Ông Phát không coi thường dân

Nghe qua thì đáng lắm. Tư lệnh ngành nông nghiệp lại đi nói vậy giữa lúc đang nóng rẫy vấn đề an toàn vệ sinh thực phẩm, đến mức “chân gà date 1982” còn lên cả chương trình Táo quân, lại phát ngôn đúng ngày người ta phát động chương trình “Nói không với thực phẩm bẩn”. Thế nhưng, cái câu “đa số thực phẩm an toàn nhưng nhân dân không biết” không có nghĩa ông Phát coi thường dân.

Phát ngôn của vị bộ trưởng này, dù không được khéo léo lắm và đáng phải nghe một chút râm ran từ dư luận, vẫn hàm chứa một sự thật nằm ngoài cả vấn đề an toàn thực phẩm. Và chúng ta nên nhìn vào gốc rễ vấn đề, thay vì “ném đá hội đồng”.

Một lần, được một doanh nghiệp chuyên sản xuất thịt nguội của Đức mời đến tham quan mô hình “từ nông trại đến bàn ăn” tại KCN Đồng Văn 2 (Duy Tiên, Hà Nam), tôi đã vô cùng bất ngờ trước sự… bất ngờ của vị tổng giám đốc người Đức về thói quen đi chợ và ăn uống của người Việt. Đại ý là, ông ta không thể hiểu nổi văn hóa “bạ đâu ăn đấy” của người Việt, trong khi người Đức hầu hết chỉ mua các sản phẩm mà họ nhìn rõ xuất xứ, thậm chí dù chỉ là một mớ rau. Đến mức, mua một miếng thịt xông khói, nếu không hài lòng, khách hàng có thể truy ngược để biết được nó được cắt ra từ con lợn số bao nhiêu, bị giết thịt ngày nào, thuộc trang trại nào… Tôi choáng và tin cách người Đức làm việc, tin đó là sự thật.

Gặp doanh nghiệp đó xong, nghe họ nói về thực phẩm sạch, lúc về, mấy chục nhà báo chúng tôi thực sự “muối mặt” khi bên vệ đường la liệt cảnh người dân mình mua bán đồ ăn thức uống giữa bụi khói quốc lộ và những vũng nước đen đúa. Một không khí “nhầy nhụa” đúng nghĩa có thể gặp ở bất kỳ đâu. Rồi tất cả cũng vào bụng hết, dù là chân gà từ năm 1982 hay lòng lợn “tạm nhập tái xuất” bốc mùi hôi thối.

Ông Phát dẫn báo cáo cấp dưới, có thể không hoàn toàn chính xác, nhưng nội suy thì chưa chắc đã sai. Chỉ có điều cái tỷ lệ nhỏ “không an toàn” như lời ông nói nó lại dễ nhìn thấy nhất ngoài chợ cóc, vỉa hè, quán nhậu, cơm phở bình dân, đồ nướng thơm phức… Và nó là văn hóa của người Việt mình. Thứ văn hóa bạ đâu cũng ăn, đến đâu cũng nhậu. Và máu liều kiểu “ăn gì chả chết” thì không bao giờ phải nghĩ!

Các mô hình giúp người Việt ăn sạch, uống sạch đã có và đủ đáp ứng nhưng rất khó “cạnh tranh” với văn hóa mua bán thực phẩm, văn hóa ăn uống truyền thống. Còn nhiều người Việt ngại thay đổi để văn minh hơn, an toàn hơn trong ăn uống. Chứ ông Phát không coi thường người dân.

Việt Nguyễn/Báo Gia đình & Xã hội