Phan Huyền Thư: Sau "nghi án" đạo văn...

- Bỗng dưng thấy Phan Huyền Thư “lặn” một hơi dài trước báo giới. Lý do thật sự là gì vậy?

- Thi thoảng vẫn “gặp” chị qua một số chương trình trình diễn thơ với những bài cũ. Với cách ấy, chị muốn “thông báo” ngầm cho độc giả của mình biết chị không từ bỏ thơ hay nhằm mang lại một diện mạo khác cho thơ của mình khi bản thân không thể (hoặc không muốn) sáng tác những tác phẩm thơ mới?

- Một ngày, thấy chị xuất hiện trên tivi với tư cách là MC. Vậy chị có cho rằng mình biết cách giữ tên tuổi trong khi những người bạn thơ nổi tiếng cùng thời có người đang phai nhạt, có người đã chìm khuất hẳn trong lòng độc giả?

Nhà biên kịch là chức danh ấm ớ, khó chịu

- Ngày khác, ngỡ ngàng khi thấy báo chí nhắc đến chị với tư cách là tác giả của kịch bản phim tài liệu Thế hệ @. Nguyên do gì mà nhà thơ lại chọn nghề biên kịch? Vì thích? Vì số phận mang lại? Vì chị biết rõ mình sẽ làm tốt công việc này hay do “cơm áo không đùa với khách thơ”?

- Ít người biết rằng, mình đã về làm việc tại Hãng Phim Tài liệu & Khoa học, Trung ương được mười năm rồi. Từ năm 1999. Mình cũng đã có đến 5 năm trời im lặng, lắng nghe, quan sát và học hỏi về nghệ thuật làm phim tài liệu. Chỉ khi tìm thấy trong phim tài liệu “chất thơ” là gu thẩm mỹ rất đặc biệt có thể giúp mình giải phóng trí tưởng tượng và những rung cảm với cuộc sống thì mình mới quyết định tự làm phim.

- Chị có thấy mình may mắn hơn đồng nghiệp khi Thế hệ @ được báo chí nhắc đến nhiều, khen ngợi nhiều mặc dù mới chỉ dừng lại ở kịch bản?

- Tôi đang nghĩ rằng, phải chăng Phan Huyền Thư - nhà thơ đã “mở rộng đường” cho Phan Huyền Thư - nhà biên kịch?

- Và kết quả đạt được chính là hai giải: Cánh diều bạc 2007 cho thể loại phim tài liệu với tác phẩm "Cha mẹ xin lỗi con" và "Mẹ. Con đã về", đồng thời cũng giành luôn giải Cánh diều vàng - đạo diễn xuất sắc. Mới đây, chị lại nhận thêm Cánh diều Bạc với "Người tôi cưu mang.com". Chị đã nghĩ gì khi hai lần lên nhận giải thưởng bởi lần thứ nhất tôi thấy chị mỉm cười nhẹ, còn lần hai thì bình thản như một lẽ dĩ nhiên?

- Mình nghĩ đến những ngộ nhận, ảo tưởng và đố kỵ của nghề nghiệp. Mình chưa thực sự hài lòng với tác phẩm của mình lắm... nhưng khá bất ngờ với các giải thưởng. Có lẽ vì nó nằm ngoài những toan tính của mình khi làm nghề.

- Chị ít khi nhận mình thông minh, sắc sảo, nhưng ai gặp chị, cảm giác đầu tiên về chị lại chính là thế...

- Dao sắc không gọt được chuôi mà. Mình hy vọng, với mọi người, sự “thông minh” như bạn nói đó của mình không khiến mình trở nên khó chịu và biến mình thành một kẻ đáng ghét.

- Tôi nghĩ nếu không đủ thông minh sắc sảo, làm sao chị có được những bộ phim tài liệu độc đáo từ cái tên và gây thu hút ngay từ ý tưởng ban đầu, đó là chưa nói đến các chi tiết làm người xem cảm động?

- Chị là người phụ nữ rất mực nhạy cảm - điều này thể hiện rõ qua thơ, vậy đối với phim tài liệu thì sao?

- Những đứa trẻ bị vứt ngoài bãi rác, những bệnh nhân hiểm nghèo, những người tận cùng nghèo khổ, những kẻ bị xã hội quay lưng... nói chung là thân phận con người luôn làm cho mình bị dằn vặt. Phim tài liệu chính là một bài thơ của cuộc sống, thật sai lầm khi cho rằng phim tài liệu là báo chí tuyên truyền... mọi người thường nhầm lẫn nó với các phóng sự truyền hình. Vì vậy người xem mới tưởng rằng kiểu làm phim của mình là mới lạ... Thực ra, mình chỉ làm đúng những gì gọi là phim tài liệu thôi, và nó cũng cũ lắm rồi.

Gia đình là nơi mọi cá tính đều được chấp nhận

- Như tôi thấy, một người đàn bà đẹp người, đẹp cả cách cư xử, có tài lại thành công trên con đường văn chương nghệ thuật như chị, liệu đời sống gia đình có thực sự bình ổn không?

- Không. Mình không hướng tới một cuộc sống gia đình bình ổn. Mình cần một gia đình mà ở đó tất cả mọi cá tính đều được chấp nhận. Tất cả những niềm đam mê và hoài bão của mọi người đều được tôn trọng và động viên. Đơn giản thì mình là motive phụ nữ thích dâng hiến hơn là đòi hỏi. Mình có nghe loáng thoáng này nọ về tin đồn mình ly hôn... nhưng cả chuyện đó cũng trở thành một đề tài hài hước trong câu chuyện của gia đình.

- Lần nào gặp chị trong đám đông, tôi luôn thấy có chồng và hai cậu con trai bên cạnh. Đó là tự nhiên, hay do chị muốn mọi người nhìn thấy chị là người đàn bà hạnh phúc?

Phan Huyền Thư và con trai.

- Sự hạnh phúc này, có phải trả giá nhiều không?

- Làm gì có gì miễn phí trên đời (cười). Bí quyết của mình là đừng bắt chiếc bình gốm Bát Tràng thành chiếc bình pha lê lung linh trong suốt. Có hai phản ứng trong cuộc sống gia đình sẽ tạo thành thói quen suốt đời: Hoặc là kêu ca, hoặc là chấp nhận. Mình học được cách chấp nhận cuộc sống khá sớm, bằng những sóng gió gia đình và tuổi thơ không bình lặng. Vì vậy, vợ chồng mình “chịu đựng” nhau một cách hoàn toàn tự nguyện.

- Gia đình có ý nghĩa như thế nào đối với đời sống cá nhân của chị?

- Lúc nào đối với mình, gia đình cũng là quan trọng nhất. Sau đó là sự nghiệp và bạn bè, người thân.

- Chị làm thế nào để cân bằng được giữa công việc và gia đình, sự nổi tiếng và đảm bảo riêng tư cá nhân?

- Cuộc sống hiện nay khiến cho mọi người luôn bận rộn và thiếu thời gian chăm sóc lẫn nhau. Có những nguyên tắc sống riêng mà không bao giờ mình vi phạm. Chẳng hạn, có thể làm tất cả mọi thứ mình thích, cho dù điên rồ thế nào. Nhưng tuyệt đối không được làm tổn thương người khác. Ngoài tình thương yêu chân thành ra, chẳng có gì có thể cứu vãn được hạnh phúc gia đình.