơn La nộp cho em 50 ngàn tiền án phí. Em sẽ cố cải tạo tốt, để sớm được về với anh và các con. Thằng Bua lấy vợ, em phải về để được nhìn thấy cháu nội của mình nữa chứ”.
Họ cầm tay nhau xiết chặt và khóc. Cuộc gặp đầy cảm xúc của đôi vợ chồng với những lời nhắn nhủ đầy yêu thương sẽ là lời cảnh báo cho những ai còn mang ý nghĩ phạm tội.
Thu Hoài