Nước mắt ngày đặc xá

Lê Đức Thế sinh ra ở thôn Đoài, xã Tằm Xá, huyện Đông Anh, Hà Nội, bị phạt tù 54 tháng về tội “cố ý gây thương tích” và thụ án tại Trại giam số 2, TP Hà Nội. Lý do vào tù của Thế vừa đáng trách lại vừa đáng thương. Chưa đầy 20 tuổi, Thế đã phải kiếm tiền nuôi cả gia đình. Vì nghèo, Thế bỏ học sớm, bươn trải khắp nơi kiếm sống bằng nghề thợ nề. Đến tuổi “cặp kê”, cha mẹ đánh tiếng hối thúc Thế lấy vợ. Thời gian ngồi trên ghế nhà trường, Thế có quen mấy bạn gái ở xã Xuân Canh (cùng huyện) và “thầm thương, trộm nhớ” một cô.

 

Những phạm nhân của trại giam số 2 đang cải tạo tích cực trước ngày đặc xá.

Một đêm, Thế rủ các bạn thanh niên thôn Đoài sang thôn Văn Thượng chơi, nhân tiện tìm cớ để gặp “cô gái trong mộng”. Trong khi chưa kịp gặp nàng, thì đã bị thanh niên làng Văn Thượng đánh cho “bạt vía kinh hồn”, vì dám cả gan tán gái Văn Thượng. Trai thôn Đoài không chịu bỏ qua. Họ khích bác Thế phải trả thù... Chuyện bé xé ra to, vài ngày sau hôm bị đánh, hàng chục thanh niên thôn Đoài họp mặt tại một quán nhậu và bàn bạc ý định trả thù. Trời sâm sẩm tối, đêm không trăng... 6 thanh niên thôn Đoài chở nhau trên 3 xe máy sang thôn Văn Thượng. Trong men say, họ dùng dao chém bất cứ ai họ gặp, nghi ngờ là đối tượng “giữ gái làng”... Trả giá cho hành vi trên, Thế và 5 thanh niên khác người ít nhất bị phạt 42 tháng tù. Trong trại, Thế đã trải qua những chuỗi ngày đầy day dứt, ân hận. Vì men rượu, vì sĩ diện... Thế đã phải trả một cái giá quá đắt. “Phen này em phải về làng lấy vợ thôi, cô bạn gái bên làng Văn Thượng đã đi lấy chồng rồi”, Thế cười buồn.

Những ngày cuối cùng của ông Trấn ở Trại giam Yên Hạ (Sơn La).

Chuyến xe tốc hành Hà Nội – Sơn La đưa tôi đến trại giam Yên Hạ, thuộc chuỗi trại giam do Cục V26 Bộ Công an quản lý. Dịp này, Yên Hạ có 35 phạm nhân được đặc xá. Trong số đó, tôi có ấn tượng đặc biệt về phạm nhân Trần Đình Trấn, nom ông “lành như cục đất”. Ông Trấn, 54 tuổi, là ông nội của 2 đứa cháu, nhưng vì đi tù nên ông chưa biết mặt ngang mũi dọc chúng như thế nào? Tôi hỏi: “Điều ông sẽ làm đầu tiên khi được đặc xá là gì?”. Ông Trấn lặng yên hồi lâu, mắt ngấn nước: “Tôi sẽ về nhà thắp hương cho vợ chồng thằng con trai cả. Chúng chết cả rồi, để lại 2 đứa con nhỏ cho vợ tôi nuôi. Điều tôi ân hận nhất là không được ở nhà chứng kiến đứa con trai duy nhất của mình lấy vợ, sinh con. Cả khi chúng không may bệnh tật, qua đời... tôi lại không thể ở bên chăm sóc các con mình được”.

Hỏi ra mới biết, quê ông Trấn ở xã Bình Lăng, huyện Hưng Hà, Thái Bình. Trước khi bị bắt, ông từng là bộ đội xuất ngũ về làm ăn kinh tế. Nếu cứ yên thân mà làm cái nghề mổ lợn, thì có lẽ chẳng phải đau khổ đếm thời gian qua đi trong tù? Chuyện xảy ra vào năm 1998, trong một lần đi thăm người anh cả tại xã Noong Nuống, huyện Điện Biên, tỉnh Lai Châu (cũ), ông Trấn trở về quê, mang theo hơn 1kg thuốc phiện và phải trả giá bằng 16 năm tù. Nhà ông Trấn nghèo lắm, từ ngày ông bị bắt, kinh tế gia đình càng sa sút đi. Ông nói: “Mấy sào ruộng ở nhà, bà xã làm lụng quần quật rau cháo nuôi 3 đứa con khôn lớn. Ở trại giam Yên Hạ, người miền xuôi như ông Trấn đếm được trên đầu ngón tay. Nhờ cải tạo tốt, ông Trấn có tên trong danh sách 35 phạm nhân được đặc xá ở Trại giam Yên Hạ.

Gần 10 vạn người đã được hưởng đặc xá Theo thống kê của Bộ Công an, từ khi có chính sách đặc xá đến nay đã có gần 10 vạn người được hưởng khoan hồng của nhà nước. Qua theo dõi của các cơ quan chức năng, chỉ có khoảng 4% người được đặc xá tái phạm còn đại đa số tái hòa nhập cộng đồng, làm ăn lương thiện, ổn định cuộc sống. Nhiều người đã trở thành những công dân tốt, có nhiều đóng góp tích cực cho xã hội.

Những đêm trước tự do, người đàn ông luống tuổi này đã thức trắng...  Ân hận, xót xa và hạnh phúc lẫn lộn cuộn trong lòng ông.  Đã lâu lắm rồi, vợ ông Trấn bận nuôi 2 đứa cháu mồ côi của mình, mà quên mất việc đi thăm chồng. Ông Trấn bí mật về thông tin ông được đặc xá. Ông bảo: “Hôm đó, tôi sẽ được trại giam đưa ra bến xe Sơn La, số tiền được trại cấp, tôi sẽ bắt xe về Thái Bình. Điều đầu tiên tôi làm là ra mộ thắp hương cho các con và xin lỗi chúng...”.

Khác với không khí khá lặng lẽ ở Trại giam Yên Hạ, chiều 28/8, chúng tôi đến Trại giam Thanh Xuân (Thanh Oai – Hà Nội). Nơi đây sẽ có hơn 100 phạm nhân được trả tự do, tự tin bước lên “chuyến xe đặc xá”, trở về với cộng đồng trước Quốc khánh 2/9.

 

Công bố đặc xá cho 5.459 phạm nhân trên cả nước Ngày 31/8, Văn phòng Chủ tịch nước đã tổ chức họp báo công bố quyết định của Chủ tịch nước về đặc xá đợt 2 năm 2009. Theo đó, có 5.459 phạm nhân đủ điều kiện đặc xá trong đợt này. Trong tổng số 5. 459 người được đặc xá đợt này có 749 phạm nhân là nữ, có 13 trường hợp phạm tội về an ninh quốc gia, 19 trường hợp có quốc tịch nước ngoài, trong đó, nhiều nhất là Trung Quốc với 4 trường hợp. Ông Giang Sơn, Phó Chủ nhiệm Văn phòng Chủ tịch nước cho biết, quá trình xem xét đặc xá được tiến hành nghiêm minh, chặt chẽ, công khai, dân chủ, đảm bảo công bằng, đúng đối tượng và đúng điều kiện đã được quy định. Tất cả các phạm nhân đều được xem xét đặc xá, nếu đủ điều kiện và cải tạo tốt. Sau khi các phạm nhân được đặc xá, các tổ chức xã hội, địa phương và gia đình cần có trách nhiệm tạo điều kiện thuận lợi để những người được đặc xá sớm hòa nhập với cộng đồng, ổn định cuộc sống.