Phát hiện mới, bụi mịn PM2.5 gây ra tình trạng mỡ máu cao
Sự tăng cholesterol xấu và cholesterol toàn phần, tạo nên tình trạng rối loạn lipid máu (tăng mỡ máu) vừa được chứng minh là có liên quan đến một loại bụi mịn xuất hiện ngày một nhiều trong không khí, đó là loại bụi mịn PM2.5. Loại bụi mịn PM2.5 này còn gây ảnh hưởng xấu đến hệ tim mạch, hệ hô hấp...
1. Bụi mịn PM2.5 là gì?
Đó là một loại bụi mịn bay trong không khí, các hợp chất có trong bụi còn được gọi chung là Particulate Matter - ký hiệu PM. PM2.5 là loại bụi mịn có đường kính nhỏ hơn 2.5 micron. PM2.5 là dạng vật chất hạt siêu nhỏ trong không khí ô nhiễm , được giải phóng qua khói xe (ô tô, xe máy…) chạy bằng xăng, dầu, từ các hoạt động công nghiệp, nông nghiệp, cháy rừng, núi lửa... Từ lâu đã được chứng minh qua các nghiên cứu dạng quan sát là làm tăng nguy cơ nhiều bệnh cho con người.
2.Tác hại của bụi mịn PM2.5 đối với sức khỏe con người
Trong nghiên cứu mới được công bố trên Scientific Reports , nhóm khoa học dẫn đầu bởi ba nhà nghiên cứu từ Trung tâm Kiểm soát và phòng ngừa dịch bệnh Giang Tô và Đại học Giang Tô (Trung Quốc) đã chứng minh rằng phơi nhiễm PM2.5 tỉ lệ thuận với mức cholesterol xấu (thấp) tức là LDL cholesterol trong máu. Loại này có chứa mật độ lipoprotein thấp và được xem là một loại Cholesterol xấu đối với cơ thể. Cholesterol xấu này có thể gây ra các bệnh lý nguy hiểm cho con người như đột quỵ, xơ vữa động mạch, sỏi thận, các bệnh về đường hô hấp, tăng mỡ máu ...
Bụi mịn PM2.5 gây tác hại cho sức khỏe con người
Như ta đã biết, tăng mỡ máu (bao gồm cholesterol toàn phần và cholesterol xấu) là vấn đề nguy hiểm bởi có thể làm xơ vữa thành động mạch, từ đó gây cản trở lưu thông của dòng máu, nhất là khi mảng xơ vữa bị bong ra chúng đi theo dòng máu đến mạch máu não làm tắc động mạch não gây đột quỵ, đi đến động mạch vành tim gây nhồi máu cơ tim, đến thận gây sỏi thận…
Tác hại của bụi mịn PM2.5 đã được một số nhà khoa học tiến hành xác định trên bệnh nhân. Cụ thể, công trình được thực hiện tại Bệnh viện Nhân dân Nghi Hưng (Giang Tô - Trung Quốc) trên các bệnh nhân tham gia khám sức khỏe từ năm 2015 đến 2020. Các tác giả đã thu thập báo cáo về các chỉ số liên quan đến mỡ máu như cholesterol xấu LDL, cholesterol tốt HDL có chức năng quan trọng là vận chuyển cholesterol dư thừa về gan để gan xử lý. Tại gan các cholesterol sẽ được chuyển hoá và thải ra khỏi cơ thể.
Kết quả nghiên cứu có 198.000 người tham gia đã chỉ ra những người đã tiếp xúc với bụi mịn PM2.5 trong không khí nhiều nhất, chủ yếu do môi trường sống và làm việc, có mức cholesterol xấu và cholesterol toàn phần cao hơn hẳn. Tuy rằng, nghiên cứu của các tác giả chưa báo cáo cơ chế tác động cụ thể của bụi mịn PM2.5 làm tăng mỡ máu (mỡ máu cao) nhưng đây là lời cảnh báo và cần có hành động chống lại sự ô nhiễm không khí bởi PM2.5 là rất cần thiết.3. Bụi mịn PM2.5 lơ lửng trong không khí từ đâu mà có?
Trước hết phải kể đến do các phương tiện giao thông nhất là xe cơ giới vừa đào thải khói từ các động cơ xe máy, ô tô đốt nhiên liệu (xăng, dầu…) vừa cuốn bụi mặt đường đưa vào không khí từ đó làm gia tăng lượng bụi mịn lớn làm ô nhiễm không khí. Thứ đến là khói, bụi trong sinh hoạt hàng ngày của con người như việc sử dụng bếp than, bếp củi, bếp dầu để nướng thực phẩm sẽ sinh ra lượng khói thải nhất định, làm gia tăng bụi mịn trong không khí. Lượng khí thải lớn nhất là từ sản xuất công nghiệp tại c ác nhà máy, xưởng sản xuất, khu công nghiệp thường thải một lượng lớn khói thải ra môi trường, không khí, từ đó làm gia tăng lượng bụi mịn trong không khí.
Bên cạnh đó phải kể đến rác thải trong sinh hoạt, rác công nghiệp sản sinh ra bụi mịn kèm vô số vi sinh vật gây bệnh từ đó làm ảnh hưởng đến luồng không khí sạch mà con người hít thở hàng ngày.
Ngoài ra, các công trình xây dựng nhà máy, công xưởng, chung cư, cao ốc, cầu đường… là những nguyên nhân gây ra bụi mịn trong môi trường, làm ảnh hưởng đến không khí nghiêm trọng. Hoặc do đốt rơm rạ sau một mùa gặt lúa sẽ sinh ra khói thải độc hại, bụi mịn PM2.5 làm ảnh hưởng đến luồng không khí sạch trong môi trường gây hại cho sức khoẻ cho con người.
Nên bổ sung rau quả để phòng bệnh.
4. Phòng tránh nhiễm PM2.5
Để phòng tránh nhiễm bụi mịn PM2.5 gây nên tăng mỡ máu cũng như các bệnh khác cho cơ thể, việc đầu tiên là cần phải giảm triệt để các nguồn gốc sinh ra và phát tán bụi. Đồng thời ưu tiên sử dụng các phương tiện giao thông với nhiên liệu thân thiện với môi trường, ô tô, xe máy điện.
Song song cần phải phủ xanh môi trường sống và nâng cao ý thức bảo vệ môi trường ở mỗi người, cộng đồng. Nếu có thể hãy tránh xa các nguồn gây ô nhiễm không khí, khi ra đường hãy đeo khẩu trang, tốt nhất là loại có lọc khí chuyên dụng giúp lọc sạch không khí đảm bảo sức khỏe cho người dùng.
Ngoài ra, cũng cần phải nâng cao hệ thống miễn dịch bằng cách có kế hoạch ăn uống hợp lý với khẩu phần ăn giàu chế độ dinh dưỡng, rau xanh, trái cây giàu vitamin...để giúp hình thành và duy trì lớp niêm mạc ở đường hô hấp và đường tiêu hóa, giúp cơ thể có thể chống lại tổn thương tế bào, tăng cung cấp oxy cho tế bào...
Người phụ nữ nghe kém suốt 2 năm, bác sĩ phát hiện xương nhỏ nhất cơ thể bị 'đóng cứng'
Y tế - 24 phút trướcGĐXH - Sau nhiều năm sống trong tình trạng nghe kém kéo dài, một phụ nữ 46 tuổi đã dần phục hồi sức nghe sau ca phẫu thuật nội soi thay thế xương bàn đạp bằng trụ gốm sinh học tại Bệnh viện E.
Liên tiếp nhập viện vì sốc nhiệt: Hôn mê sâu, suy đa tạng sau khi làm việc ngoài trời nắng nóng
Sống khỏe - 4 giờ trướcGĐXH - Nhiều trường hợp nhập viện do say nắng, sốc nhiệt khi lao động dưới trời nắng gắt. Đáng lo ngại, có bệnh nhân rơi vào hôn mê sâu, suy đa cơ quan, tiên lượng rất nặng.
Bé trai 12 tuổi đuối nước khi bơi ở bể gần nhà: Bác sĩ cảnh báo sai lầm nguy hiểm nhiều người mắc phải
Mẹ và bé - 6 giờ trướcGĐXH - Bé trai 12 tuổi nguy kịch sau đuối nước đã được cứu sống ngoạn mục. Từ ca bệnh, bác sĩ cảnh báo những sai lầm phổ biến khi sơ cứu có thể khiến nạn nhân mất “thời gian vàng”.
Nhiều người tập 30 phút mỗi ngày nhưng lại bỏ qua thói quen chỉ mất 2 phút này
Sống khỏe - 7 giờ trướcGĐXH - Nhiều người tin rằng chỉ cần tập thể dục 30 phút mỗi ngày là đủ để “bù” cho việc ngồi lâu. Tuy nhiên, nghiên cứu mới cho thấy điều cơ thể cần hơn đôi khi chỉ là đứng dậy vận động nhẹ 2 phút sau mỗi 20 phút ngồi liên tục.
Người già ăn trứng vịt lộn mỗi tuần có tốt không? Chuyên gia nói một điều nhiều người bất ngờ
Bệnh thường gặp - 20 giờ trướcGĐXH - Trứng vịt lộn là món ăn quen thuộc, giàu dinh dưỡng và được nhiều người lớn tuổi lựa chọn để bồi bổ sức khỏe. Tuy nhiên, theo chuyên gia dinh dưỡng, món ăn này cũng chứa lượng cholesterol khá cao, nếu ăn quá thường xuyên hoặc sai thời điểm có thể làm tăng gánh nặng cho tim mạch, huyết áp và hệ tiêu hóa.
Người đàn ông 3 lần đột quỵ ở tuổi 40, bác sĩ phát hiện nguyên nhân
Sống khỏe - 22 giờ trướcGĐXH - Liên tiếp 3 lần đột quỵ, người đàn ông 40 tuổi mới phát hiện nguyên nhân đến từ hẹp van hai lá do thấp tim lâu năm, tình trạng có thể âm thầm nhưng gây biến chứng nguy hiểm.
Say nắng, sốc nhiệt mùa hè: Nhận biết sớm dấu hiệu và cách xử trí đúng để tránh biến chứng nguy hiểm
Sống khỏe - 1 ngày trướcGĐXH - Say nắng, sốc nhiệt là tình trạng thường gặp trong mùa hè nắng nóng. Việc nhận biết sớm dấu hiệu và phòng ngừa đúng cách đóng vai trò quan trọng để bảo vệ sức khỏe.
Bé trai 10 tuổi gần như chỉ thấy sáng tối, cải thiện thị lực sau phẫu thuật đục thủy tinh thể
Y tế - 1 ngày trướcGĐXH - Một bệnh nhi 10 tuổi mắc đục thủy tinh thể bẩm sinh kèm bệnh lý võng mạc trẻ sinh non vừa được phẫu thuật thành công, cải thiện đáng kể thị lực sau nhiều năm nhìn mọi thứ trong tình trạng mờ nhòe.
Người sống thọ vẫn ăn cơm mỗi ngày: Đây mới là sai lầm khiến nhiều người nhanh già hơn
Sống khỏe - 1 ngày trướcGĐXH - Nhiều người cho rằng muốn sống lâu phải bỏ cơm, cắt tinh bột hoặc ăn theo chế độ cực đoan. Tuy nhiên, nghiên cứu mới tổng hợp từ các vùng có nhiều người sống thọ nhất thế giới lại cho thấy điều ngược lại: tinh bột không phải “kẻ thù”, quan trọng là ăn đúng cách và đúng lượng.
Nắng nóng, thiếu niên 15 tuổi sốc nhiệt nguy kịch, tổn thương gan, thận khi chơi thể thao
Mẹ và bé - 1 ngày trướcGĐXH - Các bác sĩ cảnh báo sốc nhiệt có thể xảy ra khi trẻ vận động cường độ cao trong môi trường nắng nóng, đặc biệt nếu không được bổ sung đủ nước và nghỉ ngơi hợp lý.
Người sống thọ vẫn ăn cơm mỗi ngày: Đây mới là sai lầm khiến nhiều người nhanh già hơn
Sống khỏeGĐXH - Nhiều người cho rằng muốn sống lâu phải bỏ cơm, cắt tinh bột hoặc ăn theo chế độ cực đoan. Tuy nhiên, nghiên cứu mới tổng hợp từ các vùng có nhiều người sống thọ nhất thế giới lại cho thấy điều ngược lại: tinh bột không phải “kẻ thù”, quan trọng là ăn đúng cách và đúng lượng.
