5 thói quen ăn thịt bò, thịt lợn dễ gây bất lợi cho thận, nhiều người vẫn mắc

Thịt bò, thịt lợn là những thực phẩm giàu protein, sắt, kẽm và vitamin B12, thường xuyên xuất hiện trong bữa cơm gia đình. Tuy nhiên, giá trị dinh dưỡng của thịt không đồng nghĩa với việc có thể ăn tùy thích. Khẩu phần quá nhiều, lựa chọn phần thịt nhiều mỡ, thường xuyên ăn đồ chế biến sẵn hoặc kết hợp với bia rượu, món mặn có thể khiến chế độ ăn mất cân đối, kéo theo nhiều hệ lụy chuyển hóa.

Đáng chú ý, sức khỏe thận chịu ảnh hưởng từ nhiều yếu tố như huyết áp, đường huyết, cân nặng và chế độ dinh dưỡng kéo dài. Thịt đỏ không phải nguyên nhân duy nhất gây suy thận, nhưng cách tiêu thụ thiếu hợp lý có thể góp phần làm tăng những yếu tố nguy cơ liên quan đến bệnh thận mạn.

Theo ThS.BS Nguyễn Vũ Bình, giảng viên Đại học Y Hà Nội, khi xây dựng chế độ ăn cần chú ý đến sự cân đối giữa các nhóm thực phẩm, lượng protein, chất béo và muối đưa vào cơ thể. Đặc biệt, người đã mắc bệnh thận không nên tự ý áp dụng chế độ ăn nhiều đạm hoặc kiêng hoàn toàn thịt mà cần điều chỉnh theo tình trạng bệnh và hướng dẫn chuyên môn.

5 thói quen ăn thịt bò, thịt lợn cần thay đổi để bảo vệ sức khỏe

Bữa nào cũng ăn nhiều thịt đỏ, ít thay đổi nguồn protein

Thịt bò và thịt lợn cung cấp protein cần thiết cho quá trình xây dựng, duy trì cơ bắp và sửa chữa các mô trong cơ thể. Tuy nhiên, nếu bữa nào cũng ăn lượng lớn thịt đỏ, trong khi ít sử dụng cá, trứng, thịt gia cầm và các loại đậu, khẩu phần có thể trở nên mất cân đối.

Protein sau khi được chuyển hóa sẽ tạo ra các sản phẩm chuyển hóa chứa nitơ, trong đó có urê, được thận lọc và đào thải qua nước tiểu. Khi lượng protein tiêu thụ quá cao, đặc biệt ở người có chức năng thận suy giảm, việc xử lý các sản phẩm chuyển hóa này có thể trở thành vấn đề đáng lưu ý.

Ở người khỏe mạnh, không nên mặc định ăn thịt đỏ ở mức hợp lý sẽ gây suy thận. Tuy nhiên, với người mắc bệnh thận mạn, lượng protein cần được điều chỉnh theo giai đoạn bệnh, tình trạng dinh dưỡng và các yếu tố sức khỏe đi kèm. Ăn quá nhiều đạm có thể làm tăng gánh nặng chuyển hóa, trong khi hạn chế quá mức lại có nguy cơ gây suy dinh dưỡng và mất cơ.

Vì vậy, thay vì chỉ tập trung vào thịt bò hoặc thịt lợn, nên luân phiên nhiều nguồn protein khác nhau. Người mắc bệnh thận cần được bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng hướng dẫn khẩu phần phù hợp, không tự ý áp dụng chế độ ăn giàu đạm hay kiêng đạm cực đoan.

Thường xuyên chọn thịt nhiều mỡ, ăn vượt nhu cầu năng lượng

Thịt ba chỉ, thịt chân giò hoặc những phần thịt có nhiều mỡ thường được ưa chuộng vì mềm, béo và dễ chế biến. Tuy nhiên, nếu thường xuyên ăn khẩu phần lớn, đặc biệt khi kết hợp với các món chiên rán, nước sốt nhiều đường và ít vận động, tổng năng lượng nạp vào có thể vượt nhu cầu của cơ thể.

Tình trạng dư thừa năng lượng kéo dài làm tăng nguy cơ thừa cân, béo phì và rối loạn chuyển hóa. Đây là những yếu tố có thể làm tăng nguy cơ đái tháo đường type 2 và tăng huyết áp – hai nguyên nhân quan trọng dẫn đến bệnh thận mạn.

Không chỉ vậy, lượng chất béo bão hòa cao trong một số phần thịt nhiều mỡ còn có thể ảnh hưởng bất lợi đến sức khỏe tim mạch nếu tiêu thụ thường xuyên và mất cân đối.

Để cải thiện khẩu phần, nên lựa chọn phần thịt nạc phù hợp, loại bỏ phần mỡ nhìn thấy được khi cần thiết và thay đổi cách chế biến. Thịt bò, thịt lợn vẫn có thể xuất hiện trong thực đơn nhưng không nên chiếm ưu thế tuyệt đối. Cá, thịt gia cầm, trứng, đậu phụ và các loại đậu cũng là những nguồn protein cần được luân phiên.

Ăn thịt nướng cháy xém, thường xuyên chế biến ở nhiệt độ cao

Thịt nướng có mùi thơm hấp dẫn, nhưng cách chế biến ở nhiệt độ cao, đặc biệt khi thịt tiếp xúc trực tiếp với ngọn lửa hoặc bị cháy đen, có thể hình thành một số hợp chất không có lợi cho sức khỏe.

Trong quá trình nướng, chiên ở nhiệt độ cao, các hợp chất như amin dị vòng (HCA) và hydrocarbon thơm đa vòng (PAH) có thể được tạo thành, nhất là khi thịt bị cháy xém hoặc mỡ nhỏ xuống nguồn nhiệt rồi tạo khói. Đây là những hợp chất được quan tâm trong nghiên cứu về nguy cơ ung thư khi phơi nhiễm kéo dài.

Thói quen ăn thịt nướng cháy thường xuyên cũng có thể đi kèm việc sử dụng nhiều nước chấm, muối và gia vị đậm. Điều này không có lợi cho người cần kiểm soát huyết áp và bảo vệ chức năng thận.

Để hạn chế những yếu tố bất lợi, nên tránh nướng thịt đến mức cháy đen, loại bỏ phần bị cháy trước khi ăn, hạn chế để mỡ nhỏ trực tiếp xuống than hoặc lửa. Có thể thay đổi bằng cách hấp, luộc, kho nhạt hoặc nấu cùng rau củ. Khi ướp thịt, nên sử dụng gia vị vừa phải, tránh phụ thuộc quá nhiều vào muối và nước sốt mặn.

Ăn thịt đỏ cùng bia rượu và các món nhắm mặn

Một thói quen khá phổ biến là sử dụng thịt bò, thịt lợn trong các bữa tiệc, đồng thời uống bia rượu và ăn kèm dưa muối, thịt chế biến sẵn, đồ nướng hoặc các món nhắm đậm vị. Sự kết hợp này có thể khiến cơ thể tiếp nhận lượng năng lượng, muối và đồ uống có cồn lớn hơn dự kiến.

Bia rượu có thể làm tăng nồng độ axit uric ở một số người, đồng thời làm tăng nguy cơ xuất hiện cơn gout cấp ở người có cơ địa hoặc tiền sử bệnh. Khi tình trạng tăng axit uric kéo dài, người bệnh cần được đánh giá và kiểm soát phù hợp, đặc biệt nếu đã có bệnh thận đi kèm.

Trong khi đó, lượng muối cao từ các món nhắm có thể khiến huyết áp khó kiểm soát. Tăng huyết áp kéo dài làm tổn thương các mạch máu nhỏ trong thận, ảnh hưởng đến khả năng lọc máu và là một trong những nguyên nhân quan trọng gây bệnh thận mạn.

Vì vậy, nếu muốn bảo vệ sức khỏe thận, không chỉ cần chú ý lượng thịt mà còn phải xem xét những thực phẩm và đồ uống đi kèm. Hạn chế bia rượu, giảm món nhắm mặn và tránh biến những bữa ăn giàu đạm thành thói quen thường xuyên là điều cần thiết.

Dùng thịt chế biến sẵn quá thường xuyên

Xúc xích, thịt xông khói, giăm bông, thịt nguội và một số loại thịt đóng hộp thường được lựa chọn vì tiện lợi, dễ bảo quản và không mất nhiều thời gian chế biến. Tuy nhiên, nhiều sản phẩm thuộc nhóm này chứa lượng natri đáng kể, ngoài ra có thể có các phụ gia như phosphate tùy công thức sản xuất.

Tiêu thụ nhiều natri trong thời gian dài có thể làm tăng huyết áp, gây bất lợi cho hệ tim mạch và chức năng thận. Đối với người đã mắc bệnh thận mạn, việc kiểm soát natri và phosphate trong khẩu phần càng cần được chú ý vì khả năng điều hòa các chất này của thận có thể đã suy giảm.

Một vấn đề khác là thịt chế biến sẵn thường được sử dụng thay thế cho thực phẩm tươi trong những bữa ăn bận rộn. Nếu thói quen này kéo dài, khẩu phần có thể thiếu sự đa dạng về rau xanh, trái cây và các nguồn dinh dưỡng khác.

Do đó, nên hạn chế tần suất sử dụng xúc xích, thịt xông khói, giăm bông và các sản phẩm tương tự. Khi mua thực phẩm đóng gói, cần đọc nhãn để kiểm tra hàm lượng natri, khẩu phần và thành phần phụ gia. Thịt tươi được chế biến tại nhà với lượng muối vừa phải vẫn là lựa chọn nên ưu tiên hơn trong bữa ăn thường ngày.

Mê thịt gác bếp đến mấy cũng đừng bỏ qua những lưu ý này khi ăn

GĐXH - Thịt gác bếp giàu protein, sắt, kẽm và vitamin B12, nhưng cách ăn quá mặn, ăn quá nhiều hoặc nướng cháy xém có thể ảnh hưởng đến sức khỏe.

Ăn thịt thế nào để vừa đủ dinh dưỡng, vừa giảm nguy cơ bệnh thận?

Không cần loại bỏ hoàn toàn thịt bò hay thịt lợn khỏi thực đơn để bảo vệ thận. Điều quan trọng là kiểm soát khẩu phần, lựa chọn phần thịt phù hợp và duy trì sự đa dạng của các nhóm thực phẩm.

Nên luân phiên thịt đỏ với cá, thịt gia cầm, trứng, đậu phụ và các loại đậu. Trong quá trình chế biến, ưu tiên hấp, luộc, nấu canh hoặc kho nhạt; hạn chế chiên rán nhiều dầu, nướng cháy và sử dụng quá nhiều nước chấm. Đồng thời, tăng cường rau xanh, trái cây phù hợp và kiểm soát lượng muối trong khẩu phần.

Đặc biệt, BS Bình lưu ý tới người mắc tăng huyết áp, đái tháo đường, béo phì hoặc có tiền sử bệnh thận cần chú ý kiểm tra chức năng thận định kỳ theo hướng dẫn của bác sĩ. Đây là những nhóm có nguy cơ cao hơn và cần được đánh giá sức khỏe thay vì chỉ điều chỉnh chế độ ăn theo kinh nghiệm truyền miệng.

Với người đã mắc bệnh thận mạn, chế độ ăn cần được cá thể hóa theo mức lọc cầu thận, tình trạng dinh dưỡng và các chỉ số xét nghiệm. Không nên tự ý uống nhiều nước, bổ sung protein, sử dụng thực phẩm chức năng hay áp dụng chế độ ăn kiêng theo lời khuyên không có căn cứ.

Thịt bò và thịt lợn không phải thực phẩm cần loại bỏ tuyệt đối, nhưng cách ăn mới là yếu tố đáng quan tâm. Một khẩu phần vừa phải, ít muối, hạn chế thịt chế biến sẵn và được kết hợp với nhiều nguồn thực phẩm khác sẽ giúp duy trì dinh dưỡng cân đối, đồng thời góp phần kiểm soát những yếu tố nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe thận.

Ăn thịt trâu tưởng tốt nhưng 3 thói quen này tiềm ẩn rủi ro

GĐXH - Thịt trâu giàu protein, sắt và vitamin nhóm B, nhưng nếu chọn thịt không bảo đảm chất lượng, ăn tái hoặc chế biến sai cách, món ăn quen thuộc này có thể tiềm ẩn nguy cơ cho sức khỏe.

Bác sĩ chỉ rõ 4 kiểu ăn thịt tưởng bình thường nhưng có thể khiến món ngon thành 'gánh nặng'

GĐXH - Nhiều người kiêng thịt vì sợ chất béo, cholesterol nhưng lại bỏ qua cách chế biến. Bác sĩ chỉ rõ 4 nguyên tắc để ăn thịt hợp lý hơn.

Nước luộc thịt nổi nhiều bọt có phải hóa chất? Bác sĩ giải thích điều nhiều người hiểu lầm

GĐXH - Nước luộc thịt nổi nhiều bọt khiến nhiều người lo đó là chất bẩn, hóa chất. Bác sĩ giải thích nguyên nhân thực sự và những trường hợp không nên giữ lại nước luộc.